Hội chứng Alzheimer sẽ trở nên trầm trọng hơn theo thời gian. Các chuyên gia y tế dùng thuật ngữ “giai đoạn” để mô tả mức độ suy giảm năng lực nhận thức của bệnh nhân khi hội chứng Alzheimer tiến triển. Cơ cấu 7 giai đoạn sau đây do một Tiến sĩ Y khoa tại New York phát triển.
1. Giai đoạn 1: Hành vi bên ngoài bình thường
Khi người thân của bạn ở trong giai đoạn bệnh Alzheimer sớm, họ sẽ không có bất kỳ triệu chứng nào để có thể phát hiện ra. Chỉ có chụp PET, một xét nghiệm hình ảnh cho thấy hoạt động não, mới có thể tiết lộ một người có mắc bệnh Alzheimer hay không.
Khi bước sang 6 giai đoạn tiếp theo, người mắc bệnh Alzheimer sẽ ngày càng biểu hiện nhiều thay đổi trong suy nghĩ và lý luận.
2. Giai đoạn 2: Những thay đổi rất nhẹ
Có thể bạn vẫn chưa nhận thấy điều gì bất thường trong hành vi của người bệnh, nhưng họ thực sự có những khác biệt nhỏ mà ngay cả bác sĩ cũng không nắm bắt được. Ví dụ như quên từ để nói hoặc đặt nhầm đồ vật.
Ở giai đoạn này, các triệu chứng “tinh tế” của hội chứng Alzheimer không ảnh hưởng đến khả năng làm việc hoặc sống độc lập của người bệnh. Hãy nhớ rằng suy giảm trí nhớ cũng có thể không phải là triệu chứng của bệnh Alzheimer sớm, mà chỉ là những thay đổi bình thường do lão hóa.
3. Giai đoạn 3: Suy giảm nhận thức nhẹ
Lúc này bạn bắt đầu nhận thấy những thay đổi trong suy nghĩ và lý luận của người thân mắc bệnh, chẳng hạn như:
- Quên ngay điều vừa đọc
- Hỏi đi hỏi lại cùng một câu hỏi
- Ngày càng gặp nhiều khó khăn trong việc lập kế hoạch hoặc tổ chức
- Không thể nhớ tên khi gặp người mới
- Làm việc thiếu hiệu quả
- Đánh mất hoặc thất lạc vật có giá trị
Bạn có thể giúp đỡ bằng cách trở thành “ký ức” của người bệnh, nhắc nhở họ thanh toán hóa đơn và đến các cuộc hẹn đúng giờ. Bạn cũng có thể đề nghị người mắc bệnh giảm bớt căng thẳng bằng cách nghỉ làm, hỗ trợ sắp xếp các công việc liên quan đến pháp lý và tài chính của họ.
4. Giai đoạn 4: Suy giảm nhận thức vừa phải
Trong giai đoạn này, những vấn đề trong suy nghĩ và lập luận mà bạn nhận thấy ở giai đoạn 3 trở nên rõ ràng hơn, đồng thời những vấn đề mới cũng xuất hiện. Người bệnh có thể:
- Quên chi tiết về bản thân họ
- Gặp khó khăn khi ghi đúng ngày và số tiền trên hóa đơn
- Quên tháng hoặc mùa trong năm
- Gặp khó khăn khi nấu các bữa ăn, thậm chí không thể gọi món từ thực đơn
- Không thể thực hiện các phép tính đòi hỏi tư duy
- Tỏ ra thờ ơ và lãnh đạm
Bạn có thể giúp người bệnh làm việc nhà hàng ngày và cố gắng đảm bảo an toàn cho họ, chẳng hạn như không để người bệnh tự lái xe hoặc bị ai đó lợi dụng về mặt tài chính.
5. Giai đoạn 5: Suy giảm nhận thức khá nghiêm trọng
Người bệnh có thể bắt đầu không biết bản thân đang ở đâu và hiện tại là mấy giờ. Họ có thể gặp khó khăn khi nhớ địa chỉ, số điện thoại hoặc ngôi trường đã từng đi học.
Bệnh nhân cũng cảm thấy bối rối khi lựa chọn quần áo để mặc trong ngày hoặc mặc sao cho phù hợp với thời tiết, sự kiện. Bạn có thể giúp người bệnh bằng cách lấy ra sẵn quần áo cho họ vào buổi sáng. Điều này sẽ giúp họ tự mặc quần áo và giữ ý thức độc lập.
Nếu người bệnh cứ mãi lặp lại cùng một câu hỏi, hãy kiên nhẫn trả lời với giọng điềm đạm, trấn an. Nếu nhận được câu trả lời đầy đủ thay vì sự phớt lờ và im lặng, họ có thể hỏi ít hơn. Đôi khi người bệnh chỉ hỏi để biết rằng bạn vẫn đang ở đó.
Ngay cả khi người thân của bạn không thể nhớ các sự kiện và chi tiết, họ vẫn có thể kể một câu chuyện bằng cách sử dụng trí tưởng tượng.
6. Giai đoạn 6: Suy giảm nhận thức nghiêm trọng
Khi bệnh Alzheimer tiến triển, người thân của bạn có thể nhận ra khuôn mặt nhưng lại quên tên. Họ cũng có thể nhầm lẫn người này với người khác, chẳng hạn như nghĩ vợ là mẹ của mình. Ảo tưởng có thể xuất hiện, chẳng hạn như người bệnh nghĩ rằng cần phải đi làm ngay cả khi không còn việc làm nữa. Tính cách của họ thay đổi đáng kể, cũng như dễ đi lang thang và bị lạc.
Bạn có thể cần giúp người bệnh đi vệ sinh, bởi vì khó nói chuyện, nhưng vẫn có thể kết nối với người bệnh thông qua các giác quan. Nhiều người mắc bệnh Alzheimer thích nghe nhạc, đọc sách hoặc xem các bức ảnh cũ.
7. Giai đoạn 7: Suy giảm nhận thức rất nghiêm trọng
Nhiều khả năng cơ bản của một người bị bệnh Alzheimer sẽ mất dần trong giai đoạn này, chẳng hạn như ăn uống, đi lại. Bạn có thể tiếp tục hỗ trợ bằng cách cho người thân ăn thức ăn mềm, dễ nuốt, giúp họ sử dụng thìa và đảm bảo họ uống đủ nước. Điều này rất quan trọng, vì nhiều người bệnh Alzheimer giai đoạn cuối thậm chí không còn cảm giác khát nước.
Các giai đoạn của hội chứng Alzheimer không phải lúc nào cũng được xác định rõ ràng và các triệu chứng có thể khác nhau. Tuy nhiên tham khảo những hướng dẫn về diễn biến tình trạng bệnh có thể giúp bạn lập kế hoạch chăm sóc bạn bè hoặc người thân bị bệnh Alzheimer một cách tốt hơn.
Bệnh Alzheimer thường tiến triển theo nhiều giai đoạn khác nhau nên khi nhận thấy người bệnh có những dấu hiệu ban đầu, bạn cần cho người thân tới gặp bác sĩ để có hướng can thiệp kịp thời. Việc điều trị sớm luôn mang đến kết quả tốt và giảm chi phí điều trị.
Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec với đội ngũ bác sĩ có trình độ chuyên môn cao, áp dụng các phương pháp chẩn đoán bệnh tiên tiến: chụp CT, chụp MRI, PET với các trang thiết bị máy móc hiện đại.
8. Câu hỏi thường gặp:
Bệnh Alzheimer tiến triển qua bao lâu?
Thời gian tiến triển qua 7 giai đoạn của Alzheimer thường kéo dài từ 8-10 năm, nhưng có thể khác nhau tùy từng người, từ vài năm đến gần 20 năm. Giai đoạn suy giảm nhận thức nhẹ đến vừa thường tiến triển chậm, trong khi giai đoạn nặng có thể diễn tiến nhanh hơn.
Làm sao phát hiện Alzheimer ở giai đoạn sớm?
Ở giai đoạn 2-3, dấu hiệu thường rất kín đáo như quên từ để nói, đặt nhầm đồ vật, hỏi đi hỏi lại một câu hỏi. Nếu người thân có những biểu hiện này kéo dài và ảnh hưởng đến sinh hoạt, nên đưa đi khám chuyên khoa Thần kinh tại Vinmec để được đánh giá nhận thức và chụp hình ảnh não khi cần.
Alzheimer có chữa khỏi được không?
Hiện chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn bệnh Alzheimer, nhưng điều trị sớm bằng thuốc và các biện pháp hỗ trợ có thể làm chậm tiến triển bệnh và cải thiện chất lượng cuộc sống. Việc phát hiện và can thiệp ở giai đoạn 1-3 mang lại hiệu quả kiểm soát tốt hơn nhiều so với giai đoạn muộn.
Alzheimer có di truyền không?
Phần lớn các trường hợp Alzheimer khởi phát muộn (sau 65 tuổi) không di truyền trực tiếp mà liên quan đến nhiều yếu tố nguy cơ như tuổi tác, bệnh tim mạch, lối sống. Một tỷ lệ nhỏ Alzheimer khởi phát sớm (trước 65 tuổi) có yếu tố di truyền rõ rệt hơn, người có tiền sử gia đình nên tầm soát sớm tại Vinmec.
Khi nào cần đưa người thân đi khám vì nghi ngờ Alzheimer?
Nên đưa đi khám ngay khi nhận thấy trí nhớ suy giảm ảnh hưởng đến công việc, sinh hoạt hàng ngày, hoặc có sự thay đổi rõ rệt về tính cách, khả năng định hướng thời gian, không gian. Chẩn đoán càng sớm càng giúp lập kế hoạch chăm sóc và điều trị hiệu quả hơn tại các cơ sở như Vinmec.
Nguồn tham khảo: webmd.com
Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE, đặt mua GÓI DỊCH VỤ hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng My Vinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.
