......

Ý nghĩa của xét nghiệm DHEA SO4

DHEA SO4 là 1 loại nội tiết tố nam (androgen) tạo ra ở tuyến thượng thận và được cơ thể biến đổi thành testosterone, có ảnh hưởng đến sự phát triển tình dục. Xét nghiệm DHEA SO4 sẽ giúp kiểm tra mức độ của testosterone có trong máu, để đánh giá tình trạng tăng hoạt động tuyến vỏ thượng thận và tình trạng dậy thì muộn ở nam và nữ giới.

1. DHEA SO4 là gì?

Hormone DHEA SO4 chính là một hormone sinh dục nam (androgen), hormone này được sản xuất chủ yếu ở tuyến thượng thận nên nó được xem là hormone vỏ thượng thận và 1 lượng nhỏ do cơ quan sinh dục của nam - tinh hoàn và của nữ - buồng trứng sản xuất. Đây được xem là 1 trong những hormone lưu hành phổ biến nhất trong cơ thể con người. DHEA SO4 được chuyển thành những hormone sinh dục hoạt động đó là hormone testosterone và hormone estradiol.

Thông thường, nồng độ DHEA SO4 có trong máu sẽ tăng đều đặn từ khoảng 7 tuổi và giảm dần sau độ tuổi 30. DHEA SO4 có vai trò trong sự phát triển các đặc điểm sinh dục nam ở độ tuổi trưởng thành như ảnh hưởng đến quá trình mọc lông mu, lông nách, mùi cơ thể.... Còn ở nữ giới, nó có vai trò quan trọng trong nghiên cứu về tình trạng mọc lông bất thường và hói đầu. Đồng thời, DHEA SO4 cũng có giá trị trong việc đánh giá tình trạng tăng hoạt động tuyến vỏ thượng thận và tình trạng dậy thì muộn.

DHEA SO4 có thời gian bán hủy từ 7 - 9 giờ và có giá trị ổn định trong ngày, do đó DHEA SO4 rất hữu ích trong việc đánh giá chức năng tuyến thượng thận. Nếu lượng DHEA SO4 dư thừa khi xét nghiệm thì có thể do một khối u ở tuyến thượng thận. Hậu quả của việc dư thừa hormone DHEA SO4 có thể dẫn đến dậy thì sớm ở bé trai và tình trạng vô kinh hay nam tính hóa ở phụ nữ (chứng rậm lông, bộ phận sinh dục không rõ ràng).

2. Ý nghĩa của xét nghiệm DHEA SO4

Mục đích của việc thực hiện xét nghiệm DHEA SO4 để:

  • Chẩn đoán nếu bác sĩ nghi ngờ người bệnh có sự sản xuất androgen dư thừa, thiếu hụt hoặc trong trường hợp muốn đánh giá chức năng tuyến thượng thận của 1 người.
  • Xét nghiệm này cũng giúp xác định tình trạng bệnh lý như tăng sản tuyến thượng thận bẩm sinh, ung thư tuyến thượng thận hay chẩn đoán khối u vỏ thượng thận.
  • Là một hormone sinh dục nam, do vậy hormone này được sử dụng để phân biệt tình trạng bài tiết DHEA SO4 là do tuyến thượng thận hay do tinh hoàn sản xuất.
  • Đối với nữ giới: Xét nghiệm DHEA SO4 sẽ giúp xác định nguyên nhân gây vô sinh, chẩn đoán hội chứng buồng trứng đa nang, chứng rậm lông (tóc mọc trên mặt), tắc kinh hay xuất hiện một số dấu hiệu quá nhiều hormone nam ở nữ giới (như giọng nói trầm, hiện tượng nam hóa). Tuy nhiên, ngoài xét nghiệm này, để chẩn đoán bệnh ở nữ giới cần phải kết hợp cùng các xét nghiệm nội tiết khác như Prolactin, Estrogen, FSH, LH.
  • Đối với bé trai: Xét nghiệm DHEA SO4 cũng được chỉ định khi có các triệu chứng dậy thì sớm như giọng nói trầm hơn, lông mu, bắp thịt và dương vật phát triển nhanh hơn trước khi tuổi dậy thì bắt đầu.
Hormone DHEA SO4
Hormone DHEA SO4 được sản xuất chủ yếu ở tuyến thượng thận

3. Xét nghiệm được thực hiện ra sao?

Xét nghiệm DHEA SO4 phân tích mẫu bệnh phẩm là máu tĩnh mạch. Do đó, người bệnh nên nhịn ăn từ 8 - 12 tiếng trước khi lấy máu. Bên cạnh đó, nếu đang sử dụng bất kỳ một loại thuốc nào thì cũng cần phải thông báo cho bác sĩ lâm sàng được biết. Quy trình lấy máu tĩnh mạch để xét nghiệm DHEA SO4 được tiến hành như sau:

  • Bước 1: Chọn vị trí lấy máu thích hợp, sau đó y tá buộc garo trên vị trí lấy máu từ 3 - 5 cm và sát khuẩn vị trí tĩnh mạch bằng cồn y tế rồi đợi khô.
  • Bước 2: Dùng kim tiêm chích qua da vào tĩnh mạch rồi lấy một lượng máu với thể tích đủ để làm xét nghiệm DHEA SO4.
  • Bước 3: Tháo garo, sau đó rút nhanh kim tiêm ra và bịt bông vào vị trí chọc kim với mục đích cầm máu cho bệnh nhân. Cuối cùng bơm ngay lượng máu vừa lấy vào ống chứa máu không có chất chống hay ống có chất chống đông, lắc đều nhẹ nhàng. Mẫu máu sau đó sẽ được chuyển đến phòng xét nghiệm và được thực hiện phân tích trên hệ thống máy xét nghiệm hóa sinh chuyên dụng.

Tuy nhiên, cần lưu ý là có thể không thể làm xét nghiệm hoặc kết quả không hữu ích nếu người bệnh đã thực hiện quét phóng xạ trong vòng 1 tuần kể từ khi xét nghiệm, uống bổ sung DHEA, tập thể dục cường độ cao, bởi khi đó nồng độ DHEA SO4 có thể bị tăng.

Sau khi lấy máu tĩnh mạch để xét nghiệm thì có rất ít khả năng xảy ra vấn đề hoặc nếu có thì chỉ là một vết bầm nhỏ tại nơi lấy máu. Trong một số trường hợp, tĩnh mạch bị sưng sau khi lấy máu (gọi là viêm tĩnh mạch), tuy nhiên, những điều này không đáng lo ngại.

4. Giá trị xét nghiệm DHEA SO4 cho biết điều gì?

Rất ít khi nồng độ DHEA SO4 bình thường khi người bệnh có một khối u hoặc ung thư tuyến thượng thận. Nếu sau khi xét nghiệm, giá trị nồng độ DHEA SO4 bình thường (trong khoảng 2.5 - 7.5 μmol/l) thì điều đó thể hiện chức năng tuyến thượng thận bình thường. Nồng độ xét nghiệm DHEA SO4 có thể cao ở trẻ sơ sinh và giá trị này sẽ giảm sau khi sinh, tăng dần trở lại ở tuổi dậy thì. Giá trị xét nghiệm nồng độ DHEA SO4 cao hoặc thấp có thể gợi ý:

  • Mức độ DHEA SO4 huyết tương cao có thể gợi ý về sự sản xuất dư thừa DHEA SO4. Tuy nhiên, mức tăng của DHEA SO4 thường là không chẩn đoán của một tình trạng cụ thể mà là cho thấy sự cần phải tiếp tục xét nghiệm để xác định nguyên nhân của sự mất cân bằng hormone. Giá trị DHEA SO4 tăng có thể là dấu ấn của khối u thượng thận, bệnh Cushing, ung thư tuyến thượng thận hoặc tăng sản thượng thận.
  • DHEA SO4 cũng có thể tăng trong hội chứng buồng trứng đa nang nhưng nó cũng có thể bình thường, rối loạn này thường liên quan đến sự sản xuất androgen của buồng trứng (chủ yếu là testosterone).
  • Nồng độ thấp của DHEA SO4 có thể là do suy thượng thận, rối loạn chức năng thượng thận, bệnh Addison hoặc suy tuyến yên.
Xét nghiệm DHEA SO4
Xét nghiệm DHEA SO4 phân tích mẫu bệnh phẩm là máu tĩnh mạch

5. Lưu ý khi xét nghiệm nồng độ DHEA SO4

Trong một số trường hợp, những người bổ sung DHEA sẽ có nồng độ DHEA SO4 trong máu tăng. Những người sử dụng một số loại thuốc như (điều trị đái tháo đường, prolactin, danazol, thuốc chẹn kênh canxi và nicotine) cũng có thể khiến cho mức độ DHEA SO4 tăng lên đáng kể. Khi sử dụng các thuốc và hormone như (insulin, thuốc tránh thai, dopamin, corticosteroid, thuốc gây cảm ứng enzym gan, dầu cá và vitamin E) thì có thể sẽ khiến cho nồng độ DHEA SO4 bị giảm.

Trước khi tiến hành xét nghiệm DHEA SO4, người bệnh cần lưu ý một số điều sau:

  • Có một số loại hormone sẽ tăng lên vào buổi sáng, giảm trong suốt cả ngày, bài tiết liên tục hay tăng ở những thời điểm nhất định của tháng. Tuy nhiên, nồng độ nồng độ DHEA SO4 là ổn định, vì vậy mẫu máu để định lượng nồng độ DHEA SO4 có thể được lấy ở bất kỳ thời gian nào trong ngày mà không sợ bị ảnh hưởng đến kết quả của thử nghiệm.
  • Khó có thể xác định được sự dư thừa của nồng độ DHEA SO4 ở một người đàn ông trưởng thành nếu mức độ DHEA SO4 cao (đã có đặc tính sinh dục nam thứ phát) và phụ nữ của một số dân tộc có thể có nồng độ testosterone và nồng độ DHEA SO4 tăng mà không thể hiện các triệu chứng như tóc quá dày hoặc mụn trứng cá.
  • Xét nghiệm nồng độ DHEA SO4 máu thường chỉ được thực hiện khi một người có triệu chứng nghi ngờ của sự sản xuất dư thừa hay thiếu hụt nồng độ DHEA SO4.

Tóm lại, để có được kết quả chính xác, người bệnh cần đến bệnh viện uy tín để tiến hành thăm khám và thực hiện xét nghiệm DHEA SO4. Hiện nay, khoa Xét nghiệm - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là một trong những địa chỉ uy tín hàng đầu cả nước, được đông đảo người bệnh tin tưởng thăm khám và điều trị bệnh. Nhờ sử dụng các máy móc, thiết bị hiện đại để kiểm tra, phân tích mẫu bệnh phẩm nên đã cung cấp các thông tin chính xác, giúp các bác sĩ có thể đánh giá tổng quát tình trạng sức khỏe của người được xét nghiệm, sớm phát hiện bệnh và đề xuất phương án điều trị kịp thời. Đặc biệt, với không gian được thiết kế theo tiêu chuẩn khách sạn 5 sao, Vinmec đảm bảo sẽ mang đến cho người bệnh sự thoải mái, thân thiện, yên tâm nhất khi thăm khám và điều trị tại bệnh viện.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để được giảm ngay 20% phí khám khi đặt hẹn khám lần đầu trên toàn hệ thống Vinmec (áp dụng từ 1/8 - 31/12/2022). Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

669 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan
  • Lạm dụng steroid đồng hóa
    Lạm dụng steroid đồng hóa

    Steroid đồng hóa là các biến thể tổng hợp, hoặc do con người tạo ra, của hormone sinh dục nam testosterone. Một loạt các tác dụng phụ có thể xảy ra khi lạm dụng steroid đồng hóa, từ tác dụng ...

    Đọc thêm
  • Gừng và Testosterone
    Gừng và Testosterone

    Những người có testosterone thấp có thể cần nâng cao mức độ của họ bằng cách ăn một số loại thực phẩm, chẳng hạn như gừng. Testosterone là hormone sinh dục nam (nội tiết tố nam) có vai trò trong ...

    Đọc thêm
  • Mức testosterone thấp sẽ làm giảm lượng tinh dịch
    Testosterone có tác dụng khác nhau ở nam và nữ

    Testosterone cao ở nữ giới có thể làm tăng nguy cơ mắc tiểu đường loại 2, trong khi ở nam giới có tác dụng ngược lại. Nghiên cứu cho biết thêm, mức độ testosterone cao làm tăng nguy cơ ung ...

    Đọc thêm
  • Thuốc Xyosted
    Thuốc Xyosted: Công dụng, chỉ định và lưu ý khi dùng

    Thuốc Xyosted chứa testosterone là một hormone sinh dục nam, được sử dụng cho nam giới trưởng thành có nồng độ testosterone thấp hoặc không có do mắc một số bệnh lý nhất định.

    Đọc thêm
  • rejina
    Công dụng thuốc Rejina

    Thuốc Rejina có tác dụng trong điều trị rối loạn nội tiết đồng thời có tác dụng chống viêm. Thuốc còn sử dụng trong điều trị viêm khớp, viêm ruột, viêm phế quản, viêm mũi, viêm mắt dị ứng. Tuy ...

    Đọc thêm

Xin mời bạn chọn tỉnh thành: