......

Sỏi ống mật chủ: Nguyên nhân, triệu chứng, biến chứng và cách điều trị

Phòng ngừa sỏi ống mật chủ tái phát sau mổ

Bài viết bởi Tiến sĩ, Bác sĩ Đỗ Minh Hùng - Trưởng khoa Ngoại tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park.

Sỏi ống mật chủ (sỏi đường mật) là sự hiện diện của sỏi trong đường mật chính ngoài gan. Đường mật chính ngoài gan bao gồm ống gan phải và trái, ống gan chung và ống mật chủ.

1. Sỏi ống mật chủ là gì?

Sỏi ống mật chủ là sự hiện diện của ít nhất một viên sỏi mật trong đường mật chính ngoài gan. Sỏi có thể được tạo thành từ sắc tố mật hoặc các muối canxi và cholesterol.

2. Các triệu chứng của sỏi ống mật chủ là gì?

Thông thường, sỏi không gây triệu chứng trừ khi có tắc nghẽn đường mật. Các triệu chứng có thể bao gồm:

  • Đau vùng bụng trên rốn hoặc dưới sườn bên phải trong ít nhất 30 phút. Cơn đau có thể liên tục không đổi hoặc quặn cơn, đau dữ dội hoặc mơ hồ.
  • Sốt, được xem là một dấu chứng của viêm đường mật.
  • Vàng da và mắt, phân bạc màu, nước tiểu sậm màu (thường gặp ở sỏi ống mật chủ hơn là sỏi gan)
  • Ăn mất ngon
  • Buồn nôn và ói mửa

3. Nguyên nhân của sỏi ống mật chủ là gì?

Khoảng 15% bệnh nhân có sỏi túi mật sẽ có sỏi ống mật do sỏi từ túi mật rớt xuống. Tuy nhiên, phần lớn sỏi đường mật ở Việt nam là sỏi nguyên phát và 70-80% là sỏi sắc tố nâu (sỏi hỗn hợp sắc tố mật và lipid mật)

Đau bụng
Cơn đau bụng vùng dưới sườn bên phải trong ít nhất 30 phút là dấu hiệu cảnh báo bệnh sỏi ống mật chủ.

Sỏi nguyên phát hình thành là do sự hiện diện của vi khuẩn trong dịch mật và ứ đọng mật. Ứ đọng mật có thể mắc phải (chấn thương, xơ hẹp cơ vòng Oddi, rối loạn vận động cơ vòng Oddi...) hoặc bẩm sinh (nang đường mật, Caroli...)

4. Các yếu tố nguy cơ gây sỏi ống mật chủ là gì?

Người có tiền sử sỏi mật, bệnh túi mật có nguy cơ bị sỏi ống mật chủ. Ngay cả những người đã cắt túi mật cũng có nguy cơ bị sỏi ống mật.

Một số yếu tố nguy cơ sỏi mật có thể được cải thiện thông qua thay đổi lối sống. Những yếu tố sau đây làm tăng cơ hội phát triển sỏi mật:

  • Béo phì
  • Ít chất xơ, cao calo, chế độ ăn uống nhiều chất béo
  • Mang thai
  • Ăn chay kéo dài
  • Giảm cân nhanh chóng
  • Thiếu hoạt động thể chất

Những yếu tố nguy cơ bạn không thể thay đổi bao gồm:

  • Tuổi: người lớn tuổi thường có nguy cơ cao bị sỏi mật
  • Giới tính: phụ nữ có nhiều khả năng có sỏi mật
  • Dân tộc: người da đỏ và người Mỹ gốc Mexico có nguy cơ sỏi túi mật cao hơn. Sỏi ống mật chủ phổ biến hơn ở các nước châu Á
  • Tiền sử gia đình: di truyền học có thể đóng một vai trò

5. Biến chứng của sỏi ống mật chủ là gì?

Các biến chứng của sỏi ống mật chủ có thể bao gồm:

6. Sỏi ống mật chủ được chẩn đoán bằng cách nào?

Các xét nghiệm xác định sỏi và vị trí của sỏi đường mật bao gồm:

  • Siêu âm bụng
  • CT scan bụng
  • Nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP)
  • Siêu âm nội soi
  • Cộng hưởng từ mật tụy (MRCP)
  • Chụp đường mật xuyên gan qua da (PTC)
Siêu âm
Siêu âm bụng giúp chẩn đoán sỏi ống mật chủ

Các xét nghiệm đánh giá tình trạng nhiễm trùng, chức năng gan - tụy:

  • Bilirubin
  • Công thức máu (CBC)
  • Xét nghiệm chức năng gan
  • Men tụy

7. Điều trị sỏi ống mật chủ bằng cách nào?

Mục đích của điều trị là làm giảm tắc nghẽn. Điều trị có thể bao gồm:

  • Lấy sỏi. Sỏi ống mật chủ có thể được lấy qua ERCP, qua mổ nội soi hoặc mổ mở.
  • Phẫu thuật cắt bỏ túi mật và lấy sỏi bằng mổ nội soi hoặc mổ mở trong trường hợp sỏi ống mật chủ kèm sỏi túi mật

Các phương pháp khác:

  • Tán sỏi ngoài cơ thể: ngày nay ít thực hiện do tỉ lệ thất bại và biến chứng cao.
  • Dẫn lưu đường mật tạm thời bằng stent.

8. Ngăn ngừa sỏi ống mật chủ bằng cách nào?

Thay đổi lối sống như hoạt động thể chất vừa phải và thay đổi chế độ ăn uống (tăng chất xơ và giảm chất béo bão hòa) có thể làm giảm khả năng hình thành sỏi túi mật từ đó có thể làm giảm nguy cơ sỏi ống mật trong tương lai.

9. Tiên lượng bệnh như thế nào?

Sự tắc nghẽn và viêm nhiễm gây ra bởi sỏi trong đường mật có thể đe dọa tính mạng. Hầu hết cho kết quả là tốt, nếu bệnh được phát hiện và điều trị sớm. Tuy nhiên, bệnh lý sỏi đường mật ở Việt nam thường kết hợp sỏi đường mật trong gan, việc điều trị gặp nhiều khó khăn và phức tạp hơn nhiều. Vì thế, gặp bác sĩ của bạn ngay nếu bạn có:

  • Đau bụng, sốt hoặc không mà không rõ nguyên nhân
  • Vàng da vàng mắt
  • Có các triệu chứng khác của sỏi ống mật chủ
robot cánh tay
Dụng cụ Phẫu thuật ít xâm lấn có đầu phẫu thuật hoạt động linh hoạt như khớp cổ tay giúp tiếp cận được những góc hẹp

Từ tháng 9/2019, Bệnh viện ĐKQT Vinmec Central Park (Tp. HCM) triển khai kỹ thuật mới – Phẫu thuật ít xâm lấn bằng robot (robotic surgery) với robot cầm tay, áp dụng với các phẫu thuật tiêu hóa, tiết niệu và phụ khoa.

Phương pháp này đang có nhiều ưu thế so với cả phẫu thuật nội soi kinh điển và mổ robot với:

  • Dụng cụ có đầu phẫu thuật hoạt động linh hoạt như khớp cổ tay giúp tiếp cận được những góc hẹp, tăng khả năng bóc tách và ít gây tổn thương cho các vùng lân cận so với phẫu thuật nội soi cổ điển;
  • Đèn nội soi tự động hóa qua giọng nói, laser, theo dõi bằng mắt,..., giúp bác sĩ chủ động điều khiển và có tầm nhìn và sự kiểm soát tốt hơn, tăng sự chính xác và an toàn trong thực hiện phẫu thuật;
  • Với ưu điểm nhỏ gọn, phẫu thuật bằng cánh tay robot ít xâm lấn và có nhiều lợi điểm như đường mổ nhỏ, ít đau, nguy cơ nhiễm trùng thấp, từ đó giúp khách hàng ít mất máu trong phẫu, thuật, phục hồi nhanh;
  • Chi phí thực hiện thấp hơn nhiều phẫu thuật bằng robot.

Khách hàng sẽ được tư vấn và điều trị cùng các bác sĩ nội soi giàu kinh nghiệm và trực tiếp được bác sĩ Đỗ Minh Hùng – Trưởng khoa Ngoại Tổng hợp – Bệnh viện ĐKQT Vinmec Central Park thực hiện phẫu thuật. Bác sĩ Hùng đã có hơn 25 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Ngoại Tổng quát và thực hiện hàng chục công trình nghiên cứu khoa học có giá trị, công bố nhiều kỹ thuật phẫu thuật độc đáo, mang lại hiệu quả điều trị tích cực như điều trị thoát vị khe thực quản bằng phẫu thuật nội soi, cắt thực quản nội soi lồng ngực tư thế nằm sấp, ...

Để được tư vấn kỹ hơn về chương trình Tiêu hóa và đặt lịch khám, điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Central Park, Quý Khách vui lòng liên hệ Hotline: 0283 6221 166 hoặc đăng ký trực tuyến TẠI ĐÂY.

robot cánh tay
Phẫu thuật ít xâm lấn bằng robot cầm tay

40.5K

Bài viết liên quan