Điều trị ung thư có thể gây ra những thay đổi về thể chất và cảm xúc, bao gồm cả đời sống tình dục như thay đổi về sở thích của bạn đối với tình dục và khả năng về chuyện ấy. Các tác dụng phụ về tình dục có thể là thể chất, tinh thần hoặc cảm xúc. Vậy ung thư ảnh hưởng đến tình dục như thế nào và đàn ông mắc ung thư có quan hệ được không?
1.Phẫu thuật ung thư có thể ảnh hưởng đến khả năng cương cứng như thế nào?
Một số loại phẫu thuật ung thư có thể ảnh hưởng đến sự cương cứng. Nếu bất kỳ phẫu thuật nào trong số này nằm trong kế hoạch điều trị của bạn, hãy nói chuyện với bác sĩ trước khi tiến hành thủ thuật. Hãy hỏi bác sĩ về khả năng cương cứng của bạn có thể bị ảnh hưởng như thế nào khi phẫu thuật và đây có thể là cách tốt để kiểm soát vấn đề.
- Cắt bỏ tuyến tiền liệt triệt để: Cắt bỏ tuyến tiền liệt và túi tinh để điều trị ung thư tuyến tiền liệt
- Cắt bỏ bàng quang: Cắt bỏ bàng quang, tuyến tiền liệt, niệu đạo trên và túi tinh đối với ung thư bàng quang. Việc cắt bỏ bàng quang đòi hỏi một phương pháp mới để lấy nước tiểu, thông qua một lỗ mở vào một túi được đặt trên bụng hoặc bằng cách xây dựng một “bàng quang” mới bên trong cơ thể.
- Cắt bỏ Abdominoperineal (AP): Cắt bỏ đại tràng dưới và trực tràng cho ung thư ruột kết. Phẫu thuật này có thể yêu cầu mở một lỗ trên thành bụng để thải thải có thể ra khỏi cơ thể.
- Cắt bỏ toàn bộ mạc treo trực tràng (TME): Cắt bỏ trực tràng cũng như các mô hỗ trợ nó (được gọi là mạc treo) để điều trị ung thư trực tràng.
- Phẫu thuật toàn bộ vùng chậu: Cắt bỏ bàng quang, tuyến tiền liệt, túi tinh và trực tràng, thường được thực hiện là đối với khối u lớn của đại tràng, đòi hỏi phải có lỗ thông mới cho cả nước tiểu và chất thải rắn ra khỏi cơ thể.
Hầu hết những người đàn ông trải qua những loại phẫu thuật này sẽ gặp một số khó khăn trong việc cương cứng (gọi là rối loạn cương dương hoặc ED). Một số nam giới sẽ có thể cương cứng đủ để quan hệ, nhưng có thể không còn săn chắc như trước. Những người khác có thể không cương cứng được nữa. Có nhiều phương pháp điều trị ED khác nhau có thể giúp nhiều nam giới lấy lại khả năng cương cứng do đó, nam giới không nên quá lo lắng việc bị ung thư có quan hệ được không.
![Một số phẫu thuật ung thư có thể ảnh hưởng đến khả năng cương cứng của dương vật](/static/uploads/large_20200419_032204_103611_cach_lam_cuong_duon_max_1800x1800_jpg_2075ab9b20.jpg)
2. Tổn thương dây thần kinh do phẫu thuật
Cách phổ biến nhất mà phẫu thuật ảnh hưởng đến sự cương cứng là cắt bỏ hoặc gây thương tích cho các dây thần kinh giúp gây cương cứng. Tất cả các phẫu thuật được liệt kê ở trên có thể làm hỏng các dây thần kinh này. Các dây thần kinh bao quanh phía sau và hai bên của tuyến tiền liệt giữa tuyến tiền liệt và trực tràng, và hình thành như một mạng nhện xung quanh tuyến tiền liệt, khiến chúng dễ bị tổn thương trong quá trình phẫu thuật.
Nếu có thể, bác sĩ sẽ thực hiện các phương pháp "bảo tồn dây thần kinh" được sử dụng trong phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt tận gốc, cắt u nang tận gốc, cắt bỏ AP hoặc TME. Trong phẫu thuật cắt dây thần kinh, các bác sĩ cẩn thận cố gắng tránh những dây thần kinh này. Khi kích thước và vị trí của khối u cho phép phẫu thuật cắt bỏ bảo tồn dây thần kinh, nhiều nam giới phục hồi cương cứng hơn so với các kỹ thuật khác. Nhưng ngay cả khi bác sĩ phẫu thuật có thể giải phóng những dây thần kinh này, chúng vẫn có thể bị thương trong quá trình phẫu thuật và cần thời gian để chữa lành.
Ngay cả khi các dây thần kinh bị cắt bỏ, nghiên cứu đã chỉ ra rằng quá trình chữa bệnh mất tới 2 năm đối với hầu hết nam giới. Bác sĩ cũng không biết tất cả các lý do khiến một số đàn ông lấy lại được cương cứng hoàn toàn và những người khác thì lại không. Chúng ta biết rằng nam giới có nhiều khả năng phục hồi cương cứng hơn khi các dây thần kinh ở cả bên trái và bên phải của tuyến tiền liệt được bảo tồn.
3. Những yếu tố khác ảnh hưởng đến cương cứng sau phẫu thuật
Một loạt các tỷ lệ ED đã được báo cáo, ngay cả ở nam giới không phẫu thuật. Nhưng phần lớn, đàn ông càng trẻ thì khả năng lấy lại cương cứng hoàn toàn sau phẫu thuật càng cao. Nam giới dưới 60 tuổi và đặc biệt là những người dưới 50 tuổi, có nhiều khả năng phục hồi khả năng cương cứng hơn nam giới lớn tuổi hơn.
Cường độ cương cứng trước khi phẫu thuật: Những người đàn ông có khả năng cương cứng tốt trước khi phẫu thuật ung thư có nhiều khả năng phục hồi khả năng cương cứng hơn so với những người đàn ông gặp vấn đề về cương cứng.
Các tình trạng khác, chẳng hạn như bệnh Peyronie: Ở một số nam giới, dương vật có thể phát triển thành một đường cong hoặc “nút thắt” gây đau khi họ cương cứng. Tình trạng này được gọi là bệnh Peyronie. Nguyên nhân thường là do mô sẹo hình thành bên trong dương vật và có liên quan đến một số phẫu thuật ung thư, chẳng hạn như phẫu thuật cắt bỏ tuyến tiền liệt. Tuy nhiên, bệnh Peyronie hiếm khi liên quan đến điều trị ung thư và bệnh có thể được điều trị bằng cách tiêm một số loại thuốc hoặc phẫu thuật.
4. Phục hồi dương vật sớm sau phẫu thuật
Như đã đề cập ở trên, thời gian phục hồi cương cứng sau phẫu thuật có thể lên đến 2 năm. Nếu một người đàn ông không cương cứng trong khoảng thời gian này, các mô trong dương vật của anh ta có thể yếu đi. Một khi điều này xảy ra, anh ấy sẽ không thể cương cứng một cách tự nhiên. Một số chuyên gia và bác sĩ khuyến nghị các phương pháp khác nhau để thúc đẩy cương cứng bắt đầu trong vòng vài tuần hoặc vài tháng sau khi phẫu thuật để giúp một số nam giới phục hồi chức năng tình dục. Đây được gọi là phục hồi chức năng dương vật, hoặc phục hồi chức năng cương dương.
![Một số trường hợp, người bệnh được khuyến nghị với các phương pháp phục](/static/uploads/large_20191010_075837_513878_kham_nam_khoa_max_1800x1800_jpg_cbaf84d636.jpg)
Phục hồi chức năng dương vật có 2 phần:
- Đảm bảo cương cứng thường xuyên và đủ cứng để quan hệ, bạn nên cương cứng 2 đến 3 lần một tuần. Điều này sẽ giúp giữ cho các mô trong dương vật của bạn khỏe mạnh.
- Sử dụng viên uống với hàm lượng thấp để giúp máu lưu thông xung quanh dây thần kinh và giúp dây thần kinh mau lành.
Các loại thuốc giúp tạo cương cứng gồm: thuốc viên như sildenafil (Viagra®), tadalafil (Cialis®) hoặc vardenafil (Levitra®) - thường được sử dụng kết hợp với các liệu pháp hoặc thiết bị khác. Do các loại thuốc này có thể không tạo ra sự cương cứng nhưng chúng giúp cho các dây thần kinh chịu trách nhiệm cho sự cương cứng được khỏe mạnh, ngoài ra bạn có thể sử dụng thêm phương pháp tiêm vào dương vật hoặc thiết bị hút chân không.
5. Ung thư có thể ảnh hưởng đến xuất tinh như thế nào?
Điều trị ung thư có thể cản trở xuất tinh bằng cách làm tổn thương các dây thần kinh điều khiển tuyến tiền liệt, túi tinh và lỗ thông bàng quang. Ung thư cũng có thể ngăn tinh dịch được tạo ra trong tuyến tiền liệt và túi tinh, hoặc nó có thể cắt đứt con đường mà tinh dịch thường đưa ra khỏi cơ thể. Mặc dù vậy, nam giới vẫn có thể cảm nhận được cảm giác sung sướng tạo nên cực khoái. Điều khác biệt là ở thời điểm đạt cực khoái, tinh dịch xuất ra rất ít hoặc không có. Đây được gọi là "cực khoái khô".
Theo thời gian, nhiều nam giới thích nghi với việc đạt cực khoái mà không có tinh dịch. Một số người khác nói rằng cảm giác cực khoái không mạnh bằng, trong khi những người khác lại cho rằng cực khoái mạnh hơn và cảm thấy dễ chịu hơn. Nam giới có thể lo lắng rằng đối tác của họ có thể nhận thấy sự thay đổi vì không có dịch thực sự tiết ra khi quan hệ tình dục khi bị ung thư.
Một số người đàn ông lo ngại rằng cực khoái của họ ít thỏa mãn hơn trước. Những người khác cảm thấy khó chịu vì cực khoái khô vì họ muốn có con. Nếu nam giới biết điều này trước khi điều trị ung thư, thì bác sĩ có thể dự trữ (lưu và bảo quản) tinh trùng để sử dụng trong tương lai.
Cường độ cực khoái giảm nhẹ là bình thường khi lão hóa, nhưng có thể trầm trọng hơn ở những người đàn ông có thực hiện các phương pháp điều trị ung thư gây cản trở xuất tinh.
6. Phẫu thuật ảnh hưởng đến xuất tinh
Phẫu thuật có thể ảnh hưởng đến xuất tinh theo những cách khác nhau. Ví dụ, nếu phẫu thuật cắt bỏ tuyến tiền liệt và túi tinh, nam giới không thể tạo ra tinh dịch được nữa. Phẫu thuật cũng có thể làm hỏng các dây thần kinh xuất phát từ cột sống và kiểm soát sự phát xạ (khi tinh trùng và chất lỏng kết hợp để tạo ra tinh dịch). Lưu ý rằng, đây không phải là những bó dây thần kinh đi bên cạnh tuyến tiền liệt và kiểm soát sự cương cứng.
7. Cực khoái khô
Sau khi cắt bỏ tuyến tiền liệt triệt để hoặc cắt u nang (cắt bỏ bàng quang), nam giới sẽ không còn sản xuất tinh dịch nữa vì tuyến tiền liệt và túi tinh đã bị cắt bỏ. Tinh hoàn vẫn tạo ra các tế bào tinh trùng, nhưng sau đó cơ thể chỉ đơn giản là tái hấp thu chúng. Điều này không có hại. Sau khi phẫu thuật ung thư, nam giới sẽ có cực khoái khô.
![Sau khi cắt bỏ tuyến tiền liệt triệt để nam giới sẽ có cực khoái khô](/static/uploads/medium_20200824_012530_073320_tienliet_max_1800x1800_png_8ff192906b.png)
Các yếu tố khác có thể khiến xuất tinh quay trở lại bên trong cơ thể chứ không phải ra ngoài. Đây được gọi là xuất tinh ngược dòng. Tại thời điểm cực khoái, tinh dịch bắn ngược vào bàng quang chứ không phải ra ngoài qua dương vật. Điều này là do van giữa bàng quang và niệu đạo vẫn mở sau một số thủ thuật phẫu thuật. Van này thường đóng chặt trong quá trình xuất tinh. Khi nó mở ra, đường dẫn tinh dịch ít cản trở nhất sẽ trở thành đường đi ngược vào bàng quang. Điều này không gây đau đớn hay có hại, mặc dù khi một nam giới đi tiểu sau khi đạt cực khoái dạng khô này, nước tiểu của anh ta có thể có màu đục vì tinh dịch trộn lẫn với nước tiểu trong khi đạt cực khoái.
Cắt đốt tuyến tiền liệt qua ngã niệu đạo (TURP) là một ví dụ điển hình về phẫu thuật thường gây xuất tinh ngược dòng vì nó làm hỏng van bàng quang. Phẫu thuật này sẽ loại bỏ tuyến tiền liệt bằng cách đưa một ống soi đặc biệt đi qua niệu đạo.
8. Tổn thương dây thần kinh
Các loại phẫu thuật ung thư có thể gây ra cực khoái khô bằng cách làm hỏng các dây thần kinh kiểm soát sự phát xạ (quá trình trộn lẫn tinh trùng và chất lỏng để tạo ra tinh dịch) bao gồm:
- Cắt bỏ abdominoperineal (AP), loại bỏ trực tràng và đại tràng dưới.
- cắt toàn bộ mạc treo trực tràng (TME), loại bỏ trực tràng cũng như mạc treo để điều trị ung thư trực tràng
- Bóc tách hạch bạch huyết sau phúc mạc (RPLND), loại bỏ các hạch bạch huyết ở phía sau bụng, thường ở nam giới bị ung thư tinh hoàn
Một số dây thần kinh kiểm soát sự phát xạ chạy gần đại tràng dưới và bị tổn thương do cắt bỏ AP hoặc TME. Việc bóc tách hạch bạch huyết có thể làm tổn thương các dây thần kinh cao hơn, nơi chúng bao quanh động mạch chủ (động mạch chính lớn ở bụng).
Tác dụng của các loại phẫu thuật này có lẽ rất giống nhau, nhưng các chuyên gia biết nhiều hơn về chức năng tình dục của người bệnh sau khi RPLND. Đôi khi phẫu thuật này chỉ gây xuất tinh ngược dòng, nhưng nó thường ngừng phát xạ. Khi điều này xảy ra, tuyến tiền liệt và túi tinh không thể co bóp để trộn tinh dịch với các tế bào sinh tinh. Trong cả hai trường hợp, kết quả dẫn đến cực khoái khô. Sự khác biệt giữa hoàn toàn không phát xạ và xuất tinh ngược dòng rất quan trọng đối với nam giới muốn làm cha. Xuất tinh ngược dòng tốt hơn cho những người sắp làm cha vì các tế bào tinh trùng có thể được lấy từ nước tiểu của người bệnh và được làm sạch trong phòng thí nghiệm để sử dụng cho thụ tinh nhân tạo.
Đôi khi các dây thần kinh điều khiển sự phát xạ phục hồi sau những tổn thương do RPLND gây ra. Vì nam giới bị ung thư tinh hoàn thường còn trẻ và chưa sinh con xong nên các bác sĩ phẫu thuật sử dụng phương pháp bảo tồn dây thần kinh nên thường cho phép xuất tinh bình thường sau RPLND.
Một số loại thuốc cũng có thể phục hồi quá trình xuất tinh của tinh dịch vừa đủ lâu để thu thập tinh trùng để thụ thai.
Nếu các tế bào tinh trùng không thể được phục hồi từ tinh dịch hoặc nước tiểu của nam giới, các chuyên gia có thể lấy chúng trực tiếp từ tinh hoàn bằng tiểu phẫu, sau đó sử dụng chúng để thụ tinh với trứng của phụ nữ để mang thai.
RPLND không ngăn cản sự cương cứng hoặc khả năng đạt cực khoái của đàn ông. Nhưng nó có thể có nghĩa là sự sung sướng khi đạt cực khoái của anh ấy sẽ ít mạnh mẽ hơn.
9. Rò rỉ nước tiểu khi xuất tinh
Climacturia là thuật ngữ được sử dụng để mô tả sự rò rỉ của nước tiểu khi đạt cực khoái. Điều này khá phổ biến sau khi phẫu thuật tuyến tiền liệt, nhưng nó thậm chí có thể không được chú ý. Lượng nước tiểu rất khác nhau, từ vài giọt đến hơn một ounce. Tình trạng này có thể phổ biến hơn ở nam giới bị căng thẳng không kiểm soát. Nam giới bị căng thẳng không tự chủ bị rò rỉ nước tiểu khi ho, cười, hắt hơi hoặc tập thể dục. Nguyên nhân là do các cơ kiểm soát dòng chảy của nước tiểu bị suy yếu.
Nước tiểu không nguy hiểm cho đối tác tình dục, mặc dù nó có thể là gây phiền toái trong khi quan hệ tình dục. Rò rỉ có xu hướng được cải thiện tốt hơn theo thời gian và sử dụng bao cao su và dây thắt có thể giúp ích (Các dải co thắt được thắt chặt ở phần gốc của dương vật gây cương cứng và ép niệu đạo để giữ nước tiểu không bị rò rỉ ra ngoài.)
![Một số trường hợp bị rò rỉ nước tiểu khi xuất tinh](/static/uploads/20200522_080529_278755_depositphotos_11789_max_1800x1800_png_cbed84ca44.png)
10. Các tác dụng điều trị ung thư khác đối với xuất tinh
Một số phương pháp điều trị ung thư làm giảm sản xuất số lượng tinh dịch. Sau khi điều trị xạ trị vào tuyến tiền liệt, một số nam giới xuất tinh ít tinh dịch hơn. Về cuối đợt xạ trị, nam giới thường cảm thấy đau buốt khi xuất tinh. Cảm giác đau là do niệu đạo (ống dẫn nước tiểu và tinh dịch qua dương vật) bị kích thích. Triệu chứng này sẽ biến mất theo thời gian sau khi điều trị kết thúc.
Trong hầu hết các trường hợp, nam giới điều trị bằng hormone để điều trị ung thư tuyến tiền liệt cũng tạo ra ít tinh dịch hơn trước.
Hóa trị và các loại thuốc khác được sử dụng để điều trị ung thư rất hiếm khi ảnh hưởng đến xuất tinh. Nhưng có một số loại thuốc có thể gây xuất tinh ngược dòng bằng cách làm hỏng các dây thần kinh kiểm soát sự phát xạ.
Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.
Nguồn tham khảo: cancer.org
XEM THÊM: