......

Hướng dẫn giảm đau do ung thư di căn xương

Đau do ung thư di căn đến xương là tình trạng đau mãn tính, có cơ chế bệnh sinh phức tạp và có tác động về thể chất, tâm lý và sinh hoạt hàng ngày của bệnh nhân ung thư. Trong những năm qua, nhiều phương thức điều trị đau do ung thư di căn đến xương khác nhau đã được thử nghiệm và đã đạt được những thành tựu nhất định. Các phương thức này được trình bày lần lượt sau đây:

1. Thuốc chống viêm không steroid

Thuốc chống viêm không steroid từ lâu đã được sử dụng để điều trị kiểm soát cơn đau cho tất cả các bệnh. Chúng cũng có tác dụng chống viêm nên đã trở thành một loại thuốc lý tưởng cho tình trạng viêm do một số loại ung thư gây ra trong quá trình xâm lấn và phá hủy mô lan rộng, bao gồm cả ung thư di căn đến xương.

Cơ chế cơ bản của các loại thuốc chống viêm không steroid là ức chế các enzym cyclooxygenase (COX) có liên quan đến việc sản xuất các prostaglandin để điều chỉnh các chức năng tế bào khác nhau bao gồm cảm nhận cơn đau. Trong tế bào khối u, COX-2 đã tăng hoạt động.

Do đó, giảm hoạt động của COX cũng sẽ ức chế nhận thức về cơn đau. Do đó, các bác sĩ lâm sàng có chỉ định sử dụng cấp tính các chất ức chế chọn lọc COX-2 trên những bệnh nhân bị đau xương do ung thư và đã cho thấy hiệu quả làm giảm gánh nặng khối u và phá hủy tế bào hủy xương ngoài việc giảm đau đáng kể.

Hạn chế chính của các thuốc chống viêm không steroid là tác dụng chỉ trong thời gian tác dụng ngắn và thiếu tác dụng lâu dài.

2. Opioid

Loại thuốc được sử dụng phổ biến thứ hai là opioid. Đây là một trong những loại thuốc hiệu quả nhất và được sử dụng rộng rãi để giảm đau do ung thư, bao gồm cả ung thư di căn đến xương. Thuốc opioid tạo ra tác dụng giảm đau kéo dài. Do đó hơn 80% bệnh nhân mắc bệnh ung thư cần sử dụng opioid để cải thiện hoặc kiểm soát cơn đau trong một phần cuộc sống của họ.

Tác dụng giảm đau của opioid phụ thuộc phần lớn vào độ bão hòa thụ thể μ và do đó bị ảnh hưởng bởi loại và mức độ nghiêm trọng của cơn đau, sự tiếp xúc trước đó với opioid và sự phân bố của từng thụ thể.

Các tác dụng phụ chính của thuốc dạng thuốc phiện là phụ thuộc sinh lý, gây nghiện, an thần, táo bón, buồn nôn, nôn và ức chế hô hấp làm hạn chế việc sử dụng thuốc.

Bị dọa sảy thai ở tuần thứ 7 , uống thuốc an thai không đỡ phải làm gì?
Sử dụng thuốc Opioid trong giảm đau do ung thư di căn đến xương

3. Bisphosphonates

Loại thuốc thứ ba được sử dụng phổ biến nhất là bisphosphonate, thường được sử dụng để chữa các trạng thái tăng calci huyết trong cơ thể. Các loại thuốc này cải thiện vi môi trường có tính axit của mô xương tại khối u cục bộ hay u di căn, làm giảm sự hòa tan của xương và do đó làm giảm sự hoạt hóa của ion cảm ứng axit nên giúp giảm đau do ung thư.

Thuốc bisphosphonate nên được coi là thuốc điều trị chủ lực khi thuốc giảm đau và xạ trị không có hiệu quả trong điều trị đau do ung thư xương. Tuy vậy, những loại thuốc này an toàn để sử dụng nhưng chưa được chứng minh là phương pháp điều trị hiệu quả nhất để giảm đau do di căn ung thư.

4. Thuốc chống trầm cảm ba vòng

Một loại thuốc khác được sử dụng để điều trị các cơn đau xương khi bị ung thư di căn là thuốc chống trầm cảm ba vòng ở bệnh nhân ung thư do tác động tích cực đến tâm trạng và giấc ngủ. Hiệu quả của những loại thuốc này trong điều trị đau ác tính còn hạn chế nhưng việc sử dụng nó trong điều trị đau không ác tính đã được nghiên cứu và chứng minh rõ ràng.

Cơ chế tác động giảm đau của thuốc là thay đổi nhận thức về cơn đau và làm giảm các triệu chứng trầm cảm ở bệnh nhân ung thư. Vì vậy, việc sử dụng chúng có thể được chứng minh vì chúng có tác dụng chống trầm cảm giúp ích cho bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối.

Tuy nhiên, việc sử dụng nhóm thuốc chống trầm cảm ba vòng, đặc biệt ở những bệnh nhân cao tuổi hoặc có các bệnh đồng mắc nặng có thể bị hạn chế do các tác dụng phụ thường xuyên xảy ra tương tự như những tác dụng phụ thường thấy với thuốc phiện, bao gồm buồn ngủ, táo bón, bí tiểu và khô miệng, cũng như các tác dụng phụ nghiêm trọng hạ huyết áp thế đứng, hôn mê, suy giảm chức năng gan và độc tính trên tim. Trong các tình huống này, một số thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI) như paroxetine, citalopram và thuốc ức chế tái hấp thu chọn lọc norepinephrine (SNRI) như venlafaxine và duloxetine đã được chứng minh là có hiệu quả thay thế trong điều trị đau thần kinh.

ngủ ngon
Thuốc chống trầm cảm ba vòng tác động đến giấc ngủ của người bệnh

5. Corticosteroid

Corticosteroid thuộc một nhóm thuốc chính khác được sử dụng rộng rãi như một liệu pháp bổ trợ cho các hội chứng đau liên quan đến ung thư. Đó là đau xương, đau thần kinh do sự chèn ép xâm nhập hoặc di căn của các cấu trúc thần kinh, đau đầu do tăng áp lực nội sọ, đau khớp, đau do tình trạng viêm đang diễn ra và áp lực lên các cấu trúc xung quanh và đau do tắc nghẽn các cơ quan rỗng hoặc chướng một cơ quan.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng corticosteroid khi sử dụng trong thời gian dài có thể gây ra các tác dụng phụ đáng kể như ức chế miễn dịch, tăng huyết áp, tăng đường huyết, loét dạ dày và rối loạn tâm thần. Mặc dù ở bệnh nhân ung thư, nhất là trong nhóm ung thư giai đoạn cuối hay ung thư di căn xương, phân tích nguy cơ so với lợi ích vẫn cho thấy lợi ích vượt trội hơn nguy cơ, đặc biệt trong các trường hợp liên quan đến hệ thần kinh trung ương.

6. Các yếu tố tăng trưởng và các phân tử tín hiệu

Một phương thức điều trị khác cũng giúp hỗ trợ giảm đau do ung thư di căn là việc sử dụng các yếu tố tăng trưởng và các phân tử tín hiệu. Đại diện là osteoprotegerin, một chất điều hòa ức chế của các tế bào hòa tan xương.

Kết quả là khi quá trình tiêu hủy xương bị kìm hãm sẽ giúp làm giảm lượng xương bị tổn thương và do đó sẽ giúp giảm đau. Bên cạnh đó, điều này cũng giúp giảm số lượng gãy xương bệnh lý và các cơn đau liên quan đến ung thư di căn xương.

Tổn thương xương do lao gây đau đớn cho bệnh nhân
Các cơn đau do ung thư di căn ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh

7. Thuốc đối kháng thụ thể Endothelin-1

Endothelin-1 (ET-1) là chất dẫn truyền thần kinh được tiết ra bởi các tế bào thần kinh hay cả tế bào không phải tế bào thần kinh và tế bào khối u. Chứng tăng kali máu trong di căn xương xảy ra do sự nhạy cảm của các thụ thể hướng tâm có chứa các thụ thể ET-1. Do đó, thuốc đối kháng thụ thể ET-1 làm giảm đau xương bằng cách đối kháng tác dụng của các kích thích cảm thụ tại các thụ thể.

Các loại thuốc thuộc hệ thống endothelin, chẳng hạn như atrasentan, đã được nghiên cứu để điều trị lâm sàng cơn đau do ung thư di căn đến xương bằng cách giải phóng beta-endorphin và kích hoạt nhóm opioid. Những chất đối kháng này có tác động gián tiếp cũng như làm giảm sự phá vỡ các mối nối tế bào ngăn ngừa di căn. Vậy nên, nhóm thuốc này được xem là những tiến bộ mới trong phương thức điều trị đau xương trong ung thư di căn.

8. Xạ trị

Xạ trị là phương pháp điều trị hiệu quả nhất để giảm đau ở bệnh nhân ung thư di căn xương. Nhiều quan sát đã cho thấy rằng bệnh nhân được điều trị xạ trị sẽ giảm đau một phần hoặc hoàn toàn trong vòng 10-14 ngày sau khi bắt đầu.

Ba loại xạ trị được sử dụng để điều trị đau do ung thư di căn xương là xạ trị với chùm tia bên ngoài, chiếu xạ toàn thân và dược phẩm phóng xạ.

Xạ trị
Phương pháp xạ trị được sử dụng để điều trị đau do ung thư di căn xương

9. Can thiệp phẫu thuật

Phẫu thuật rất hiếm khi được xem là một lựa chọn để điều trị đau xương do các tổn thương di căn. Chỉ định này không còn phổ biến vì các loại thuốc dược lý khác nhau nêu trên trong những năm qua đã đạt được thành công trong việc kiểm soát cơn đau do ung thư di căn xương tương đối đầy đủ.

Hai loại phương thức phẫu thuật vẫn còn được sử dụng cho đến nay là phá hủy thần kinh và điều hòa thần kinh:

Phá hủy thần kinh là cách thức giảm đau thần kinh thông qua việc gây ra tổn thương và làm gián đoạn các con đường đau mang tín hiệu qua tủy sống đến não. Sự gián đoạn này có thể được thực hiện ở bất kỳ mức độ nào, có thể là dây thần kinh, rễ thần kinh, hạch rễ thần kinh, tủy sống, đồi thị hoặc thân não hoặc kết hợp tùy vào mức độ nghiêm trọng của cơn đau.

Điều hòa thần kinh với nguồn năng lượng là bằng xung điện là phương pháp phẫu thuật thứ hai để điều trị cơn đau ung thư di căn đến xương. Nội dung của thủ thuật này liên quan đến việc kích thích điện của dây thần kinh ngoại vi hoặc cột sống lưng của tủy sống và não nhằm giải quyết cơn đau thần kinh.

Tóm lại, có nhiều phương thức giảm đau do ung thư di căn đến xương đang được thực hiện. Việc lựa chọn phương thức nào còn tùy thuộc vào từng bệnh cảnh cụ thể nhưng đều cùng chung mục tiêu kiểm soát cơn đau một cách an toàn cho người bệnh, phối hợp cùng các liệu pháp chăm sóc giảm nhẹ khác để cải thiện chất lượng cuộc sống tổng thể của bệnh nhân ung thư di căn giai đoạn cuối.

Với các bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối đáp ứng kém với thuốc giảm đau thì can thiệp bằng thủ thuật hiện đại là giải pháp đang được Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec áp dụng. Ví dụ:

  • Hủy dây thần kinh bằng cồn để điều trị đau do khối u xâm lấn vào dây thần kinh ngoại vi.
  • Hủy đám rối mặt trời trong đau nội tạng ở ung thư tụy, ung thư dạ dày...
  • Hủy đám rối hạ vị trong các ung thư xâm lấn các vùng tiểu khung như ung thư tiền liệt tuyến, ung thư cổ cung.
  • Gây tê ngoài màng cứng liên tục, gây tê tủy sống với buồng tiêm nội tủy để kiểm soát triệu chứng ung thư giai đoạn cuối....

Như vậy, hiện nay có nhiều phương pháp, thuốc điều trị đau trong ung thư giai đoạn cuối nhưng tùy vào tình trạng bệnh, tổn thương ung thư mà bác sĩ sẽ chỉ định thuốc và can thiệp thích hợp.

Nếu có nhu cầu tư vấn và thăm khám tại các Bệnh viện Vinmec thuộc hệ thống Y tế trên toàn quốc, Quý khách vui lòng đặt lịch trên website để được phục vụ.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để được giảm ngay 15% phí khám khi đặt hẹn khám lần đầu trên toàn hệ thống Vinmec (áp dụng từ 17/10 - 31/12/2022). Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

1.7K

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan
  • đau do ung thư
    Các liệu pháp can thiệp kiểm soát cơn đau do ung thư

    Một trong những điều chúng ta thường quên khi điều trị ung thư là nỗi đau mà bệnh nhân ung thư phải trải qua. Vấn đề kiểm soát cơn đau do ung thư đang dần được quan tâm hơn. Những ...

    Đọc thêm
  • Medialeczan
    Công dụng thuốc Medialeczan

    Thuốc Medialeczan là thuốc giảm đau, hạ sốt thuộc nhóm chống viêm không Steroid. Thuốc có thành phần chính là Acetaminophen 325mg và Ibuprofen 200mg. Để biết thêm thông tin về công dụng cũng như chỉ định dùng thuốc Medialeczan ...

    Đọc thêm
  • Tramastad 50mg
    Công dụng thuốc Tramastad 50mg

    Thuốc Tramastad 50mg có chứa thành phần chính là Tramadol HCl 50mg/ml, được sản xuất bởi công ty cổ phần Pymepharco. Cùng tìm hiểu về công dụng thuốc Tramastad 50mg qua bài viết được chia sẻ sau đây!

    Đọc thêm
  • Panegasis
    Công dụng thuốc Panegasis

    Panegasis thuộc nhóm thuốc hạ sốt, giảm đau, chống viêm không steroid, điều trị gút và bệnh xương khớp. Thuốc có dạng bào chế viên nén, đóng gói hộp 10 vỉ x 10 viên nén. Trước khi sử dụng thuốc ...

    Đọc thêm
  • Nitindal
    Công dụng thuốc Nitindal

    Nitindal là thuốc kê đơn, dùng để điều trị cơn đau cấp và mãn tính khi những thuốc giảm đau khác không đáp ứng. Để đảm bảo hiệu quả sử dụng thuốc Nitindal, người bệnh cần tuân theo chỉ dẫn ...

    Đọc thêm