......

Xét nghiệm nuôi cấy và định danh vi khuẩn kỵ khí

Vi khuẩn kỵ khí là những loại có khả năng gây bệnh trong điều kiện yếm khí. Việc xét nghiệm nuôi cấy sẽ giúp định danh được loại vi khuẩn kỵ khí và hạn chế những sai sót trong quá trình sử dụng kháng sinh để điều trị bệnh.

1. Vi khuẩn kỵ khí là gì?

Vi khuẩn được chia thành nhiều nhóm, dựa vào việc tồn tại ở không khí trong quá trình sinh trưởng gồm: Vi khuẩn ưa khí, vi khuẩn kỵ khí và vi khuẩn hiếu kỵ khí tùy tiện.

Vi khuẩn kỵ khí hay gọi là vi khuẩn yếm khí là những loại không cần oxy trong quá trình sinh trưởng và phát triển, chúng có thể phản ứng bất thường hay không thể sinh sống nếu có sự xuất hiện của oxy.

Vi khuẩn kỵ khí có thể tồn tại ở khắp nơi trên cơ thể của mỗi người, khi gặp điều kiện thuận lợi, chúng có thể gây bệnh. Ví dụ ở những người bị đái tháo đường hoặc suy giảm hệ thống miễn dịch...chính là điều kiện thuận lợi cho loại vi khuẩn này phát triển.

Vi khuẩn kỵ khí có thể gây bệnh ở nhiều cơ quan trên cơ thể như:

  • Khả năng gây bệnh răng miệng và tai mũi họng: Vi khuẩn thường gây nhiễm khuẩn quanh răng (thường gặp là vi khuẩn Prevotella); viêm xoang mạn, viêm tai xương chũm, viêm tai giữa, gây ổ áp xe quanh hạnh nhân khẩu cái (thường do vi khuẩn Fusobacterium, Peptostreptococcus)...
  • Tại đường hô hấp dưới: Vi khuẩn đi từ đường hô hấp trên gây viêm phổi hoại tử, viêm mủ màng phổi và áp xe phổi.
  • Hệ thần kinh trung ương: Thường do nhiễm vi khuẩn từ viêm mũi xoang, viêm tai, viêm đường hô hấp dưới hoặc trực tiếp từ máu gây ra. Vi khuẩn gây nên những ổ áp xe tại não, viêm tắc tĩnh mạch, ứ mủ dưới màng cứng...nếu không được điều trị kịp thời có thể gây biến chứng nguy hiểm đến tính mạng người bệnh.
  • Da và mô mềm: Nhiễm trùng thường xuất hiện sau chấn thương, sau phẫu thuật mà không cung cấp đủ máu và oxy cho mô. Vị trí tổn thương ở mô mềm có thể gặp hoại tử mô.
  • Bộ phận sinh dục: Chủ yếu do vi khuẩn như Bacteroides, Peptostreptococcus, Clostridium, Lactobacillus... gây ra. Một số bệnh có thể gặp như áp xe vòi trứng, buồng trứng và vùng tiểu khung. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, người bệnh có thể phải cắt vòi trứng, buồng trứng, tử cung và nguy hiểm hơn có thể dẫn đến tử vong.
  • Tại ổ bụng: Vi khuẩn thường là tác nhân gây áp xe trong ổ bụng do chấn thương đại tràng, áp xe quanh trực tràng, viêm ruột thừa, áp xe gan và viêm túi mật...
  • Ngoài ra, vi khuẩn kỵ khí cũng là nguyên nhân gây nên tình trạng nhiễm khuẩn huyết, viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn...vô cùng nguy hiểm, có thể ảnh hưởng đến tính mạng của người bệnh.

2. Khi nào cần xét nghiệm nuôi cấy vi khuẩn kỵ khí?

Xét nghiệm nuôi cấy vi khuẩn kỵ khí được thực hiện khi có những dấu hiệu gợi ý tình trạng nhiễm vi khuẩn kỵ khí như:

  • Vết thương tạo mủ, ổ áp-xe và có mùi hôi thối đặc biệt;
  • Có dấu hiệu hoại tử và sinh hơi;
  • Nhiễm trùng trên cơ sở có điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn kỵ khí phát triển như: Sau khi sử dụng kháng sinh nhóm aminosid, trên nền bệnh nhân ung thư gây hoại tử tổ chức...
  • Tình trạng viêm tắc tĩnh mạch do nhiễm khuẩn gây ra;
  • Phát hiện ổ nhiễm khuẩn mà phương pháp nuôi cấy hiếu khí không phát hiện được nguyên nhân vi khuẩn gây bệnh;
  • Bệnh nhân bị nhiễm khuẩn huyết.
nuôi cấy vi khuẩn kỵ khí
Xét nghiệm nuôi cấy vi khuẩn kỵ khí được thực hiện khi người bệnh có dấu hiệu hoại tử và sinh hơi

3. Quy trình xét nghiệm nuôi cấy và định danh vi khuẩn kỵ khí

Quy trình xét nghiệm nuôi cấy và định danh vi khuẩn kỵ khí gồm các bước:

Chuẩn bị:

  • Bệnh nhân: Được giải thích kỹ về việc lấy bệnh phẩm và tiến hành nuôi cấy.
  • Người thực hiện: Nhân viên được đào tạo về chuyên ngành vi sinh học.
  • Phương tiện: Kính hiển vi, hệ thống máy nuôi cấy vi khuẩn kỵ khí; Hóa chất và vật tư tiêu hao trong quá trình thực hiện xét nghiệm.

Việc xét nghiệm nuôi cấy vi khuẩn kỵ khí dựa vào đặc điểm nuôi cấy và tình chất chuyển hóa, hình thái học để định danh vi khuẩn kỵ khí. Các bước tiến hành gồm:

  • Bước 1: Lấy bệnh phẩm, tùy từng bệnh mà bệnh phẩm có thể khác nhau. Chủ yếu bao gồm máu, dịch viêm, mủ...Sau khi lấy bệnh phẩm cần đậy nắp chặt để tránh không khí làm chết vi khuẩn.
  • Bước 2: Sau khi lấy bệnh phẩm cần nhuộm soi đánh giá sơ bộ về vi khuẩn, hình dạng là cầu khuẩn hay trực khuẩn, vi khuẩn gram âm hay vi khuẩn gram dương...
  • Bước 3: Nuôi cấy bệnh phẩm trong môi trường được phân lập, đảm bảo việc thực hiện được tiến hành hoàn toàn trong điều kiện kỵ khí. Ủ ấm từ 18 đến 24 giờ.
  • Bước 4: Xác định khuẩn lạc nghi ngờ nếu có, tiến hành nhuộm soi và thực hiện các sinh vật hóa học. Từ đó đưa ra kết luận định danh vi khuẩn kỵ khí gây bệnh.
  • Bước 5: Nhận định kết quả.

Dương tính: Cần định danh loài vi khuẩn kỵ khí.

Âm tính: Nếu không có vi khuẩn mọc trong thời gian nuôi cấy.

Thông thường, sau khi định danh vi khuẩn kỵ khí sẽ tiếp tục tiến hành thực hiện kháng sinh đồ để lựa chọn kháng sinh mà vi khuẩn nhạy cảm và đưa ra kháng sinh điều trị phù hợp nhất.

4. Ý nghĩa của nuôi cấy vi khuẩn kỵ khí

  • Nuôi cấy vi khuẩn kỵ khí giúp phát hiện được loại vi khuẩn gây bệnh tùy thuộc vào đặc điểm nuôi cấy, tính chất, hình thái hay tính chất kháng nguyên của vi khuẩn, từ đó đưa ra chẩn đoán chính xác, giúp bác sĩ lâm sàng sử dụng đúng kháng sinh phù hợp, điều trị bệnh hiệu quả và tránh nguy cơ biến chứng.
  • Việc xác định đúng vi khuẩn giúp điều trị đúng bệnh, do đó hạn chế tình trạng kháng kháng sinh.
  • Hạn chế được tác dụng phụ của kháng sinh nhờ chọn đúng loại kháng sinh nhạy cảm với vi khuẩn sau khi thực hiện làm kháng sinh đồ.
  • Giúp cho quá trình chăm sóc bệnh tốt hơn, vi khuẩn kỵ khí có thể chết khi gặp môi trường có oxy. Nên tổn thương do vi khuẩn này gây ra thì không nên băng kín vì sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.

Tóm lại, xét nghiệm nuôi cấy và định danh vi khuẩn kỵ khí được thực hiện khi bác sĩ lâm sàng nghi ngờ nguyên nhân do vi khuẩn kỵ khí gây ra hay khi có tình trạng đa nhiễm vi khuẩn. Sau khi có kết quả sẽ tìm được loại kháng sinh phù hợp, hạn chế những tác động không tốt và nguy kháng kháng sinh.

Hiện nay, khoa Xét nghiệm - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là một trong những địa chỉ uy tín hàng đầu cả nước, được đông đảo người bệnh tin tưởng thăm khám nói chung và thực hiện xét nghiệm nuôi cấy và định danh vi khuẩn kỵ khí nói riêng. Nhờ sử dụng các máy móc, thiết bị hiện đại để kiểm tra, phân tích nên đã cung cấp các thông tin chính xác, giúp các bác sĩ có thể đánh giá tổng quát tình trạng sức khỏe của người được xét nghiệm, sớm phát hiện bệnh và đề xuất phương án điều trị kịp thời. Đặc biệt, với không gian được thiết kế theo tiêu chuẩn khách sạn 5 sao, Vinmec đảm bảo sẽ mang đến cho người bệnh sự thoải mái, thân thiện, yên tâm nhất khi thăm khám và điều trị tại bệnh viện.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số 1900 232 389 (phím 0 để gọi Vinmec) hoặc đăng ký lịch khám tại viện TẠI ĐÂY. Nếu có nhu cầu tư vấn sức khỏe từ xa cùng bác sĩ Vinmec, quý khách đặt lịch tư vấn TẠI ĐÂY. Tải ứng dụng độc quyền MyVinmec để đặt lịch nhanh hơn, theo dõi lịch tiện lợi hơn

974 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan
  • Bệnh ngộ độc thịt
    Bệnh ngộ độc thịt: Những điều cần biết ( Phần 2)

    Ngộ độc thịt (botulism) gây ra bởi độc tố của Clostridium botulinum và gây ảnh hưởng đến thần kinh ngoại biên. Người bệnh có thể nhiễm botulism mà không gây bệnh nếu nuốt, tiêm hoặc hít phải độc tố.Triệu chứng ...

    Đọc thêm
  • Chữa ngộ độc thức ăn tại nhà
    Bệnh ngộ độc thịt: Những điều cần biết ( Phần 3)

    Ngộ độc thịt (botulism) gây ra bởi độc tố của Clostridium botulinum và gây ảnh hưởng đến thần kinh ngoại biên. Có thể nhiễm botulism mà không gây bệnh nếu nuốt, tiêm hoặc hít phải độc tố.Triệu chứng bao gồm ...

    Đọc thêm
  • gelacmeigel
    Công dụng thuốc Gelacmeigel

    Thuốc Gelacmeigel có thành phần chính là Metronidazole 0,15g, một loại kháng sinh nhóm Imidazole. Vậy công dụng của thuốc Gelacmeigel là gì?

    Đọc thêm
  • kegynan
    Công dụng thuốc Kegynan

    Thuốc Kegynan chứa 3 thành phần chính là Metronidazole, Neomycin sulfate, Nystatin. Đây là thuốc đặt âm đạo thường được dùng trong khắc phục các triệu chứng viêm âm đạo, do một số loại nấm hoặc vi khuẩn gây ra.

    Đọc thêm
  • Trichopol
    Công dụng thuốc Trichopol

    Trichopol là thuốc kháng sinh có thành phần chính là metronidazol. Thuốc được sử dụng theo đường tiêm truyền và được thực hiện bởi nhân viên y tế. Đây là một loại thuốc kê đơn thuộc nhóm trị ký sinh ...

    Đọc thêm

Xin mời bạn chọn tỉnh thành: