......

Xét nghiệm Cystatin C đánh giá chức năng thận

Hiện nay, xét nghiệm Cystatin C được xem là dấu ấn sinh học có ý nghĩa trong đánh giá chức năng thận, giúp chẩn đoán phát hiện sớm bệnh suy thận khi kết hợp với xét nghiệm creatinin và độ lọc cầu thận.

1. Xét nghiệm Cystatin C là gì?

Xét nghiệm Cystatin C là xét nghiệm đo lường nồng độ của protein Cystatin C trong máu. Đây là một loại protein có thể được tìm thấy ở hầu hết các mô và dịch trong cơ thể như máu (bao gồm huyết thanh và huyết tương), dịch não tủy, sữa mẹ và nước tiểu (một lượng rất ít).

Trong cơ thể, Cystatin C thực hiện chức năng điều hòa và ức chế sự hoạt động enzym cysteine protease. Khi chức năng thận bình thường và thận còn hoạt động tốt, Cystatin C được lọc và chuyển hóa ở thận, vì vậy nồng độ Cystatin C không đổi. Tuy nhiên, khi chức năng thận bị suy giảm do mắc bệnh suy thận hoặc một số bệnh khác làm ảnh hưởng đến chức năng thận, khiến độ lọc cầu thận suy giảm, dẫn đến nồng độ các chất cần đào thải trong máu tăng lên, trong đó có Cystatin C.

2. Chỉ định và chống chỉ định xét nghiệm Cystatin C

Với chức năng và vai trò của Cystatin C nêu trên, hiện nay xét nghiệm Cystatin C được chỉ định đối với những trường hợp sau:

  • Nghi ngờ mắc bệnh ảnh hưởng đến chức năng thận hoặc kết quả xét nghiệm creatinin chưa giúp khẳng định chẩn đoán, lúc này xét nghiệm Cystatin được thực hiện nhằm giúp phát hiện sớm những rối loạn của chức năng.
  • Theo dõi bệnh nhân suy thận tiến triển như thế nào.
  • Đánh giá bệnh nhân mắc bệnh suy thận cấp hoặc mạn đáp ứng với điều trị như thế nào.
  • Phát hiện sớm biến chứng ở thận do mắc phải các bệnh suy tim, rối loạn chức năng tim mạch, nguy cơ tử vong khi kết hợp với xét nghiệm đo lường nồng độ creatinin trong huyết thanh và độ lọc cầu thận (GFR).
  • Phát hiện sớm bệnh nhân tiểu đường type 1 hoặc type 2 bị biến chứng ở thận.
  • Nghi ngờ mắc bệnh Alzheimer do có biểu hiện của rối loạn chức năng hệ thần kinh.
  • Nghi ngờ mạch máu bị tổn thương như xơ vữa động mạch hoặc phình động mạch chủ.
chỉ định xét nghiệm Cystatin C
Xét nghiệm Cystatin C được chỉ định để đánh giá chức năng và chẩn đoán suy thận

Xét nghiệm Cystatin C chống chỉ định đối với những trường hợp sau:

  • Bệnh nhân bị rối loạn chức năng tuyến giáp, khi đó, nồng độ Cystatin C tăng lên (do cường giáp) và giảm xuống (do suy giáp) làm ảnh hưởng đến kết quả đánh giá chức năng thận. Xét nghiệm chỉ nên được thực hiện khi người bệnh đã được điều trị bệnh lý tuyến giáp.
  • Bệnh nhân chạy thận nhân tạo vì Cystatin C sẽ lọc ra bên ngoài, làm ảnh hưởng đến kết quả đánh giá chức năng thận.
  • Bệnh nhân ghép tạng vì nồng độ Cystatin C sẽ tăng lên do sử dụng thuốc điều trị có chứa corticosteroid, làm ảnh hưởng đến kết quả đánh giá chức năng thận.

3. Kết quả xét nghiệm Cystatin C và các yếu tố ảnh hưởng đến xét nghiệm

Tùy vào đơn vị xét nghiệm và phương pháp thực hiện, giá trị tham chiếu đối với kết quả xét nghiệm Cystatin C sẽ khác nhau. Một số khoảng giá trị tham chiếu của xét nghiệm Cystatin C huyết tương có thể tham khảo là: 0,4- 1,2 mg/l; 0,8 - 2,5 mg/l.

Tuy nhiên, những yếu tố sau đây có thể khiến nồng độ Cystatin C tăng lên:

  • Tổn thương ở thận: Bệnh suy thận, chức năng lọc cầu thận bị rối loạn, ghép thận.
  • Tổn thương ở tim: Động mạch ngoại biên, nhồi máu cơ tim, suy tim.
  • Bệnh gan: Viêm gan tiến triển.
  • Tổn thương ở phổi: Tràn dịch màng phổi.
  • Bệnh khớp
  • Bệnh Alzheimer.
  • Tác dụng phụ của thuốc: Điều trị bằng corticoid với liều cao trong thời gian dài.
  • Một số bệnh ung thư

Ngược lại, kết quả xét nghiệm Cystatin C có thể giảm do thuốc cyclosporin.

kết quả xét nghiệm Cystatin C
Kết quả xét nghiệm Cystatin C phụ thuộc vào nhiều yếu tố

4. Ý nghĩa của xét nghiệm Cystatin C trong đánh giá chức năng thận và những tổn thương ngoài thận

Đối với những bệnh ở thận, xét nghiệm Cystatin C có ý nghĩa cụ thể như sau:

  • Đánh giá độ lọc cầu thận: Khác với những xét nghiệm khác, do không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như chiều cao, cân nặng, độ tuổi, giới tính nên Cystatin C là chỉ số đặc hiệu trong đánh giá độ lọc ở cầu thận.
  • Phát hiện sớm bệnh thận: Các chỉ số xét nghiệm chẩn đoán bệnh ở thận như ure, creatinin, ... có thể không thay đổi, vì vậy không giúp phát hiện sớm. Nhưng xét nghiệm Cystatin C lại rất có ý nghĩa trong việc chẩn đoán phát hiện sớm những bệnh về thận, đặc biệt là trước khi chụp động mạch thận hoặc mạch máu có sử dụng thuốc cản quang.
  • Sàng lọc tổn thương thận: Cùng với những xét nghiệm khác về chức năng thận, Cystatin C cho phép sàng lọc, đánh giá và theo dõi chức năng thận bị tổn thương trong các trường hợp nghi ngờ, suy thận cấp tính hoặc mãn tính.

Đối với những bệnh ở ngoài thận, xét nghiệm Cystatin C có ý nghĩa trong việc theo dõi, đánh giá nguy cơ mắc bệnh tim mạch trên những bệnh nhân bị béo phì, tăng huyết áp, tiểu đường, ... Nếu xét nghiệm cho thấy nồng độ Cystatin C tăng lên cao có nghĩa là nguy cơ tổn thương tim mạch như suy tim, thậm chí là đột quỵ dẫn đến tử vong cũng cao hơn.

Xét nghiệm Cystatin C được thực hiện cùng với xét nghiệm creatinin đóng vai trò quan trọng trong đánh giá chức năng thận nhằm theo dõi, phát hiện sớm những tổn thương ở thận, đặc biệt là theo dõi suy thận cấp cũng như suy thận mạn.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là địa chỉ thăm khám, theo dõi, điều trị nhiều bệnh lý. Bên cạnh đó, tại Vinmec cũng có đầy đủ các loại xét nghiệm để chẩn đoán chức năng thận. Với cơ sở vật chất hiện đại, hệ thống máy xét nghiệm đạt tiêu chuẩn quốc tế, đội ngũ y bác sĩ có trình độ chuyên môn cao sẽ cho kết quả chính xác. Từ đó giúp bác sĩ tư vấn hướng điều trị hiệu quả, đảm bảo sức khỏe cho người bệnh.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để được giảm ngay 20% phí khám khi đặt hẹn khám lần đầu trên toàn hệ thống Vinmec (áp dụng từ 1/8 - 31/12/2022). Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

3.9K

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan

Xin mời bạn chọn tỉnh thành: