Hầu hết tình trạng gãy xương ngón tay có phương pháp điều trị đơn giản, nhưng một số trường hợp nghiêm trọng phải cần đến phẫu thuật. Điều quan trọng nhất là bạn cần được chẩn đoán gãy xương ngón chính xác để có thể bắt đầu kế hoạch điều trị tốt. Hãy cùng đọc bài viết dưới đây để biết được biện pháp điều trị gãy xương đốt ngón tay.
1. Gãy xương đốt ngón tay
1.1. Cấu tạo chung
Gãy xương đốt ngón tay (còn được gọi là gãy phalanx) là một chấn thương ở tay rất phổ biến. Các xương của bàn tay được căn chỉnh một cách hoàn hảo để thực hiện các nhiệm vụ cụ thể như cầm nắm hay điều khiển đồ vật. Gãy xương ngón tay phá vỡ sự liên kết này và cản trở các chức năng bình thường của bàn tay. Trên thực tế, đây là loại xương phổ biến nhất bị gãy trong toàn bộ cơ thể bạn, và nó chiếm gần 10% tổng số xương bị gãy.
Ở những người dưới 30 tuổi, ngón tay thường bị gãy khi chơi thể thao; và đối với những người từ 30-70 tuổi, ngón tay thường bị gãy do máy móc hoặc tai nạn liên quan đến công việc và ở những người trên 70 tuổi, ngón tay thường bị gãy khi ngã.
Gãy ngón tay hoặc đầu ngón tay thường có thể bị nhầm lẫn với bong gân hoặc trật khớp nghiêm trọng, đặc biệt là nếu vết thương đã "đóng cửa", đó là lý do tại sao điều quan trọng là phải tìm kiếm sự chăm sóc y tế càng sớm càng tốt. Chụp X-quang ngón tay bị ảnh hưởng không chỉ xác định xem bạn có bị gãy ngón tay hay đầu ngón tay bị gãy hay không mà còn xác định mức độ tổn thương.
Về mặt giải phẫu: Bàn tay có tất cả 27 xương; xương cổ tay của chúng ta có 8 cái, xương bàn tay được gọi là metacarpals (5 xương cho mỗi bàn tay) và 14 xương ngón tay của chúng ta được gọi là xương phalanx. Mỗi ngón tay có 3 xương phalanx. Xương đầu tiên trong ngón tay của bạn được gọi là phalanx gần, xương ngón giữa được gọi là phalanx giữa và xương đầu ngón tay được gọi là phalanx xa.
Ở phần này chúng ta chủ yếu đề cập đến gãy phalanx gần và phalanx giữa.
1.2. Nguyên nhân gây gãy xương ngón tay
Thực tế, ngón tay là bộ phận dễ bị thương nhất của bàn tay. Chấn thương có thể là vết bầm tím do va đập, nhiễm trùng hoặc gãy xương. Ngoài ra, chấn thương hoặc gãy xương đốt ngón tay cũng là những tình trạng phổ biến. Ngón tay có nguy cơ bị thương cao nhất khi so sánh với các bộ phận khác của cơ thể, đơn giản vì bàn tay và ngón tay của bạn là một trong những bộ phận được sử dụng nhiều nhất trên cơ thể. Bạn có thể bị thương ngón tay hoặc đầu ngón tay theo nhiều cách khác nhau, bao gồm cả khi bạn thực hiện những việc sau:
- Làm việc với một công cụ như cưa hoặc búa
- Ngón tay của bạn có nhiều nguy cơ bị gãy hơn khi tiếp xúc với vật thể chuyển động nhanh bao gồm cả dụng cụ thể thao như bóng cricket
- Bạn có thể đập tay vào cửa xe dẫn đến gãy ngón tay hoặc đầu ngón tay
- Bạn có thể bị gãy các ngón tay khi bạn cố gắng chống tay đỡ người lúc bị ngã hay trượt chân.
1.3. Các loại gãy xương ngón tay
Gãy xương ngón tay: Dây chằng hoặc gân gắn với xương ngón tay bị kéo sai vị trí
Gãy do va đập: Các đầu gãy của xương ngón tay vẫn thẳng hàng với nhau
Gãy do cắt: Cương ngón tay bị tách ra làm đôi do tác động của lực và di chuyển theo các hướng riêng biệt
Gãy xương hở: Xương ngón tay bị gãy xuyên ra bên ngoài da
Gãy kín: Da còn nguyên vẹn không nhìn thấy xương từ bên ngoài.
Gãy không di lệch: Cương bị gãy nhưng vẫn ở vị trí cũ không di lệch
Gãy trật khớp: Xương ngón tay gãy thành các mảnh riêng biệt không thẳng hàng
Gãy do chấn thương: Gãy không ổn định do xương bị gãy thành ba mảnh trở lên.
1.4. Triệu chứng
Bạn nên đi khám càng sớm càng tốt để được chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời vết thương của mình.
- Ngón tay sưng, bầm tím, đau
- Bạn gặp khó khăn khi di chuyển ngón tay bị ảnh hưởng và nó trở nên cứng ngắc.
- Ngón tay của bạn có thể chỉ về một hướng lạ, cho thấy có thể bị gãy hoặc trật khớp
- Ngón tay bị ảnh hưởng tê liệt và không có cảm giác
- Xương có thể thò ra qua da hoặc bạn có thể nhìn thấy xương
1.5. Chẩn đoán
Ngón tay bị gãy thường là hướng chẩn đoán đầu tiên khi người bệnh thông báo về việc ngón tay của họ bị thương, bị đau và sưng đáng kể. Ngón tay bị cong ra khỏi vị trí là một dấu hiệu khá tốt cho thấy ngón tay bị gãy hoặc bị trật khớp (hoặc cả hai). Không thể uốn cong ngón tay của bạn do đau cũng là dấu hiệu của việc gãy. Nếu bác sĩ nghi ngờ ngón tay bị gãy, bước tiếp theo là chụp X-quang.
Chụp X-quang ngón tay bị thương là một cách tốt để chẩn đoán ngón tay bị gãy và thường là xét nghiệm duy nhất cần thiết để chẩn đoán.
Chụp X-quang ngón tay bị gãy sau đó được sử dụng để hướng dẫn điều trị.
![Người bị gãy xương đốt ngón tay cần được khám càng sớm càng tốt](/static/uploads/small_20210620_104351_603241_gay_xuong_ngon_tay_max_1800x1800_png_3b35bf8609.png)
2. Điều trị gãy xương đốt ngón tay
Điều đầu tiên mà bạn nên làm khi thấy một người bị gãy xương là đưa người đó đến phòng cấp cứu gần nhất, vì vết thương có thể bị nhiễm trùng do ô nhiễm môi trường có thể dẫn đến chậm chữa lành gãy xương hoặc thậm chí phải cắt cụt do nhiễm trùng hoặc cấp cứu quá muộn.
Sử dụng thuốc kháng sinh & uốn ván để ngăn ngừa nhiễm trùng:
Ngay sau khi bệnh nhân được đưa đến phòng cấp cứu, họ sẽ được tiêm phòng uốn ván và thường được chỉ định dùng kháng sinh sớm để ngăn ngừa và điều trị bất kỳ nhiễm trùng nào trong trường hợp vết thương có thể đã bị nhiễm trùng cho đến thời điểm đó. Tùy theo mức độ bệnh mà sẽ đưa ra loại kháng sinh được sử dụng.
Kiểm tra
Chụp X-quang hoặc chụp MRI các ngón tay sẽ được thực hiện để xem xét các cấu trúc bên trong và xem mức độ tổn thương của các mô và xương. Tùy thuộc vào kết quả, bác sĩ sẽ cố gắng nhẹ nhàng đưa xương trở lại thẳng hàng càng nhiều càng tốt để ngăn chặn bất kỳ mảnh xương vỡ tự do nào gây tổn thương thêm cho các mô. Sau đó, ngón tay sẽ được nẹp lại để hạn chế vận động và ngăn ngừa tổn thương thêm cho xương các ngón tay.
Làm sạch vết thương
Để kiểm soát nhiễm trùng, trước tiên bác sĩ sẽ thực hiện lau rửa và khử trùng. Trong quá trình này, bác sĩ phẫu thuật sẽ loại bỏ tất cả các chất bẩn và vật lạ ra khỏi vết thương cùng với bất kỳ phần da hoặc mô mềm nào không sạch. Bác sĩ phẫu thuật cũng sẽ làm sạch xương khỏi tất cả bụi bẩn và vật lạ. Mọi mảnh xương vỡ quá nhỏ sẽ bị loại bỏ. Sự mất xương do cắt bỏ này có thể được điều chỉnh sau đó bằng các thủ tục phẫu thuật tiếp theo. Khi quá trình tẩy rửa được thông qua thì vết thương được làm sạch bằng nước muối thông thường.
Việc ổn định xương bị gãy là vô cùng quan trọng để ngăn chặn các mô bị tổn thương thêm. Bệnh nhân được chuẩn bị để phẫu thuật cố định gãy xương. Vết gãy có thể được cố định bên trong hoặc bên ngoài. Cố định bên trong được thực hiện đối với các trường hợp gãy xương ngón tay nhẹ và ít bị nhiễm bẩn và thương tích ít nghiêm trọng hơn. Cố định bên ngoài được dành riêng cho các trường hợp gãy phức hợp nghiêm trọng của xương ngón tay với nguy cơ nhiễm bẩn và chấn thương cao hơn.
Cố định bên trong để điều trị gãy xương ngón tay
Trong thủ thuật này, đầu tiên các mảnh xương được sắp xếp lại ở vị trí bình thường và sau đó được giữ lại với nhau bằng vít và đĩa ở bề mặt ngoài của xương. Phương pháp cố định chỗ gãy này giúp xương gần như theo kiểu bình thường. Ở đây cần lưu ý rằng vì có thể có tổn thương mô đáng kể và các chấn thương khác trong gãy xương ngón tay, nên có thể mất một thời gian trước khi phẫu thuật thực sự để cố định vết gãy được thực hiện.
Mục tiêu của phẫu thuật là làm cho xương gãy về vị trí bình thường, và sau đó giữ xương thẳng hàng trong khi nó lành lại. Phẫu thuật thường bao gồm việc sử dụng một vài đinh vít nhỏ, một tấm kim loại nhỏ hoặc hai chốt để giữ các mảnh xương gãy được thẳng hàng. Kim loại giúp tăng độ ổn định trong khi xương lành lại. Nhiều hình ảnh X quang được thực hiện trong quá trình phẫu thuật để đảm bảo rằng xương thẳng. Nếu sử dụng vít, chúng sẽ nằm trong xương vĩnh viễn trong khi các chốt sẽ được tháo ra sau 3-4 tuần. Một trong những lợi thế lớn nhất của phẫu thuật là cử động ngón tay có thể được bắt đầu gần như ngay lập tức và điều này thực sự giúp giảm nguy cơ cứng khớp.
Trong một số trường hợp, ngón tay bị cong ra sau quá xa, và xương đầu tiên không chỉ gãy mà xương thứ hai cũng bị trật khớp (có nghĩa là khớp ngón tay tách ra). Chấn thương này được gọi là gãy xương-trật khớp. Nó xảy ra do chỗ gãy đi vào khớp ngón tay và gây ra sự mất ổn định. Mục tiêu đầu tiên là đặt ngón tay trở lại vị trí cũ và mục tiêu tiếp theo là định vị ngón tay sao cho nó ở đúng vị trí trong khi lành. Nếu mảnh xương nhỏ hơn 40% bề mặt khớp, nó có thể sẽ lành lại khi ngón tay được nẹp ở tư thế uốn cong (sử dụng nẹp khối kéo dài). Nếu mảnh xương liên quan đến hơn 40% khớp, có thể sẽ phải phẫu thuật để khôi phục sự ổn định cho khớp ngón tay.
Cố định bên ngoài để điều trị gãy xương ngón tay
Trong thủ thuật này, xương được sắp xếp lại ở vị trí giải phẫu bình thường của nó và các vít và đĩa được cố định ở trên và dưới vị trí gãy. Các vít này sau đó được kết nối với các thanh kim loại đặt bên ngoài da.
Khi vết gãy hợp chất của xương ngón tay đã được cố định, thì vết thương cần được đóng lại. Việc đóng vết thương được thực hiện tùy thuộc vào mức độ phức tạp của vết thương. Điều này có thể được thực hiện thông qua các thủ thuật vạt cục bộ hoặc vạt tự do. Trong quy trình vạt tại chỗ, mô cơ của cổ tay bị thương sẽ được xoay để che chỗ gãy và sau đó ghép da vào chỗ này. Trong quy trình Free Flap, việc chuyển hoàn toàn mô được thực hiện. Mô thường được lấy từ phần da bụng.
Với trường hợp, gãy xương ngón tay cách xa khớp ("ngoài khớp") thường được điều trị bằng cách chỉ cần băng nhẹ nó vào ngón tay lân cận trong khoảng 3 tuần (nếu bất động lâu hơn sẽ làm tăng nguy cơ gây cứng ngón tay lâu dài) . Băng keo Buddy hoạt động tốt miễn là xương gãy ở trạng thái bình thường hoặc gần bình thường. Nếu xương chỉ bị gãy ở một chỗ và uốn cong dưới 10 độ và không bị ngắn lại hoặc không xoay được, thì xương sẽ ổn định. Băng keo này rất tốt vì sử dụng ngón tay lân cận của bạn làm nẹp để bảo vệ và ổn định ngón tay bị thương, đồng thời cho phép ngón tay của bạn cử động một chút để ngón tay không quá cứng (độ cứng là mối quan tâm thực sự với chấn thương ngón tay).
Tuy nhiên, nếu ngón tay bị gãy thành nhiều mảnh hoặc nếu vết nứt trên xương đi vào một trong các khớp ngón tay ("nội khớp") hoặc nếu mảnh xương đã di chuyển đáng kể ra khỏi vị trí, thì phẫu thuật thường được khuyến nghị. Nếu xương ngón tay ngắn hơn 2 milimet hoặc bị cong trên 10 độ có nghĩa là bạn không thể duỗi thẳng hoàn toàn ngón tay đó (do cơ sinh học đã bị thay đổi).
Điều trị sau phẫu thuật gãy xương ngón tay
Khi bạn đã trải qua cuộc phẫu thuật, trong giai đoạn sau phẫu thuật, bạn sẽ thường xuyên không bị đau và cứng mà bạn sẽ cần thuốc giảm đau ở dạng thuốc chống viêm không steroid (NSAID) như Tylenol hoặc thuốc chống viêm ibuprofen để giảm đau cùng với các bài tập nhẹ nhàng. Bạn cũng có thể được giới thiệu vật lý trị liệu cho các ngón tay để chúng bắt đầu cử động bình thường trong khoảng thời gian nhanh nhất có thể.
![Việc chăm sóc sau khi bị gãy xương ngón tay là rất quan trọng](/static/uploads/medium_20210620_104733_533513_gay_xuong_ngon_tay_max_1800x1800_png_b00402b74a.png)
3. Chăm sóc ngón tay bị gãy
Việc chăm sóc sau khi bị gãy ngón tay là rất quan trọng vì ngay cả khi vết thương của bạn nhẹ, có thể mất từ 2 đến 8 tuần để vết thương lành lại một cách chính xác. Ngoài ra, có thể mất vài tháng trước khi bạn lấy lại sức mạnh hoàn toàn ở ngón tay bị ảnh hưởng. Vì vậy, bạn nên thực hiện những điều sau trong quá trình chữa bệnh:
- Tránh sử dụng bàn tay bị thương và giữ băng / nẹp sạch sẽ và đúng vị trí
- Dùng giảm đau theo sự hướng dẫn của bác sĩ để kiểm soát cơn đau
- Giữ bàn tay của bạn cao hơn tim để ngăn ngừa sưng thêm
- Đặt tay lên đệm khi ngủ hoặc ngồi xuống
- Để giảm sưng tấy ở mức tối thiểu, hãy chườm lạnh nhưng nhớ không được để băng bị ướt.
Sau khi kiểm tra xương đã liền, bác sĩ hoặc y tá sẽ tháo nẹp hoặc bó bột, thường sẽ sau 2 đến 3 tuần kể từ khi đặt nó vào ngón tay bị gãy. Sau đó, bạn nên tiếp tục di chuyển ngón tay của mình càng nhiều càng tốt để ngăn tình trạng tê cứng bắt đầu. Bạn nên thực hiện các bài tập nhẹ nhàng sẽ giúp tăng tốc độ phục hồi.
Hãy nhớ rằng mếu không được điều trị đúng cách cho ngón tay hoặc đầu ngón tay bị gãy có thể dẫn đến các vấn đề trong tương lai. Gãy xương đơn giản dễ điều trị tại thời điểm chấn thương, tuy nhiên, nếu không điều trị gãy xương có thể dẫn đến các biến chứng khó sửa chữa sau này và thậm chí có thể là vĩnh viễn. Ngón tay hoặc đầu ngón tay bị gãy không được điều trị có thể dẫn đến một loạt các vấn đề lâu dài, bao gồm tổn thương cơ hoặc dây thần kinh, đau mãn tính hoặc biến dạng xương, viêm khớp.
4. Khoảng thời gian phục hồi sau phẫu thuật
Cứng ngón tay là mối quan tâm lớn sau khi bị gãy ngón tay.
Một vết nứt đi vào khớp ngón tay chắc chắn khiến mọi người có nguy cơ bị cứng khớp cao hơn. Tuy nhiên, những trường hợp gãy khác mà ngón tay của bạn phải bất động trong vài tuần cũng làm tăng đáng kể nguy cơ cứng khớp. Băng keo Buddy là một phương pháp điều trị tuyệt vời vì mọi người có thể bắt đầu cử động ngón tay ngay lập tức, Nhưng trong những trường hợp cần nẹp cứng hơn (hoặc ghim để phẫu thuật), điều quan trọng là bắt đầu cử động ngón tay trong vòng 4 tuần, nếu không nguy cơ cứng vĩnh viễn đến gần 40 %.
Thời gian phục hồi cho gãy xương ngón tay phụ thuộc vào mức độ phức tạp của chấn thương và mức độ mô và xương bị tổn thương. Nếu chỉ là gãy xương nhẹ và chấn thương nhẹ thì bệnh nhân có thể trở lại sinh hoạt bình thường trong khoảng thời gian từ 6 đến 8 tuần. Nếu tình trạng gãy xương ngón tay phức tạp, tổn thương sâu và phức tạp thì thời gian hồi phục có thể mất từ ba đến bốn tháng trước khi bệnh nhân có thể dần trở lại đầy đủ chức năng của các ngón tay.
Nếu công việc của bệnh nhân là nhân viên đánh máy hoặc nhân viên nhập liệu mà họ phải đánh máy nhiều trong ngày thì có thể mất đến 3 đến 6 tháng bệnh nhân mới có thể trở lại làm việc bình thường.
Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.
Nguồn tham khảo: bonetalks.com