Ung thư phổi được xếp vào danh sách ung thư gây tử vong hàng đầu và ung thư phổi trở thành căn bệnh nguy hiểm nhất hiện nay. Để phòng ngừa căn bệnh này, bạn cần chủ động tầm soát và sàng lọc càng sớm càng tốt. Vậy xét nghiệm ung thư phổi gồm có những xét nghiệm nào?
1. Bệnh ung thư phổi là căn bệnh như thế nào?
Ung thư phổi được biết đến với các tế bào ác tính hay ung thư được hình thành trong mô của phổi. Ung thư phổi là một trong mười loại ung thư phổ biến thường gặp trên thế giới, đồng thời cũng là nguyên nhân hàng đầu gây nên tình trạng tử vong. Bệnh thường được phát hiện khi đã ở giai đoạn quá muộn và rất khó điều trị.
Ung thư phổi xảy ra khi các tế bào bất thường được sản sinh và tăng trưởng một cách không kiểm soát gây ra những ảnh hưởng đến hoạt động chức năng của phổi. Sau một thời gian các khối u này có thể lan sang lá phổi bên cạnh, hạch xung quanh khí quản và nhiều vị trí khác ở các bộ phận khác của cơ thể. Điều đặc biệt của ung thư phổi là hầu hết bệnh nhân được chẩn đoán khi bệnh đã ở giai đoạn cuối và khả năng di căn rất nhanh.
Triệu chứng và dấu hiệu thường gặp của ung thư phổi thường là do trong một thời gian kéo dài, thêm vào đó có thể là ho có lẫn máu, ngực đau và gặp tình trạng thở ngắn. Sau thời gian ho kéo dài có thể người bệnh sẽ gặp tình trạng thở nông, giảm cân mất kiểm soát, khó nuốt khi ăn, giọng khàn, thở khò khè, xương đau và gặp tình trạng tràn dịch màng phổi.
Ung thư phổi thường bao gồm hai loại chính: ung thư phổi không tế bào nhỏ với bốn giai đoạn và ung thư phổi tế bào nhỏ.
2. Các loại xét nghiệm ung thư phổi
Xét nghiệm gì để biết ung thư phổi? Có rất nhiều xét nghiệm chẩn đoán ung thư phổi, cụ thể:
2.1. Xét nghiệm mô bệnh học
Xét nghiệm gì để biết ung thư phổi? Xét nghiệm mô bệnh học được thực hiện từ mẫu bệnh phẩm được lấy trong quá trình nội soi hoặc trong quá trình sinh thiết xuyên thành ngực dưới dẫn bằng chụp cắt lớp vi tính.
2.2. Xét nghiệm tế bào học
Xét nghiệm tế bào học là xét nghiệm ung thư phổi với quá trình chọc hút tế bào hạch, chọc dò dịch màng phổi để tìm ra các tế bào ác tính.
Các xét nghiệm dựa vào sinh thiết mô phổi có thể xác nhận được loại ung thư hoặc mức độ ung thư và đây cũng thuộc nhóm xét nghiệm có xâm lấn.
2.3. Soi phế quản
Người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng choáng, ho ra máu, sốt, tràn khí màng phổi...Soi phế quản được thực hiện để giúp nhận biết được khối u xuất phát từ phế quản, đồng thời lấy được mẫu bệnh phẩm để có thể làm các xét nghiệm khác liên quan.
2.4. Chụp Xquang phổi
Chụp Xquang sẽ giúp phát hiện các tổn thương trên phổi thông qua hình ảnh của phim, bác sĩ có thể tìm thấy hình ảnh tràn dịch màng phổi, định vị được vị trí cũng như kích thước, hình dạng của mô phổi bị tổn thương. Thông thường, chụp Xquang phổi có chi phí khá thấp và không mất quá nhiều thời gian để thực hiện. Mặc dù vậy, chụp Xquang phổi khó phát hiện được nhiều tổn thương tại các đỉnh phổi, hoặc khó có thể xác định được các đặc tính bên trong của tổn thương. Có khoảng 30% tổn thương ở phổi bị bỏ sót khi chỉ thực hiện phương pháp chụp X Quang phổi.
2.5. Chụp cắt lớp vi tính CT
Ngoài chụp Xquang phổi thì bác sĩ có thể chỉ định người bệnh thực hiện chụp cắt lớp vi tính nhằm phát hiện những tổn thương mà Xquang phổi có thể không tìm thấy. Khi thực hiện chụp cắt lớp vi tính thì sử dụng nguồn năng lượng tia X, vì vậy người bệnh sẽ khó tránh được tình trạng nhiễm xạ. Vì vậy, người bệnh cũng không nên thực hiện chụp cắt lớp vi tính CT hai lần liên tiếp trong một khoảng thời gian ngắn hoặc người bệnh có thể gặp cả tình trạng dị ứng thuốc cản quang.
2.6. Xét nghiệm SCS
Xét nghiệm này xác định hình thái tế bào trong đờm của người bệnh thông qua kính hiển vi. Xét nghiệm khá nhanh và có chi phí giá thành thấp. Tuy nhiên, độ chính xác chưa cao. Trong khi đó, tỷ lệ dương tính giả khá thấp với 1% và âm tính giả có thể xảy ra đến 40%.
2.7. Xét nghiệm tìm dấu ấn ung thư phổi
Xét nghiệm dấu ấn ung thư phổi được thực hiện bởi xét nghiệm máu với các protein đặc biệt do tế bào ung thư sinh ra như ÀP, PAM, CEA, CYFRA21-1. Phương pháp này thực hiện không xâm lấn người bệnh, khá an toàn và đơn giản trong việc thu nhận mẫu. Tuy nhiên, xét nghiệm máu không thể hiện hết được 100% bản chất của ung thư phổi. Vì thế có thể xuất hiện kết quả dương tính giả do máu có chất lượng không tương đồng với khối u. CYFRA 21-1 tăng cao trong ung thư thực quản, hoặc ung thư phổi không tế bào nhỏ hoặc ung thư vú...
2.8 Xét nghiệm chỉ số Cyfra 21-1
Chỉ số xét nghiệm ung thư phổi Cyfra 21-1 thường có tác dụng hỗ trợ trong chẩn đoán ung thư phổi không tế bào nhỏ. Chỉ số này người bệnh phổi lành tính thường dưới ngưỡng 3.3microgam/L.
2.9 Xét nghiệm NSE
Xét nghiệm này được sử dụng để chẩn đoán ung thư phổi tế bào nhỏ. Khi đó, chỉ số NSE huyết thanh hoặc huyết tương sẽ được thực hiện bằng cách định lượng bằng phương pháp miễn dịch điện hóa phát quang trên máy phân tích miễn dịch. Với 72% trường hợp mắc ung thư phổi tế bào nhỏ có mức độ NSE huyết thanh tăng cao hơn 25ng/ml, tuy nhiên các thể ung thư phổi khác chỉ tăng khoảng 8%. Độ nhạy chẩn đoán của xét nghiệm này sẽ tăng theo mức độ bệnh ở bệnh nhân mắc ung thư phổi tế bào nhỏ.
2.10 Xét nghiệm ProGRP
Đối với các trường hợp nghi ngờ ung thư phổi tế bào nhỏ hoặc cần phân biệt loại ung thư này với các loại ung thư phổi khác, thì người bệnh có thể sẽ được bác sĩ chỉ định thực hiện xét nghiệm ProGRP. Xét nghiệm này cũng thuộc nhóm xét nghiệm dấu ấn ung thư phổi, nhưng có độ nhạy cao hơn so với phương pháp xét nghiệm NSE. Hơn nữa, phương pháp này còn giúp chẩn đoán phân biệt các khối u khác của phổi. Ngoài ra, xét nghiệm này còn có hữu dụng đặc biệt với những trường hợp không thể thực hiện sinh thiết khối u ở phổi.
2.11. Xét nghiệm CEA
Với chỉ số CEA thường được thực hiện với khoảng 29% người bệnh mắc ung thư phổi cho kết quả cao hơn 10 ng/ml ( chỉ số CEA ở người bình thường ở mức từ 0 đến 2.5 ng/mL)
2.12. Xét nghiệm CA19-9
Xét nghiệm nhằm tìm kháng nguyên có ở tế bào tuyến của nhiều tạng, trong đó bao gồm cơ quan phổi. Xét nghiệm này ít có giá trị trong phát hiện sớm vì với khoảng 50% người bệnh mắc ung thư phổi không cho kết quả gia tăng chỉ số CA19-9.
3. Xét nghiệm sớm ung thư phổi
Ung thư phổi có bắt nguồn từ bộ gen của người. Do quá trình biến đổi trình tự gen dẫn đến bệnh. Những biến đổi này có thể được di truyền nhưng không ảnh hưởng đến trình tự DNA và vẫn có thay đổi trong biểu hiện gen. Methyl hóa DNA là quá trình mà các nhóm methyl được thêm vào phân tử DNA. Quá trình thay đổi methyl hóa DNA bất thường không giống như thay đổi gian và có thể được phát hiện ở giai đoạn đầu của ung thư hoặc tiền ung thư. Vì vậ,y sự methyl hóa DNA được công nhận là dấu chuẩn sinh học trong chẩn đoán sớm ung thư.
Ưu điểm của dấu ấn sinh học methyl hóa DNA trong phát hiện ung thư phổi:
- Sự methyl hóa DNA bất thường có thể có xu hướng xảy ra tại các vị trí cụ thể và loại ung thư cụ thể. Vì thế, có thể áp dụng trong chẩn đoán ung thư cụ thể.
- Sự methyl hóa DNA là sự thay đổi DNA với tính chất ổn định cao, cho nên phương pháp PCR có thể sử dụng để khuếch đại chọn lọc với các DNA bị methyl hoá giúp phát hiện dịch trong cơ thể cũng như giai đoạn sớm của ung thư.
- Dấu chuẩn methyl hóa DNA có thể được thu từ mẫu không xâm lấn, vì thế khá thuận tiện cho người bệnh khi thực hiện xét nghiệm và tăng tỷ lệ tham gia khám sàng lọc.
Ung thư phổi được xếp vào danh sách ung thư gây tử vong hàng đầu và ung thư phổi trở thành căn bệnh nguy hiểm nhất hiện nay. Để phòng ngừa căn bệnh này, bạn cần chủ động tầm soát và sàng lọc càng sớm càng tốt. Theo đó, để có kết quả chuẩn xác, bạn nên chọn các cơ sở y tế chuyên khoa để thực hiện chẩn đoán.
Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.