......

Phẫu thuật điều trị ung thư tiền liệt tuyến

Ung thư tiền liệt tuyến là một trong những bệnh ung thư hay gặp ở nam giới trên 50 tuổi, đây là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ 2 sau ung thư phổi. Cũng giống như nhiều bệnh ung thư khác, ung thư tiền liệt tuyến được điều trị bằng các phương pháp như phẫu thuật, xạ trị và hóa trị. Với mỗi bệnh nhân sẽ có phác đồ điều trị cụ thể, không phải tất cả bệnh nhân đều có chung một phác đồ điều trị.

1. Ung thư tiền liệt tuyến là gì?

Ung thư tiền liệt tuyến là khối u ác tính phát triển bên trong tuyến tiền liệt. Tuyến tiền liệt chỉ có ở nam giới, nó nằm phía dưới bàng quang, là nơi sản xuất tinh dịch.

Ung thư tuyến tiền liệt thường phát triển chậm, nhưng nó cũng có thể xâm lấn, lan ra các phần khác của cơ thể, đặc biệt là di căn xương và các hạch bạch huyết. Ước tính có đến 80% nam giới dưới 80 tuổi mắc phải căn bệnh này, hiếm gặp ở nam giới dưới 50 tuổi. Cho đến nay, vẫn chưa có một nghiên cứu thống kê đầy đủ về tỷ lệ mắc bệnh ung thư tiền liệt tuyến ở Việt Nam. Trong một số nghiên cứu đơn lẻ cho thấy tỷ lệ ung thư tiền liệt tuyến được phát hiện tình cờ qua xét nghiệm giải phẫu bệnh lý sau phẫu thuật cắt u phì đại lành tính tuyến tiền liệt là 7,2%.

Gần đây, số người đến các bệnh viện thăm khám vì bệnh lý tuyến tiền liệt đang có xu hướng tăng lên hàng năm. Tuy nhiên, ung thư tiền liệt tuyến lại chưa thực sự được quan tâm đúng mức, bệnh nhân thường được phát hiện ở giai đoạn muộn, điều này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết quả điều trị.

2. Ai nên thực hiện phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt triệt để?

Phẫu thuật là một lựa chọn phổ biến trong điều trị ung thư tiền liệt tuyến chưa di căn. Loại phẫu thuật chính cho căn bệnh này đó là phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt triệt để. Với loại phẫu thuật này, bác sĩ phẫu thuật sẽ cắt bỏ toàn bộ tuyến tiền liệt cùng với một số mô xung quanh, bao gồm cả túi tinh và một số hạch bạch huyết gần đó.

Phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt triệt để nên thực hiện cho bệnh nhân nam dưới 75 tuổi bị ung thư tuyến tiền liệt. Những bệnh nhân có tiên lượng sống thêm ít nhất 10 năm có xu hướng nhận được nhiều lợi ích nhất từ phẫu thuật này.

Trước khi thực hiện phẫu thuật cắt bỏ tuyến tiền liệt triệt để, các bác sĩ sẽ cố gắng xác định rằng ung thư tuyến tiền liệt chưa lan ra bên ngoài tuyến tiền liệt. Điều này có thể được đánh giá qua kết quả sinh thiết và mức PSA. Ngoài ra, nếu thấy cần thiết bác sĩ có thể kiểm tra thêm sự lây lan thông qua chụp CT, quét xương, chụp MRI và siêu âm.

Nếu như khối ung thư tuyến tiền liệt chưa lan rộng, bác sĩ có thể đưa ra các lựa chọn điều trị khác ngoài phẫu thuật. Các lựa chọn khác như là xạ trị, liệu pháp hormone hoặc có thể chỉ là quan sát ung thư tuyến tiền liệt theo thời gian. Bởi có nhiều trường hợp ung thư tuyến tiền liệt phát triển chậm. Tùy thuộc vào tốc độ lây lan của các tế bào ung thư mà bác sĩ sẽ đưa ra lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Ung thư tiền liệt tuyến
Ung thư tuyến tiền liệt thường phát triển chậm, nhưng nó cũng có thể xâm lấn, lan ra các phần khác của cơ thể

3. Các loại phẫu thuật ung thư tiền liệt tuyến

Tuyến tiền liệt nằm ngay phía dưới bàng quang và phía trước trực tràng. Các bác sĩ phẫu thuật có hai sự lựa chọn để tiếp cận và loại bỏ tuyến tiền liệt trong quá trình phẫu thuật đó là:

  • Phương pháp phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt mở.
  • Phương pháp phẫu thuật xâm lấn tối thiểu gồm có: Phẫu thuật nội soi cắt tuyến tiền liệt và Phẫu thuật nội soi cắt tuyến liền tiệt có sự hỗ trợ của robot.

3.1. Phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt mở

Phương pháp tiếp cận đường bụng

Phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt mở là phương pháp phẫu thuật truyền thống. Bác sĩ phẫu thuật sẽ rạch một đường ở bụng dưới của bệnh nhân theo chiều từ rốn xuống xương mu. Bệnh nhân sẽ được gây mê toàn thân hoặc gây tê tủy sống hoặc ngoài màng cứng (làm tê nửa người dưới) cùng với thuốc an thần trong quá trình phẫu thuật.

Qua thăm khám và các kết quả xét nghiệm cận lâm sàng, nếu bác sĩ đánh giá có khả năng ung thư đã lan đến các hạch bạch huyết gần tuyến tiền liệt thì trong quá trình phẫu thuật bác sĩ sẽ loại bỏ một số hạch bạch huyết ở khu vực này. Sau đó các hạch bạch huyết sẽ được gửi đến phòng thí nghiệm để xem liệu chúng có tế bào ung thư hay không.

Nếu tế bào ung thư được tìm thấy trong bất kỳ hạch bạch huyết nào thì bác sĩ có thể sẽ không tiếp tục phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt nữa. Bởi vì không có khả năng ung thư tiền liệt tuyến có thể được chữa khỏi bằng phẫu thuật và việc cắt bỏ tuyến tiền liệt có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng sau này.

Sau khi cắt tuyến tiền liệt xong, khi bạn vẫn đang được gây mê, bác sĩ sẽ đặt một ống thông vào dương vật của bệnh nhân để dẫn lưu nước tiểu từ bàng quang ra ngoài. Ống thông này thường được giữ trong 1 - 2 tuần cho đến khi vết mổ ổn định. Bệnh nhân có thể tự đi tiểu bình thường sau khi rút ống thông.

Bệnh nhân có thể sẽ phải ở lại bệnh viện vài ngày sau khi phẫu thuật và hạn chế các hoạt động trong vài tuần.

Phương pháp tiếp cận qua tầng sinh môn (đáy chậu)

Trong phương pháp phẫu thuật này, bác sĩ sẽ rạch da ở giữa hậu môn và bìu (đáy chậu). Hiện nay, phương pháp này ít được sử dụng hơn vì nó có nhiều khả năng gây ra các vấn đề về cương cứng sau này và không thể loại bỏ các hạch bạch huyết gần tuyến tiền liệt.

Nhưng đây là phương pháp có thời gian phẫu thuật ngắn hơn với phương pháp phẫu thuật qua đường bụng. Phương pháp này có thể được lựa chọn nếu bệnh nhân không lo lắng về sự cương cứng và không cần phải cắt bỏ các hạch bạch huyết xung quanh. Phẫu thuật qua tầng sinh môn có thể ít gây đau đớn hơn và phục hồi dễ dàng hơn cho bệnh nhân.

Sau khi phẫu thuật, bệnh nhân cũng được đặt ống thông tiểu để dẫn lưu nước tiểu từ bàng quang ra ngoài.

3.2. Phẫu thuật nội soi cắt tuyến tiền liệt

Phẫu thuật nội soi cắt tuyến tiền liệt tận gốc

Đối với phương pháp phẫu thuật nội soi cắt tuyến tiền liệt tận gốc (LRP) bác sĩ phẫu thuật sẽ đưa các dụng cụ đặc biệt qua một số vết rạch nhỏ trên bụng để loại bỏ tuyến tiền liệt. Một trong số các dụng cụ này sẽ có một máy quay video nhỏ ở phía cuối, nó cho phép bác sĩ phẫu thuật quan sát chi tiết bên trong ổ bụng bệnh nhân.

Cắt tuyến tiền liệt qua nội soi có một số ưu điểm so với phương pháp mổ mở đó là:

  • Bệnh nhân mất ít máu và ít đau đớn.
  • Thời gian nằm viện ngắn hơn, thường không quá một ngày sau khi phẫu thuật là bệnh nhân có thể về nhà.
  • Thời gian phục hồi nhanh hơn.
  • Ống thông tiểu cần lưu lại trong thời gian ngắn hơn.

Tỷ lệ biến chứng của phương pháp phẫu thuật nội soi cắt tuyến tiền liệt triệt để như vấn đề về cương cứng, đi tiểu không kiểm soát dường như tương tự với phương pháp mổ mở. Việc phục hồi khả năng kiểm soát bàng quang có thể chậm hơn một chút.

Chúng ta cần có thêm nhiều nghiên cứu hơn để so sánh biến chứng và khả năng tái phát giữa phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt mở và nội soi. Nhưng sự thành công của một trong hai thủ thuật này dường như chủ yếu được quyết định bởi kinh nghiệm và kỹ năng của bác sĩ phẫu thuật.

Phẫu thuật nội soi
Cắt tuyến tiền liệt qua nội soi có nhiều ưu điểm so với phương pháp mổ mở

Phẫu thuật nội soi cắt tuyến tiền liệt tận gốc có sự hỗ trợ của robot

Phương pháp phẫu thuật nội soi cắt tuyến tiền liệt tận gốc có sự hỗ trợ của robot là phương pháp phẫu thuật nội soi được thực hiện bằng cách sử dụng một hệ thống robot. Bác sĩ phẫu thuật sẽ ngồi ở một bảng điều khiển trong phòng mổ và di chuyển các cánh tay robot để phẫu thuật qua một vết rạch nhỏ trên bụng.

Phương pháp cắt tuyến tiền liệt bằng robot có một số ưu điểm như là:

  • Bệnh nhân ít đau hơn, mất ít máu hơn.
  • Thời gian hồi phục nhanh hơn.

Tuy nhiên, nếu xét về các biến chứng mà bệnh nhân quan tâm nhất như các vấn đề về tiết niệu, vấn đề cương cứng thì dường như nó không có sự khác biệt với các phương pháp phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt khác.

Đối với bác sĩ phẫu thuật thì hệ thống robot có thể cung cấp khả năng cơ động và độ chính xác cao hơn khi di chuyển các dụng cụ so với phương pháp phẫu thuật nội soi tiêu chuẩn. Tuy nhiên, yếu tố làm nên thành công vẫn là dựa vào kinh nghiệm và kỹ năng của bác sĩ phẫu thuật.

4. Các rủi ro có thể gặp khi phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt

Với bất kỳ phương pháp phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt nào cũng giống như các cuộc phẫu thuật đều có thể phải những rủi ro nhất định. Các vấn đề có thể gặp trong hoặc ngay sau khi phẫu thuật bao gồm:

  • Bệnh nhân phản ứng với thuốc mê
  • Bệnh nhân bị chảy máu sau phẫu thuật.
  • Xuất hiện cục máu đông ở chân hoặc phổi.
  • Tổn thương các cơ quan lân cận.
  • Nhiễm trùng tại nơi phẫu thuật.

Rủi ro một phần ruột có thể bị thương trong quá trình phẫu thuật là hiếm gặp. Điều này có thể dẫn đến nhiễm trùng trong bụng và có thể phải phẫu thuật để khắc phục tình trạng này. Tổn thương ruột thường gặp hơn với phẫu thuật nội soi và phẫu thuật nội soi robot hơn là phương pháp mổ mở.

Nếu các hạch bạch huyết được loại bỏ thì có thể xuất hiện dịch bạch huyết, khi đó có thể cần phải dẫn lưu dịch này ra ngoài. Trong một số trường hợp cực kỳ hiếm gặp, bệnh nhân có thể tử vong vì các biến chứng của phẫu thuật ung thư tiền liệt tuyến.

Gây mê phẫu thuật lồng ngực
Sau khi phẫu thuật bệnh nhân có thể sẽ phản ứng với thuốc mê

5. Biến chứng của phẫu thuật ung thư tiền liệt tuyến

Các biến chứng có thể xảy ra khi phẫu thuật cắt bỏ tuyến tiền liệt triệt để như tiểu không kiểm soát, rối loạn chức năng cương dương,... Những biến chứng này cũng có thể xảy ra với các phương pháp điều trị ung thư tuyến tiền liệt khác.

5.1. Tiểu không kiểm soát

Bệnh nhân có thể không kiểm soát được nước tiểu của mình hoặc có thể bị rò rỉ hay chảy nước tiểu. Điều này không những gây ảnh hưởng về thể chất mà còn ảnh hưởng đến tinh thần của bệnh nhân. Có nhiều loại tiểu không kiểm soát bao gồm:

  • Căng thẳng không kiểm soát: bệnh nhân có thể bị rò rỉ nước tiểu khi ho, cười, hắt hơi hoặc tập thể dục. Đây là loại biến chứng phổ biến nhất sau phẫu thuật tuyến tiền liệt. Đây thường là vấn đề với van giữ nước tiểu trong bàng quang (cơ vòng bàng quang). Phẫu thuật có thể làm tổn thương trực tiếp cơ vòng bàng quang hoặc làm tổn thương các dây thần kinh chi phối hoạt động của cơ này.
  • Tiểu không kiểm soát: bệnh nhân gặp khó khăn khi muốn làm rỗng bàng quang. Họ đi tiểu lâu hơn và nước tiểu chảy với lực yếu hơn. Tình trạng này thường do tắc nghẽn hoặc thu hẹp đường niệu đạo bởi mô sẹo tại vị trí mổ.
  • Tiểu không tự chủ: bệnh nhân có nhu cầu đi tiểu đột ngột. Điều này xảy ra khi bàng quang trở nên quá nhạy cảm với việc căng ra khi nó chứa đầy nước tiểu.
  • Tiểu không kiểm soát liên tục: hiếm khi bệnh nhân bị mất hoàn toàn khả năng kiểm soát nước tiểu của mình.
  • Sau khi phẫu thuật ung thư tuyến tiền liệt, việc kiểm soát bàng quang một cách bình thường, thường trở lại trong vòng vài tuần cho đến vài tháng. Quá trình phục hồi thường diễn ra chậm và các bác sĩ cũng không thể dự đoán chính xác bệnh nhân nào sẽ gặp phải những vấn đề này.

Nhìn chung bệnh nhân lớn tuổi có xu hướng gặp phải vấn đề về tình trạng tiểu không kiểm soát nhiều hơn bệnh nhân trẻ tuổi.

5.2. Rối loạn chức năng cương dương

Điều này có nghĩa là bệnh nhân không thể cương cứng để thực hiện quan hệ tình dục. Sự cương cứng dương vật được kiểm soát bởi 2 bó dây thần kinh nhỏ chạy ở hai bên của tuyến tiền liệt.

  • Nếu bệnh nhân vẫn có thể cương cứng dương vật trước khi phẫu thuật thì bác sĩ sẽ cố gắng không làm tổn thương các dây thần kinh này, đây được gọi là phương pháp tiếp cận giảm thiểu thần kinh. Nhưng nếu khối ung thư đang phát triển vào hoặc rất gần các dây thần kinh, bác sĩ sẽ cần phải loại bỏ chúng.
  • Nếu cả hai dây thần kinh bị cắt bỏ, bệnh nhân sẽ không thể cương cứng dưng vật một cách tự nhiên, nhưng có thể làm điều đó bằng cách sử dụng một số công cụ hỗ trợ.
  • Nếu dây thần kinh chỉ bị cắt một bên thì bệnh nhân vẫn có khả năng cương cứng nhưng cơ hội là ít hơn so với việc không cắt bỏ. Nếu cả hai bó dây thần kinh không bị cắt bỏ, bệnh nhân có thể cương cứng bình thường vào một thời điểm nào đó sau phẫu thuật.
  • Khả năng cương cứng của bệnh nhân sau phẫu thuật phụ thuộc vào tuổi, khả năng cương cứng trước phẫu thuật và mức độ tổn thương các dây thần kinh chi phối.

Trong thực tế, bệnh nhân có thể mất từ vài tháng cho đến 2 năm để có thể cương cứng dương vật trở lại. Trong vài tháng đầu tiên, bệnh nhân có thể sẽ không thể cương cứng tự nhiên và phải sử dụng thuốc hoặc một số phương pháp điều trị khác.

5.3. Thay đổi cực khoái

Sau khi phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt, cảm giác cực khoái vẫn có thể đạt được nhưng không có tinh dịch xuất ra. Điều này là do các tuyến tạo ra hầu hết chất lỏng cho tinh dịch là túi tinh và tuyến tiền liệt, đồng thời cả các đường dẫn tinh trùng (ống dẫn tinh) đã bị cắt bỏ. Ở một số bệnh nhân cực khoái trở nên ít dữ dội hơn hoặc biến mất hoàn toàn. Ít gặp hơn đó là bệnh nhân bị đau khi đạt cực khoái.

5.4. Mất khả năng sinh sản

Việc cắt tuyến tiền liệt triệt để, cả ống dẫn tinh - đường dẫn giữa tinh hoàn (nơi tạo ra tinh trùng) và niệu đạo (nơi tinh trùng đi ra khỏi cơ thể). Tinh hoàn của bệnh nhân vẫn tạo ra tinh trùng, nhưng chúng không thể đi đến dương vật để xuất tinh ra ngoài như bình thường. Điều này có nghĩa là một người đàn ông không còn có thể làm cha theo cách tự nhiên. Tuy nhiên, thông thường bệnh nhân bị ung thư tuyến tiền liệt thường là lớn tuổi, cho nên đây không phải là một vấn đề nghiêm trọng. Nhưng nếu bạn quan tâm đến vấn đề này, có thể trao đổi với bác sĩ về việc lưu trữ tinh trùng trong ngân hàng tinh trùng trước khi phẫu thuật.

5.5. Phù bạch huyết

Đây là một biến chứng hiếm gặp nhưng có thể xảy ra khi loại bỏ nhiều hạch bạch huyết xung quanh tuyến tiền liệt. Các hạch bạch huyết thường cung cấp đường đi cho chất lỏng trở lại tim từ các vùng trên cơ thể. Khi các hạch bị cắt bỏ, các dịch có thể tích tụ ở chân hoặc vùng sinh dục theo thời gian gây sưng và đau. Phù bạch huyết có thể được điều trị bằng phương pháp vật lý trị liệu, mặc dù nó có thể không biến mất hoàn toàn.

5.6. Thay đổi chiều dài dương vật

Phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt có thể tác động làm giảm chiều dài dương vật. Điều này có thể là do sự rút ngắn của niệu đạo khi một phần của nó bị cắt bỏ cùng với tuyến tiền liệt.

5.7. Thoát vị bẹn

Phẫu thuật cắt bỏ tuyến tiền liệt làm tăng nguy cơ phát triển thoát vị bẹn của một người đàn ông trong tương lai.

Chấn thương dương vật
Phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt có thể tác động làm giảm chiều dài dương vật

Trung tâm Xạ trị Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec đã thực hiện thường quy kỹ thuật xạ trị ung thư tuyến tiền liệt trên hệ thống máy gia tốc Clinac iX (Hãng Varian, Mỹ) tiên tiến bậc nhất hiện nay. Nhiều bệnh nhân đạt kết quả khả quan với ít tác dụng phụ, thường phục hồi hoàn toàn sau điều trị. Các phòng khám được trang bị đầy đủ phương tiện kỹ thuật cao, đúng tiêu chuẩn, đảm bảo người bệnh được theo dõi, thăm khám, chăm sóc toàn diện trước, trong và sau khi xạ trị.

Bên cạnh đó, để nâng cao chất lượng dịch vụ cũng như đem lại sự tiện ích cho Quý khách hàng, hiện nay Vinmec còn triển khai Gói khám chuyên sâu bệnh ung thư tuyến tiền liệt. Quý khách hàng có nhu cầu tư vấn về chẩn đoán và điều trị ung thư tuyến tiền liệt có thể đến Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec

Với trang bị cơ sở vật chất, thiết bị y tế tiên tiến và hiện đại và đội ngũ bác sĩ có chuyên môn sâu và kinh nghiệm dày dặn. Tại Vinmec, quá trình thăm khám trở nên nhanh chóng với kết quả chính xác, tiết kiệm chi phí và thời gian cho người bệnh.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để được giảm ngay 15% phí khám khi đặt hẹn khám lần đầu trên toàn hệ thống Vinmec (áp dụng từ 17/10 - 31/12/2022). Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

1.8K

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan
  • triptorelin
    Công dụng thuốc Triptorelin

    Triptorelin là thuốc có chứa thành phần chính là hoạt chất Diphereline có tác dụng trong điều trị bệnh ung thư tuyến tiền liệt hoặc hỗ trợ sinh sản bằng cách tác động vào hệ thống miễn dịch.

    Đọc thêm
  • ung thư tuyến tiền liệt
    Quy trình gây mê mask thanh quản phẫu thuật nội soi cắt tuyến tiền liệt

    Phẫu thuật nội soi cắt tuyến tiền liệt là phương pháp điều trị u phì đại tuyến tiền liệt được thực hiện rất phổ biến hiện nay. Gây mê mask thanh quản là phương pháp vô cảm có thể được ...

    Đọc thêm
  • estramustine
    Công dụng thuốc Estramustine

    Estramustine là thuốc thuộc nhóm thuốc hóa trị gây độc tế bào được sử dụng trong điều trị một số dạng ung thư tuyến tiền liệt. Thuốc hoạt động theo nguyên lý tăng estrogen can thiệp vào ung thư tuyến ...

    Đọc thêm
  • Bicamed 150
    Công dụng thuốc Bicamed 150

    Thuốc Bicamed 150 được bào chế dưới dạng viên nén bao phim với thành phần chính trong mỗi viên thuốc là 150mg Bicalutamid. Vậy thuốc Bicamed 150 có công dụng gì và cách sử dụng như thế nào?

    Đọc thêm
  • beatamid
    Công dụng thuốc Beatamid

    Thuốc Beatamid là một thuốc điều trị ung thư tiền liệt tuyến ở nam giới nhờ cơ chế làm giảm nồng độ hormon sinh dục nam, ngăn chặn các hoạt động nội tiết tố của Androgen. Thuốc Beatamid chỉ dùng ...

    Đọc thêm