......

Có thể ngăn ngừa ung thư không?

Phòng ngừa ung thư là hành động được thực hiện để giúp giảm nguy cơ mắc bệnh. Điều này có thể bao gồm duy trì một lối sống lành mạnh, tránh tiếp xúc với các chất gây ung thư và dùng thuốc hoặc vắc-xin để ngăn ngừa ung thư phát triển.

1. Có thể ngăn ngừa ung thư không?

1.1. Ung thư có thể phòng ngừa

Ung thư là một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng và đang ngày càng trở nên phổ biến nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa được. Vào năm 2020, ước tính có khoảng hơn 1,8 triệu người được chẩn đoán mắc bệnh ung thư ở Hoa Kỳ. Ngoài các vấn đề về thể chất và tinh thần do bệnh ung thư gây ra, chi phí chăm sóc cao cũng là gánh nặng cho bệnh nhân, gia đình và toàn thể cộng đồng. Bằng cách ngăn ngừa ung thư thì số lượng các trường hợp ung thư mới được giảm xuống.

Tuy nhiên, ung thư không phải một bệnh riêng lẻ mà là nhóm các bệnh liên quan. Nhiều thứ trong gen, lối sống và môi trường xung quanh chúng ta có khả năng làm tăng hoặc giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư. Các nhà khoa học đang nghiên cứu về nhiều cách khác nhau để giúp ngăn ngừa và phòng chống ung thư. Cụ thể:

  • Tránh hoặc kiểm soát những nguyên nhân gây ra ung thư.
  • Thay đổi chế độ ăn uống và lối sống.
  • Phát hiện tình trạng tiền ung thư sớm (là những tình trạng có thể phát triển trở thành ung thư).
  • Chemoprevention (thuốc điều trị tình trạng tiền ung thư hoặc ngăn chặn ung thư khởi phát).
  • Phẫu thuật giảm thiểu rủi ro.

1.2. Yếu tố nguy cơ gây ung thư

Các yếu tố gây ung thư bao gồm:

  • Sử dụng thuốc lá: Thuốc lá có liên quan chặt chẽ tới việc tăng nguy cơ mắc nhiều loại ung thư. Hút thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu của các loại ung thư như: AML, ung thư bàng quang, ung thư cổ tử cung, ung thư thực quản, ung thư thận, ung thư phổi, ung thư khoang miệng, ung thư tuyến tụy, ung thư dạ dày. Do đó, không hút thuốc hoặc bỏ hút thuốc sẽ làm giảm nguy cơ mắc bệnh.
  • Nhiễm trùng: Một số loại virus và vi khuẩn có khả năng gây ung thư. Ví dụ về virus và vi khuẩn gây ung thư gồm HPV, virus viêm gan Bviêm gan C, virus Epstein-Barr, Helicobacter pylori. Hai loại vắc-xin để ngăn chặn sự lây nhiễm của các tác nhân gây ung thư đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt. Một là vắc-xin ngăn ngừa nhiễm virus viêm gan B. Loại còn lại là phòng chống virus HPV gây ra ung thư cổ tử cung.
  • Bức xạ: Tiếp xúc với bức xạ là một nguyên nhân gây ra ung thư. Có hai loại bức xạ chính có liên quan đến việc tăng nguy cơ ung thư, đó là bức xạ tia cực tím từ ánh sáng mặt trời và bức xạ ion hóa (bức xạ y tế từ các xét nghiệm để chẩn đoán ung thư, khí radon trong nhà). Các nhà khoa học tin rằng, bức xạ ion hóa gây ra bệnh bạch cầu, ung thư tuyến giáp và ung thư vú. Bức xạ ion hóa cũng có thể liên quan tới u tủy, ung thư phổi, dạ dày, ruột kết, thực quản, bàng quang và buồng trứng.
  • Thuốc ức chế miễn dịch sau khi được cấy ghép nội tạng: Sử dụng thuốc ức chế miễn dịch sau khi một cơ quan đã được cấy ghép từ người này sang người khác. Những loại thuốc này ngăn một cơ quan đã được cấy ghép không bị hệ thống miễn dịch từ chối và thải loại. Thuốc ức chế miễn dịch có liên quan đến việc tăng nguy cơ ung thư vì chúng làm giảm khả năng ngăn ngừa ung thư hình thành của cơ thể. Nguy cơ mắc bệnh ung thư, đặc biệt là ung thư do virus gây ra cao hơn trong 6 tháng đầu sau khi ghép tạng, nhưng nguy cơ có thể kéo dài trong nhiều năm.
Ngăn ngừa ung thư bằng cách tránh xa thuốc lá
Ngăn ngừa ung thư bằng cách tránh xa thuốc lá

2. 10 biện pháp phòng chống ung thư

Theo ước tính, khoảng 1/3 người Mỹ sẽ phát triển một số dạng bệnh ác tính trong suốt cuộc đời của họ. Bất chấp những số liệu thống kê đáng báo động này, các bác sĩ đã đạt được nhiều tiến bộ trong việc hiểu biết về sinh học của tế bào ung thư, giúp cải thiện việc chẩn đoán và điều trị bệnh. Nhưng thay vì chỉ chờ đợi những đột phá mới, chúng ta có thể làm rất nhiều điều để bảo vệ mình ngay bây giờ. Các xét nghiệm tầm soát có thể giúp phát hiện các khối u ác tính trong giai đoạn sớm nhất, nhưng bạn phải luôn cảnh giác với các triệu chứng của bệnh. Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ đã đưa ra những lời cảnh báo đơn giản về các triệu chứng của ung thư cách đây nhiều năm:

  • C - Change in bowel or bladder habits: Thay đổi thói quen đi tiêu hoặc bàng quang.
  • A - A sore that does not heal: Vết loét không lành hoặc lâu lành.
  • U - Unusual bleeding or discharge: Chảy máu hoặc tiết dịch bất thường.
  • T - Thickening or lump in the breast or elsewhere: Dày lên hoặc có những u bất thường ở vú hoặc ở những nơi khác.
  • I - Indigestion or difficulty in swallowing: Khó tiêu hoặc khó nuốt.
  • O - Obvious change in a wart or mole: Thay đổi rõ ràng ở mụn cơm hoặc nốt ruồi.
  • N - Nagging cough or hoarseness: Ho dai dẳng hoặc khàn giọng.

Đó là một hướng dẫn sơ bộ tương đối tốt có thể giúp chúng ta phát hiện sớm các biểu hiện của ung thư bằng trực quan. Phần lớn các triệu chứng như vậy là do rối loạn không ác tính và ung thư có thể tạo ra các triệu chứng khác không nằm trong danh sách trên, chẳng hạn như giảm cân không rõ nguyên nhân hoặc mệt mỏi. Nhưng đó là một lời nhắc nhở hữu ích để lắng nghe cơ thể và thông báo những bất thường cho các bác sĩ nhằm tránh phát hiện ung thư quá muộn.

Chẩn đoán sớm là quan trọng, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể làm được nhiều hơn thế. Thật tốt là mỗi người trong chúng ta hoàn toàn có thể ngăn ngừa ung thư để nó không xảy ra trước khi nghĩ đến việc chẩn đoán và điều trị. Các nhà khoa học tại Trường Y tế Công cộng Harvard ước tính rằng có thể ngăn ngừa được tới 75% ca tử vong do ung thư ở Mỹ bằng cách thực hiện 10 biện pháp đơn giản phòng chống, ngăn ngừa ung thư sau đây:

  • Phải tránh thuốc lá dưới mọi hình thức, kể cả tiếp xúc với khói thuốc.
  • Ăn uống hợp lý, giảm tiêu thụ chất béo bão hòathịt đỏ, những thứ có thể làm tăng nguy cơ ung thư ruột kết và một dạng ung thư tuyến tiền liệt nặng hơn. Tăng cường tiêu thụ trái cây, rau và ngũ cốc nguyên hạt để đạt được một chế độ ăn uống lành mạnh.
  • Tập thể dục thường xuyên, bởi hoạt động thể chất có liên quan tới việc giảm nguy cơ ung thư ruột kết. Tập thể dục cũng giúp giảm nguy cơ ung thư vú và ung thư các cơ quan sinh sản khác ở phụ nữ. Tập thể dục sẽ giúp bảo vệ chúng ta ngay cả khi nó không khiến chúng ta giảm cân.
  • Duy trì cân nặng hợp lý vì béo phì sẽ làm tăng nguy cơ mắc nhiều dạng ung thư. Hãy cố gắng kiểm soát lượng calo đưa vào cơ thể.
Duy trì cân nặng hợp lý giúp ngăn ngừa ung thư
Duy trì cân nặng hợp lý giúp ngăn ngừa ung thư
  • Nếu là một người đam mê những loại rượu, hãy giới hạn bản thân ở mức trung bình một ly mỗi ngày. Uống rượu quá mức làm tăng nguy cơ ung thư miệng, thanh quản, thực quản (ống dẫn thức ăn), gan và ruột kết.
  • Cần tránh tiếp xúc với bức xạ không cần thiết. Nhận các chỉ định chẩn đoán hình ảnh y tế chỉ khi thực sự cần thiết. Kiểm tra khu vực nhà của mình xem có khí radon trong khu dân cư hay không, chất này làm tăng nguy cơ ung thư phổi. Bảo vệ bản thân khỏi bức xạ tia cực tím trong ánh sáng mặt trời, bởi nó làm tăng nguy cơ ung thư tế bào hắc tố và các bệnh ung thư da khác. Nhưng đừng lo lắng về bức xạ điện từ từ đường dây điện cao thế hoặc bức xạ tần số vô tuyến từ lò vi sóng và điện thoại di động, bởi chúng không gây ung thư.
  • Tránh tiếp xúc với các chất độc công nghiệp và môi trường như sợi amiăng, benzen, amin thơm và polychlorinated biphenyls (PCB).
  • Tránh các bệnh nhiễm trùng góp phần gây ung thư, bao gồm virus viêm gan, HIV...
  • Ưu tiên giấc ngủ có chất lượng, bởi ngủ không đủ giấc hoặc thiếu ngủ kéo dài có liên quan đến tăng cân, nguy cơ gây ra nhiều loại ung thư.
  • Bổ sung đủ vitamin D từ 800 đến 1.000 IU mỗi ngày, một mục tiêu gần như không thể đạt được nếu không dùng thực phẩm bổ sung. Mặc dù vẫn chưa được chứng minh khả năng bảo vệ, nhưng bằng chứng cho thấy vitamin D có thể giúp giảm nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt, ung thư ruột kết và những khối u ác tính khác.

Nhiều người trong chúng ta có thể đã nghe đến những thông tin mâu thuẫn nhau liên quan đến việc phòng chống ung thư. Đôi khi, một phương pháp phòng ngừa cụ thể được khuyến nghị trong nghiên cứu này lại không được khuyến nghị trong nghiên cứu khác. Thông thường, những gì được biết về phòng chống ung thư vẫn đang tiếp tục phát triển. Tuy nhiên, người ta cũng chấp nhận rằng khả năng phát triển ung thư của mỗi người bị ảnh hưởng bởi các lựa chọn lối sống mà họ thực hiện. Vì vậy, nếu quan tâm đến việc ngăn ngừa ung thư, hãy yên tâm rằng những thay đổi đơn giản trong lối sống có thể tạo ra sự khác biệt.

Duy trì cân nặng hợp lý giúp ngăn ngừa ung thư
Tập thể dục cũng là cách ngăn ngừa ung thư hiệu quả

Tại Trung tâm chăm sóc sức khỏe - Wellness Center (Bệnh viện ĐKQT Vinmec Times City) đã nắm bắt xu hướng “chăm sóc sức khỏe cho người khỏe mạnh mới là chăm sóc tốt nhất” và từng bước nghiên cứu áp dụng để trong thực tế.

Mô hình mà Wellness Center mà Vinmec hướng tới tương tự mô hình chăm sóc sức khỏe toàn diện cho giới tinh hoa ở Mỹ hiện nay. Các hướng tiếp cận của Vinmec là nghiên cứu và từng bước đưa các liệu pháp tiên tiến trên thế giới vào chăm sóc sức khỏe cho người Việt, bao gồm các ứng dụng: lập “Tử vi sinh học” nhằm tiên lượng các nguy cơ bệnh tật và đặc điểm sinh học từng người; liệu pháp ozone làm sạch mạch máu, giảm đau; liệu pháp miễn dịch tự thân cải thiện hệ miễn dịch, tăng cường sức khỏe, hỗ trợ ngăn ngừa ung thư; lưu trữ tế bào gốc trung mô từ mô mỡ để chữa bệnh.

Là bệnh viện đầu tiên được Bộ Y tế cho phép áp dụng liệu pháp miễn dịch tự thân hỗ trợ điều trị ung thư từ năm 2018, Vinmec đã sẵn sàng nghiên cứu ứng dụng liệu pháp này cho mục tiêu phòng ngừa, nâng cao sức khỏe cho mọi người. Với chương trình “Tử vi sinh học”, Vinmec dựa trên cơ sở dữ liệu ADN lớn nhất của người Châu Á để đánh giá sức khỏe tổng quát, nguy cơ mắc các bệnh ung thư, bệnh mãn tính, dị ứng thuốc.... “Chìa khóa vạn năng” này sẽ giúp các bác sĩ xây dựng liệu pháp điều trị cá thể hóa cho khách hàng, đồng thời giúp khách hàng chủ động phòng ngừa bệnh tật, duy trì cuộc sống lành mạnh.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Đặt lịch nhanh chóng và theo dõi lịch hẹn thuận tiện hơn qua ứng dụng MyVinmec. Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

Nguồn tham khảo: cancerresearchuk.org, mayoclinic.org, cancer.gov, health.harvard.edu

626 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan