......

Vận động quá sức có hại thế nào?

Tập thể dục thể thao luôn là một trong những phương pháp rèn luyện sức khỏe được nhiều người biết đến với vô vàn lợi ích. Thế nhưng, không có nghĩa là càng tập nhiều thì càng tốt. Việc vận động quá sức hay tập thể dục quá sức có thể phản tác dụng, khiến cơ thể phải đối mặt với nhiều tác hại nguy hiểm.

1. Thế nào được coi là vận động quá sức?

Phụ thuộc vào thể trạng, lứa tuổi hay loại hình tập luyện của mỗi người mà định nghĩa vận động, tập thể dục quá sức sẽ có sự khác nhau nhất định.

  • Nhìn chung, một người trưởng thành mỗi tuần nên dành ra 5 giờ để tập luyện ở cường độ trung bình và khoảng 2,5 giờ ở cường độ cao.
  • Ngoài ra, đối với trẻ em và trẻ đang trong độ tuổi vị thành niên từ 6 – 17 tuổi nên tập luyện ít nhất 3 lần/tuần, mỗi lần khoảng 60 phút.

Như vậy, các trường hợp tập nhiều hơn mức trung bình được coi là vận động quá sức. Tuy nhiên, như đã nói, định nghĩa này có thể phụ thuộc vào thể trạng của từng người.

Để biết được mình có đang tập thể thao quá sức hay không, bạn có thể dựa vào một số dấu hiệu dưới đây:

  • Có cảm giác kiệt sức sau khi tập: đây chính là dấu hiệu rõ nhất cho thấy cơ thể bạn đang không đủ năng lượng.
  • Ngủ không sâu giấc, thất thường: bạn thấy khó ngủ, ngủ không sâu giấc và mệt mỏi ủ rũ khi thức dậy. Điều này có nghĩa cơ thể bạn đang có quá nhiều cortisol – một loại hormon căng thẳng được giải phóng khi bạn tập luyện thể dục thể thao quá mức.
  • Có cảm giác chán nản: tập luyện đúng cách và vừa phải sẽ giúp cơ thể giải phóng endorphin tạo cảm giác vui vẻ, hạnh phúc. Tuy nhiên, khi cường độ tập luyện quá cao và không có đủ thời gian để cơ thể phục hồi giữa các bài tập sẽ dẫn đến cảm giác buồn bã, chán nản.
  • Dễ bị bệnh: nếu bạn là người có hệ miễn dịch tốt nhưng sau thời gian tập thể dục thường xuyên lại hay mắc các bệnh như cảm lạnh, cảm cúm thì đây cũng có thể là một trong những dấu hiệu cho thấy chế độ luyện tập của bạn đang không hợp lý.
  • Dễ cáu gắt
  • Khả năng phối kết hợp kém
  • Ham muốn tình dục suy giảm
Yếu sinh lý nam
Ham muốn tình dục suy giảm ở người vận động quá sức

2. Vận động quá sức có hại thế nào?

2.1 Nhịp tim bất thường

Các nhà khoa học đã chỉ ra rằng việc tập luyện những môn thể thao đòi hỏi sức bền thường xuyên có thể dẫn đến tình trạng “ngộ độc tim” – những thay đổi vĩnh viễn ở cấu trúc cơ tim.

Những thay đổi đó là nguyên nhân dẫn đến hiện tượng nhịp tim bất thường (arrhythmia) và gia tăng nguy cơ đột quỵ do trụy tim. Theo nghiên cứu được công bố năm 2013 của Tạp chí Tim mạch châu Âu đã cho thấy việc lạm dụng, tập thể dục quá mức có thể ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe của hệ tim mạch, đặc biệt là ở những người có tiền sử gia đình mắc chứng nhịp tim bất thường.

2.2 Suy giảm hệ miễn dịch

Cortisol là một loại hormone được tiết ra tại tuyến thượng thận trong quá trình bị áp lực về mặt thể chất. Hormone này kích thích sự sản sinh glucose mới (gluconeogenesis) tại gan, đồng thời hỗ trợ quá trình phân giải protein trong cơ diễn ra hiệu quả hơn.

Về nguyên tắc, đây là điều hoàn toàn tốt. Tuy nhiên, mới đây các nhà khoa học đã chứng minh những bất lợi mà cortisol mang lại thậm chí còn vượt quá lợi ích của nó.

Hiệu ứng ức chế miễn dịch của cortisol giúp làm giảm tình trạng tấy đỏ, sưng tấy nhưng lại khiến cho người sở hữu hàm lượng cortisol cao phải đối mặt với nguy cơ mắc bệnh cao.

Vai trò của hệ miễn dịch
Hệ miễn dịch suy giảm nếu vận động quá sức

2.3 Xương yếu đi

Do sự can thiệp của cortisol đến sức khỏe xương khớp, người vận động quá sức có thể phải đối mặt với nguy cơ đau ốm cao, thậm chí nguy cơ nằm liệt giường cũng cao gấp đôi so với người bình thường. Khi trong máu có sự xuất hiện của hormone cortisol, mô xương được tích lũy ít hơn so với mô xương bị phân hủy. Điều này khiến cho tình trạng rạn, nứt xương ở những người này cũng dễ xảy ra hơn.

Mật độ xương giảm đi chắc chắn sẽ dẫn đến các bệnh lý về xương nghiêm trọng khác như viêm khớp, loãng xương. Chắc chắn đây sẽ là nỗi ám ảnh kinh hoàng đối với những người tập thể thao quá sức khi về già.

2.4 Ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần

Theo nghiên cứu, những người thường xuyên vận động quá sức có chỉ số sinh hóa (biochemical markers) tương đương với người mắc chứng trầm cảm mạn tính. Không chỉ tương đồng về sự biến đổi quá trình tiết trytophan và serotonin mà cả người bị trầm cảm và người tập thể dục quá mức đều có những biểu hiện về hành vi giống nhau như dễ cáu gắt, mất ngủ, động lực kém.

Thống kê của Đại học Kỹ thuật Munich cho thấy nguy cơ trầm cảm ở các vận động viên tập luyện quá sức tăng đến 20%.

SKTQ - khám sức khỏe tổng quát
Khi sức khỏe có dấu hiệu bất thường, mọi người nên đến gặp bác sĩ

Có thể thấy, việc tập thể thao quá mức không chỉ gây ra những ảnh hưởng tiêu cực về mặt thể chất mà còn cả tinh thần. Trong quá trình tập luyện, nếu thấy bất kỳ triệu chứng kể trên nào thì cần dừng tập luyện để cơ thể có thời gian phục hồi. Sau đó, lên kế hoạch tập luyện sao cho phù hợp nhất để thể dục thể thao có thể phát huy đúng những ích lợi của mình.

Bài viết tham khảo nguồn: Webmd.com

XEM THÊM:

20.9K

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan
  • ngồi thiền
    Cách thiền định giải phóng và giảm đau

    Tại một số thời điểm trong quá trình điều trị, hầu hết những người bị đau mãn tính đều được thông báo rằng họ sẽ phải học cách "sống chung với nỗi đau của mình", và thiền định cũng giúp ...

    Đọc thêm
  • Các tác dụng phụ liên quan đến châm cứu
    Các tác dụng phụ liên quan đến châm cứu

    Những tác dụng phụ thường gặp nhất của châm cứu là điều mà ai cũng mong muốn như ngủ ngon hơn, nhiều năng lượng hơn, tinh thần minh mẫn, tiêu hóa tốt hơn và ít căng thẳng hơn. Và thực ...

    Đọc thêm
  • Tập thể dục giúp tạo ra sự khác biệt lớn trong vấn đề tình dục
    Tập thể dục, trầm cảm và trí não

    Tập thể dục thường xuyên là điều quan trọng để có sức khỏe thể chất và tinh thần tốt. Tập thể dục có thể giúp kích thích các phần não không phản ứng kịp khi bạn cảm thấy chán nản. ...

    Đọc thêm
  • u tuyến yên
    U tuyến yên nguy hiểm thế nào?

    Cơ thể con người hoạt động được là nhờ tuyến nội tiết, nhạc trưởng của tuyến nội tiết chính là buồng tuyến yên - là một cấu trúc nhỏ nằm giữa cấu trúc não, trung tâm điều khiển tất cả ...

    Đọc thêm
  • Tập thể dục giúp cải thiện tư thế
    Tập thể dục giúp cải thiện tư thế

    Tư thế sai không chỉ ảnh hưởng đến cấu trúc của cơ thể mà còn tác động đến khả năng di chuyển, tuần hoàn máu và sản xuất hormone. Cách tốt nhất để cải thiện tư thế là tập trung ...

    Đọc thêm