Một số dược phẩm tăng hệ miễn dịch giúp cơ thể khỏe mạnh, đẩy lùi bệnh tật nhanh hơn. Tuy nhiên, mọi người cần nhớ rằng các chất này không thể và không nên thay thế cho một lối sống lành mạnh.
Bài viết này được viết dưới sự hướng dẫn chuyên môn của bác sĩ Đỗ Thiên Ân, chuyên khoa Nội cơ xương khớp và Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park.
1. Tại sao nên tăng cường hệ thống miễn dịch?
Hệ thống miễn dịch bao gồm một tập hợp các tế bào, quy trình và hóa chất phức tạp không ngừng làm việc để bảo vệ cơ thể khỏi tình trạng xâm nhập của các mầm bệnh như virus, độc tố và vi khuẩn.
Duy trì hệ thống miễn dịch mạnh khoẻ suốt quanh năm là điều cần thiết để ngăn ngừa nhiễm trùng và bệnh tật. Lựa chọn lối sống lành mạnh, ăn uống cân đối với thực phẩm bổ dưỡng, đảm bảo ngủ đủ giấc và tập thể dục đều đặn để là những cách quan trọng để củng cố hệ thống miễn dịch.
Ngoài ra, một số nghiên cứu cho thấy bổ sung các dược phẩm tăng hệ miễn dịch có chứa một số vitamin, khoáng chất, thảo dược và các chất khác giúp cải thiện phản ứng miễn dịch và chống lại bệnh tật.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng một số chất bổ sung có thể tương tác với các loại thuốc đang sử dụng hoặc không phù hợp với những người mắc bệnh lý cụ thể. Do đó, trước khi bắt đầu sử dụng bất kỳ chất bổ sung nào, mọi người nên tham khảo ý kiến của bác sĩ.
2. Dược phẩm tăng hệ miễn dịch là các chất dinh dưỡng nàp?
2.1. Vitamin D
Vitamin D là một chất dinh dưỡng hoà tan trong chất béo cần thiết cho sức khỏe và hoạt động của hệ thống miễn dịch. Vitamin D tăng cường khả năng chống lại mầm bệnh của bạch cầu đơn nhân và chức năng đại thực bào của các tế bào bạch cầu, đây là thành phần quan trọng trong hệ thống phòng vệ miễn dịch.
Hơn nữa, Vitamin D giúp giảm viêm và thúc đẩy phản ứng miễn dịch. Thiếu hụt vitamin D ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng miễn dịch, có thể tăng nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp trên, bao gồm cả bệnh cúm và hen suyễn dị ứng.
![Vitamin D là một trong những vi chất cần thiết cho hệ thống miễn dịch](/static/uploads/small_20191230_040809_252133_vitamin_D_bang_anh_max_1800x1800_jpg_e5aa7b41e8.jpg)
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, bổ sung vitamin D cải thiện phản ứng miễn dịch, bảo vệ cơ thể truớc các tác nhân gây nhiễm trùng đường hô hấp. Trong một đánh giá năm 2019 về các nghiên cứu đối chứng ngẫu nhiên ở 11.321 người, quá trình bổ sung vitamin D giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp ở những người thiếu vitamin D và giảm nguy cơ mắc bệnh ở những người có đủ vitamin D.
Các nghiên cứu khác cũng chỉ ra rằng bổ sung các loại dược phẩm tăng hệ miễn dịch có chứa vitamin D có khả năng cải thiện đáp ứng với phác đồ điều trị bằng thuốc kháng vi-rút ở những người mắc một số loại nhiễm trùng như viêm gan C và HIV.
2.2. Kẽm
Kẽm đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển và giao tiếp giữa các tế bào miễn dịch cũng như trong quá trình phản ứng viêm. Thiếu hụt kẽm gây ảnh hưởng đáng kể đến hệ thống miễn dịch, làm tăng nguy cơ mắc nhiễm trùng và bệnh tật, bao gồm cả viêm phổi.
Thiếu kẽm ảnh hưởng đến một số lượng lớn người trên toàn thế giới, đặc biệt phổ biến ở người cao tuổi, với khoảng 30% người lớn tuổi thiếu chất dinh dưỡng này.
Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng, khi bổ sung các loại dược phẩm tăng hệ miễn dịch có chứa kẽm giúp bảo vệ cơ thể chống lại nhiễm trùng đường hô hấp như cảm lạnh thông thường. Ngoài ra, bổ sung kẽm cũng mang lại lợi ích cho những người đã mắc bệnh.
Trong một nghiên cứu được tiến hành vào năm 2019 với 64 trẻ em nhập viện do nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính, uống 30mg kẽm mỗi ngày đã làm giảm tổng thời gian nhiễm trùng so với nhóm dùng giả dược và thời gian nằm viện trung bình chỉ 2 ngày.
Bên cạnh đó, uống kẽm trong thời gian dài thường an toàn cho người trưởng thành khỏe mạnh, miễn là liều lượng hàng ngày không vượt quá 40mg kẽm. Tuy nhiên, quá liều có thể gây cản trở hấp thụ đồng, làm tăng nguy cơ mắc nhiễm trùng.
![Kẽm được tìm thấy trong nhiều loại thực phẩm và dạng viên thực phẩm chức năng](/static/uploads/small_20200212_074956_862008_thuc_pham_giau_kem_max_1800x1800_jpg_6879cb490e.jpg)
2.3. Vitamin C
Vitamin C được xem là một trong những chất bổ sung phổ biến nhất được sử dụng để bảo vệ chống nhiễm trùng và đóng vai trò quan trọng trong quá trình duy trì sức khỏe miễn dịch.
Đây được xem là dược phẩm tăng hệ miễn dịch bởi vitamin C hỗ trợ chức năng của nhiều loại tế bào miễn dịch, tăng cường khả năng chống lại sự xâm nhập của vi khuẩn và virus. Ngoài ra, Vitamin C cũng hoạt động như một chất chống oxy hóa mạnh mẽ, giúp ngăn chặn tổn thương do căng thẳng oxy hóa.
Liệu lượng tối đa cho vitamin C thường được xác định là 2.000mg mỗi ngày. Liều bổ sung hàng ngày thường nằm trong khoảng từ 250 đến 1.000mg.
2.4. Quả cơm cháy (elderberry)
Quả cơm cháy đã được sử dụng trong quá trình điều trị nhiễm trùng từ lâu và hiện nay đang được các nghiên cứu tiến hành để đánh giá tác động của loại thực phẩm này đối với sức khỏe miễn dịch.
Các nghiên cứu ống nghiệm về chiết xuất từ quả cơm cháy đã cho kết quả thể hiện tiềm năng kháng khuẩn và kháng virus mạnh của dược phẩm tăng hệ miễn dịch này. Cụ thể, quả cơm cháy đã được chứng minh có khả năng tăng cường phản ứng của hệ thống miễn dịch, giúp rút ngắn thời gian và mức độ nghiêm trọng của cảm lạnh, cũng như giảm thiểu triệu chứng nhiễm virus.
Các loại bổ sung từ quả cơm cháy thường được bán dưới dạng lỏng hoặc viên nang để dễ dàng sử dụng và tiện lợi cho người tiêu dùng.
2.5. Nấm dược liệu
Nấm dược liệu đã được sử dụng từ thời cổ đại để ngăn ngừa, điều trị nhiễm trùng và bệnh tật. Hiện nay có hơn 270 loại nấm dược liệu được công nhận có đặc tính tăng cường miễn dịch như đông trùng hạ thảo, bờm sư tử (lion’s mane), nấm maitake, nấm shiitake, chất reishi và nấm vân chi là tất cả các loại đã được chứng minh có lợi cho sức khỏe miễn dịch.
2.6. Astragalus
Astragalus là một loại thảo dược thường được sử dụng trong y học cổ truyền Trung Quốc. Thông qua nghiên cứu trên động vật cho thấy chiết xuất của Astragalus có thể giúp cải thiện đáng kể các phản ứng liên quan đến miễn dịch.
2.7. Selenium
Selenium là một khoáng chất rất cần thiết cho sức khỏe miễn dịch. Nghiên cứu trên động vật cho thấy các chất bổ sung selen có thể tăng cường khả năng phòng chống vi-rút để chống lại các bệnh cúm.
2.8. Tỏi
Tỏi có đặc tính chống viêm và kháng virus mạnh. Và tỏi đã được chứng minh là dược phẩm tăng hệ miễn dịch có tác dụng tăng cường sức khỏe miễn dịch bằng cách kích thích các tế bào bạch cầu có chức năng bảo vệ có thể như tế bào NK và đại thực bào. Tuy nhiên, nghiên cứu được thực hiện trên người vẫn còn hạn chế.
![Tỏi có đặc tính chống viêm và kháng virus mạnh](/static/uploads/small_20190620_042039_085472_toi_max_1800x1800_jpg_2feefc0f4f.jpg)
2.9. Andrographis
Thảo dược này chứa andrographolide, một hợp chất terpenoid - được xem là dược phẩm tăng hệ miễn dịch có khả năng chống lại các vi rút gây bệnh đường hô hấp, bao gồm cúm A và enterovirus D68.
2.10. Cam thảo
Cam thảo chứa nhiều chất, trong đó có glycyrrhizin, có khả năng giúp bảo vệ chống lại nhiễm virus. Nghiên cứu trên ống nghiệm đã chỉ ra rằng glycyrrhizin có tác dụng chống lại virus corona liên quan đến hội chứng hô hấp cấp tính nặng (SARSr-CoV).
2.11. Cây thiên trúc quỳ (pelargonium sidoides)
Một số kết quả nghiên cứu trên người đã cho thấy việc sử dụng chiết xuất từ cây Thiên trúc quỳ, là dược phẩm tăng hệ miễn dịch giúp làm giảm các triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus, bao gồm cả cảm lạnh và viêm phế quản thông thường. Tuy nhiên, cần tiến hành nhiều nghiên cứu hơn để đưa ra khuyến nghị cuối cùng.
2.12. Nhóm vitamin B phức hợp
Vitamin B như B12 và B6 đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hệ miễn dịch khỏe mạnh. Tuy nhiên, nhiều người trưởng thành thiếu hụt các loại vitamin này, điều này có thể gây ra tác động tiêu cực đối với sức khỏe miễn dịch.
2.13. Curcumin
Curcumin là chất hoạt tính chính được tìm thấy trong củ nghệ. Nó được biết đến với khả năng chống viêm mạnh, và các nghiên cứu trên động vật đã chỉ ra rằng curcumin có thể giúp cải thiện chức năng miễn dịch.
![Chất curcumin trong nghệ được xem là dược phẩm tăng hệ miễn dịch với khả năng chống viêm mạnh](/static/uploads/large_chat_curcumin_co_trong_nghe_cung_duoc_xem_la_loai_thuc_pham_tang_he_mien_dich_0d4a6b43e8.jpg)
2.14. Cây cúc dại (echinacea)
Echinacea là một chi thực vật thuộc họ cúc. Echinacea được xem là dược phẩm tăng hệ miễn dịch đã được chứng minh có khả năng cải thiện sức khỏe miễn dịch, có thể giúp chống lại một số loại vi rút gây bệnh đường hô hấp, bao gồm virus hợp bào hô hấp và rhinoviruses.
![Cây cúc dại giúp cải thiện khả năng miễn dịch của cơ thể](/static/uploads/medium_20200530_092913_837617_cucdai_max_1800x1800_jpg_7efa630304.jpg)
2.15. Keo ong (propolis)
Keo ong là vật liệu được sản xuất bởi ong mật giống như nhựa để dùng làm chất bịt kín trong tổ ong. Mặc dù keo ong được xem là dược phẩm tăng hệ miễn dịch có thể chống virus, nhưng cần thêm nghiên cứu về tác dụng của chất này trên con người.
Để theo dõi, bảo vệ sức khỏe toàn diện, bạn nên khám sức khỏe tổng quát định kỳ để sớm phát hiện ra các vấn đề sức khỏe, từ đó có những can thiệp sớm, kịp thời.
Hiện nay, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec có các gói Khám sức khỏe tổng quát phù hợp với từng độ tuổi, giới tính và nhu cầu riêng của quý khách hàng với chính sách giá hợp lý.
Gói khám sức khỏe tổng quát kim cương
- Gói khám sức khỏe tổng quát Vip
- Gói khám sức khỏe tổng quát đặc biệt
- Gói khám sức khỏe tổng quát toàn diện
- Gói khám sức khỏe tổng quát tiêu chuẩn
Kết quả khám của người bệnh sẽ được trả về tận nhà. Sau khi nhận được kết quả khám sức khỏe tổng quát, nếu phát hiện các bệnh lý cần khám và điều trị chuyên sâu, Quý khách có thể sử dụng dịch vụ từ các chuyên khoa khác ngay tại Bệnh viện với chất lượng điều trị và dịch vụ khách hàng vượt trội.
Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.