......

Sỏi tiết niệu là bệnh gì? Nguyên nhân, biến chứng và điều trị

sỏi tiết niệu

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Võ Thiện Ngôn - Khoa Ngoại tổng hợp - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Đà Nẵng

Sỏi tiết niệu là căn bệnh phổ biến đối với người Việt, nhưng không phải ai cũng hiểu hết về căn bệnh này. Sỏi tiết niệu là gì? Phát hiện và điều trị bệnh như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

1. Sỏi tiết niệu là gì?

Hệ tiết niệu của con người gồm hai thận, hai niệu quản hai bên, bàng quang và cuối cùng là niệu đạo. Khi sỏi xuất hiện tại bất kỳ vị trí nào của hệ tiết niệu nghĩa là đã mắc sỏi tiết niệu. Như vậy sỏi tiết niệu bao gồm sỏi thận, sỏi niệu quản, sỏi bàng quang và sỏi niệu đạo.

hệ tiết niệu ở người
Hệ tiết niệu ở người

2. Nguyên nhân gây nên sỏi tiết niệu là gì?

Sỏi tiết niệu có nhiều nguyên nhân. Sự hình thành sỏi thường do các muối khoáng hòa tan (canxi, oxalat, urat...) trong nước tiểu. Khi xuất hiện những rối loạn về mặt sinh lý bệnh kết hợp những yếu tố thuận lợi, như giảm lưu lượng nước tiểu, nhiễm khuẩn tiết niệu, thay đổi pH nước tiểu, dị dạng đường niệu, yếu tố di truyền,... thì các muối khoáng hòa tan sẽ kết tinh, hình thành một nhân nhỏ, sau đó lớn dần thành sỏi tiết niệu.

3. Những ai dễ bị sỏi tiết niệu?

Từ nguyên nhân gây nên sỏi tiết niệu, có thể thấy những người dễ mắc sỏi tiết niệu gồm:

  • Những người có bất thường bẩm sinh đường tiết niệu.
  • Gia đình có người mắc sỏi tiết niệu.
  • Bản thân từng trải qua can thiệp đường tiết niệu.
  • Bị viêm đường tiết niệu nhiều lần.
  • Người uống ít nước, đặc biệt là người cao tuổi.
  • Người nằm bất động lâu ngày.
  • Người bị mắc các bệnh lý rối loạn chuyển hóa (toan chuyển hóa mạn, tăng canxi niệu,...).
  • Đang sử dụng một số thuốc.
  • Người lao động trong môi trường nóng bức.
  • Người có thói quen thường xuyên nhịn tiểu.

4. Triệu chứng khi mắc sỏi tiết niệu?

đau sỏi
Đau là biểu hiện hay gặp nhất khi mắc sỏi tiết niệu

Tùy vị trí sỏi hình thành mà có các biểu hiện khác nhau, từ không có triệu chứng (bệnh nhân tình cờ phát hiện sỏi khi đi khám) đến những triệu chứng rất rầm rộ. Nhìn chung bệnh nhân thường xuất hiện các triệu chứng sau:

  • Đau: là biểu hiện hay gặp nhất, hay gặp ở vùng thắt lưng. Đau có thể âm ỉ kéo dài hoặc thành cơn đột ngột dữ dội, lan ra phía trước và xuống vùng bẹn sinh dục. Cơn đau có thể xuất hiện tự nhiên, nhưng thường sau vận động gắng sức, cơn đau kéo dài vài phút, có thể tự hết hoặc cần sự hỗ trợ của thuốc.
  • Bất thường về đi tiểu: bệnh nhân có thể đái buốt (đái buốt cuối bãi đái hay đái buốt toàn bộ bãi đái), đái ngắt ngừng (đang tiểu bỗng nhiên bị ngừng lại, thay đổi tư thế lại tiểu được tiếp), đái khó, bí đái hoàn toàn, đái đục, đái máu (có thể nước tiểu có màu hồng đỏ hoặc chỉ phát hiện được hồng cầu trong nước tiểu nhờ xét nghiệm).
  • Bệnh nhân có thể có sốt do nhiễm khuẩn.

5. Tác hại của sỏi tiết niệu?

Sỏi tiết niệu gây ra nhiều biến chứng nguy hại:

  • Sỏi di chuyển, cọ xát vào niêm mạc đường niệu gây phù nề, chảy máu, là điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn xâm nhập, gây viêm đường tiết niệu.
  • Sỏi kẹt lại ở vị trí hẹp, gây bí đái cấp hoặc mạn.
  • Chức năng thận của bệnh nhân có thể bị suy giảm, khiến bệnh nhân bị suy thận cấp hoặc mạn.

6. Sỏi tiết niệu có điều trị được không?

Sỏi tiết niệu hoàn toàn có thể điều trị được, hiệu quả nhất là khi sỏi còn nhỏ. Nếu sỏi đã lớn, gây nhiều biến chứng, việc điều trị sẽ trở nên khó khăn, phức tạp, chi phí tốn kém, ảnh hưởng lớn tới kết quả cuối cùng cũng như chất lượng cuộc sống người bệnh. Các phương pháp điều trị sỏi tiết niệu bao gồm điều trị nội khoa, can thiệp ngoại khoa, mổ mở hoặc mổ nội soi:

  • Điều trị nội khoa có thể được cân nhắc với những trường hợp sỏi kích thước nhỏ < 5mm, chưa gây biến chứng.
  • Ngày nay y học hiện đại đã có nhiều bước tiến lớn, phương pháp mổ mở với nhiều rủi ro ngày càng ít được áp dụng. Thay vào đó là các kỹ thuật mới, an toàn hơn, ít xâm lấn hơn như: nội soi tán sỏi thận qua da chuẩn thức (Standard PCNL), nội soi tán sỏi thận qua da tối thiểu (Mini PCNL), nội soi niệu quản (Ureteroscopy), tán sỏi ngoài cơ thể (ESWL).

7. Cách phòng tránh sỏi tiết niệu?

Để phòng tránh sỏi tiết niệu, mỗi người nên thực hiện lối sống lành mạnh, chế độ ăn lành mạnh kết hợp tập luyện hợp lý:

  • Uống đủ nước mỗi ngày
  • Giữ vệ sinh tốt, tránh nhiễm khuẩn tiết niệu
  • Tránh thói quen nhịn tiểu
  • Chăm vận động, tập luyện thể dục thể thao.

Phát hiện bệnh sớm, điều trị kịp thời luôn là cách tốt nhất đối với mọi căn bệnh. Thấu hiểu nhu cầu bảo vệ và chăm sóc sức khỏe, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec đã triển khai Gói khám, sàng lọc bệnh lý tiết niệu giúp quý khách hàng sớm phát hiện những bất thường của hệ tiết niệu để có kế hoạch điều trị kịp thời nhằm đạt kết quả tối ưu.

XEM THÊM:

180.2K

Bài viết liên quan