......

Chèn ép tủy sống do ung thư di căn

Chèn ép tủy sống do ung thư di căn là một biến chứng khá phổ biến của ung thư, chiếm tỷ lệ khoảng 5% các bệnh nhân ung thư. Các loại ung thư di căn tủy sống thường gặp trên thực tế lâm sàng là ung thư phổi, ung thư vú, ung thư tiền liệt tuyến...

1. Chèn ép tủy sống do ung thư di căn là gì?

Chèn ép tủy sống do ung thư di căn (Metastatic epidural spinal cord compression) là bệnh ung thư di căn tủy sống hoặc ung thư di căn vào khoang ngoài màng cứng, gây hiện tượng chèn ép tủy sống thứ phát.

Đây là một trong những biến chứng hay gặp khi bệnh nhân mắc ung thư vú, ung thư phổi, ung thư tiền liệt tuyến... Đa số trường hợp chèn ép tủy trong ung thư là thứ phát, xảy ra do ung thư di căn từ một vị trí khác, chỉ có số ít là do khối u chèn ép tủy sống nguyên phát.

Thời gian tiến triển các triệu chứng khó có thể dự đoán trước, bệnh nhân có thể diễn tiến trong một vài phút, vài giờ hoặc lâu hơn vài ngày, vài tháng tính từ lúc xuất hiện đau cột sống cho đến khi có các dấu hiệu khối u chèn ép tủy sống thứ phát như rối loạn vận động (yếu tay chân), rối loạn cảm giác...

Do đó mặc dù ung thư là một bệnh lý mạn tính, diễn tiến chậm nhưng biến chứng chèn ép tủy sống do ung thư di căn lại là một tình trạng cấp cứu và cần điều trị nhanh chóng vì nếu trễ thì tiên lượng phục hồi bệnh nhân sẽ rất thấp.

Ung thư vú
Chèn ép tủy sống do ung thư di căn là một biến chứng của ung thư vú

2. Biểu hiện ung thư di căn tủy sống là gì?

Triệu chứng chèn ép tủy sống do ung thư di căn gồm có:

  • Đau cột sống: Đây chính là dấu hiệu xuất hiện sớm và hay gặp nhất. Bệnh nhân có thể đau theo 2 cách: đau lưng khu trú tại vị trí khối u chèn ép tủy sống và đau lan tỏa do khối di căn chèn ép rễ thần kinh. Tính chất đau thay đổi, đau có xu hướng tăng lên khi nằm, đau khi vận động mạnh hoặc đau mỗi khi ho. Trung bình từ lúc bệnh nhân đau cột sống cho đến xuất hiện các dấu hiệu chèn ép tủy sống là khoảng 2 tháng.
  • Yếu chi là dấu hiệu hay gặp sau đau lưng, gặp ở khoảng 35-75% trường hợp. Bệnh nhân thường có biểu hiện yếu 2 chân, di chuyển khó khăn, vụng về hoặc có thể mất các vận động tinh tế khác.
  • Nghiệm pháp Babinski dương tính.
  • Rối loạn mất cảm giác nửa thân dưới, bên dưới đường ngang thân mình. Đường ranh giới có thể là một hoặc hai đốt sống bên dưới vị trí khối u chèn ép tủy sống.
  • Rối loạn chức năng bàng quang và ruột: Bệnh nhân có thể đại tiểu tiện mất tự chủ nhưng hiếm gặp hơn, đây là dấu hiệu muộn trên lâm sàng.
  • Một số dấu hiệu khác như đau ngực, đau bụng cũng có thể gặp khi khối u chèn ép khoang ngoài màng cứng.
  • Bệnh nhân chèn ép tủy sống do ung thư di căn có thể khó thở nếu u nguyên phát là u tạng đặc, u lympho hoặc bệnh đa u tủy.
Tìm hiểu kỹ thuật chụp X quang cột sống
Chụp X quang cột sống giúp chẩn đoán chèn ép tủy sống do ung thư di căn

Các xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh có thể giúp ích cho chẩn đoán chèn ép tủy sống do ung thư di căn:

  • Chụp X quang cột sống có thể ghi nhận các dấu hiệu như cuống đốt sống bị ăn mòn (dấu hiệu Winking owl), sang thương hủy hoặc xơ cứng thân đốt sống và xẹp thân đốt sống. Xẹp đốt sống đơn thuần không gợi ý tình trạng ung thư di căn tủy sống mà hay gặp trong các bệnh lý lành tính như loãng xương.
  • Chụp cắt lớp vi tính CT scan cột sống cũng có thể ghi nhận tình trạng ung thư di căn tủy sống.
  • Chụp cộng hưởng từ MRI cột sống có thể thấy được toàn bộ chiều dài tủy sống. Đây là phương pháp vừa xác định vừa đánh giá được mức độ chèn ép tủy sống do ung thư di căn gây ra.

3. Điều trị chèn ép tủy sống do ung thư di căn

Biện pháp điều trị khối u chèn ép tủy sống thứ phát tại các bệnh viện tuyến tỉnh bao gồm:

  • Khi bệnh nhân xuất hiện các dấu hiệu chèn ép tủy sống do ung thư di căn thì cần bắt đầu điệu trị bằng liệu pháp corticosteroid để giảm mức độ phù nề tủy: Dexamethason tiêm tĩnh mạch chậm với liều lượng ban đầu là 10mg. Liều duy trì khoảng 4-6 mg tiêm mạch chậm mỗi 6 giờ đến khi bắt đầu xạ trị;
  • Phối hợp các thuốc giảm đau khác giúp giảm triệu chứng đau cột sống của bệnh nhân: Paracetamol 500mg uống 4-6 viên trong ngày cách nhau mỗi 4 giờ hoặc Diclofenac 20mg tiêm bắp 1-2 lần trong ngày;
  • Các biện pháp hỗ trợ khác như đặt ống dẫn lưu bàng quang để dẫn lưu nước tiểu, thụt tháo phân, sử dụng thuốc nhuận tràng khi người bệnh có các dấu hiệu rối loạn chức năng bàng quang, ruột.
  • Sử dụng các thuốc tăng nhu động ruột như: Neostigmin (prostigmin 0,5mg tiêm bắp 1-2 ống + Atropin 0,25mg tiêm dưới da 1-2 ống).
  • Kháng sinh dự phòng (nhóm cefalosporin) và chống loét đối với bệnh nhân nằm lâu ngày.

Ở các bệnh viện tuyến trung ương, các bệnh nhân ung thư di căn tủy sống gây chèn ép thần kinh được điều trị chuyên sâu hơn, bao gồm:

  • Xạ trị cấp cứu: Thực hiện càng sớm càng tốt khi người bệnh đã được chẩn đoán xác định chèn ép tủy sống do ung thư di căn. Liều xạ trị thường khoảng 40-45Gy, 2-2,5Gy mỗi ngày kết hợp với liệu pháp corticoid;
  • Khả năng đáp ứng với xạ trị phụ thuộc vào các yếu tố như mức độ tổn thương tủy sống, thời gian xuất hiện các triệu chứng chèn ép tủy và vị trí ung thư nguyên phát trước khi di căn. Trong số đó, các loại ung thư như u lympho, đa u tủy xương, ung thư vú, ung thư phổi sẽ nhạy cảm với xạ trị hơn các loại ung thư thận, ung thư đường tiêu hóa...
  • Phẫu thuật: Được chỉ định khi xạ trị thất bại trong xẹp thân đốt sống, lún đốt sống... các phương pháp bao gồm:
    • Phẫu thuật lấy bỏ toàn bộ khối u gây chèn ép tủy sống và cố định cột sống;
    • Phẫu thuật mở cung sau đốt sống để giải áp, cải thiện các triệu chứng đau và yếu chi.
  • Điều trị ung thư nguyên phát kèm theo như xạ trị, hóa trị...
Xạ trị
Bệnh nhân ung thư di căn tủy sống gây chèn ép thần kinh được điều trị bằng phương pháp xạ trị

Chèn ép tủy sống do ung thư di căn là một biến chứng khá phổ biến của ung thư. Vì thế khi có triệu chứng, người bệnh nên đến các trung tâm y tế để thăm khám và điều trị.

Khoa Ung bướu - Xạ trị của hệ thống Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec được chú trọng đầu tư kỹ lưỡng về chuyên môn, thiết bị, mang lại sự hài lòng cho bệnh nhân.

  • Đội ngũ bác sĩ hàng đầu trong nước và quốc tế: các bác sĩ đều có trình độ cao, giàu kinh nghiệm, có tâm và tầm, từng làm việc tại các bệnh viện lớn của Việt Nam, Hàn Quốc, Nga, được đào tạo chuyên sâu trong nước và nước ngoài mang đến những phác đồ điều trị mới và hiệu quả nhất cho bệnh nhân.
  • Kỹ thuật chuyên sâu, điều trị hiệu quả các ca bệnh khó: là bệnh viện đầu tiên và duy nhất tại Việt Nam triển khai phẫu thuật bằng robot thành công. Chụp CT phát hiện sớm chính xác ung thư ngay khi chưa có triệu chứng. Áp dụng các công nghệ gen tiên tiến phát hiện sớm nguy cơ 16 loại ung thư phổ biến nhất. Triển khai liệu pháp miễn dịch tự thân và nhiệt trị kết hợp điều trị ung thư giúp chống tái phát hiệu quả.
  • Liên tục hoạt động vì cộng đồng: luôn đồng hành cùng cộng đồng trong các chương trình sàng lọc miễn phí các bệnh ung thư phổ biến: Ung thư vú, cổ tử cung, đại trực tràng... mang đến cơ hội khám cho hàng ngàn bệnh nhân không có điều kiện sàng lọc ung thư, chung tay cùng cộng đồng đẩy lùi căn bệnh ung thư đáng sợ.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để được giảm ngay 20% phí khám khi đặt hẹn khám lần đầu trên toàn hệ thống Vinmec (áp dụng từ 1/8 - 31/12/2022). Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

1.2K

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan