......

Vai trò của siêu âm trong điều trị hẹp động mạch cảnh

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Lê Xuân Thiệp - Khoa Chẩn đoán hình ảnh - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Hạ Long

Một trong những nguyên nhân nguy hiểm dẫn đến bệnh lý tai biến mạch máu não hiện nay là hẹp động mạch cảnh trong, khiến cho dòng máu nuôi dưỡng não bộ bị tắc nghẽn và có nguy cơ cao gây nên tử vong cho bệnh nhân. Để điều trị hẹp động mạch cảnh nhằm ngăn ngừa nguy cơ đột quỵ thì siêu âm động mạch cảnh được xem là một công cụ hỗ trợ rất lớn đối với việc đánh giá và đặt stent động mạch cảnh trên những bệnh nhân này.

1. Điều trị hẹp động mạch cảnh

Động mạch cảnh là một động mạch lớn trong cơ thể, có vị trí ở vùng cổ, bao gồm động mạch cảnh trái và động mạch cảnh phải là vị trí có thể sờ thấy nhịp đập của mạch ở 2 bên của cổ. Động mạch cảnh giữ một chức năng cực kỳ quan trọng trong cơ thể, đó là vận chuyển máu từ tim lên não bộ để nuôi dưỡng não bộ thực hiện được những chức năng quan trọng.

Động mạch cảnh có thể bị hẹp do tích tụ một số chất tạo thành mảng xơ vữa tồn tại trong lòng mạch, khiến cho dòng máu lên não bị tắc nghẽn. Trong những trường hợp nặng thì mảng xơ vữa sẽ tạo thành huyết khối gây tắc mạch hoàn toàn, khiến cho máu không lên não được gây nên tình trạng đột quỵ, có thể ở cả người già lẫn người trẻ. Đột quỵ do hẹp động mạch cảnh có thể là nhồi máu não hoặc một số trường hợp là cơn thiếu máu não thoáng qua nếu các triệu chứng tồn tại trong vòng 24 giờ đồng hồ. Một số yếu tố thuận lợi gây nên mảng xơ vữa làm hẹp động mạch cảnh có thể là hút thuốc lá, tình trạng Cholesterol máu tăng, người mắc bệnh lý tăng huyết áp, loạn sản sợi cơ và bản thân bệnh nhân hay gia đình có người bị bệnh lý đái tháo đường cũng là những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Trong giai đoạn đầu thì hẹp động mạch cảnh thường không có triệu chứng lâm sàng, chỉ được tình cờ phát hiện nếu bệnh nhân thực hiện khám sức khỏe tổng quát hay phát hiện thông qua việc thăm khám một số bệnh lý khác như bệnh lý liên quan đến tim mạch hay khám về tuyến giáp. Vì hẹp động mạch cảnh có thể gây nên tình trạng thiếu máu não thoáng qua và tai biến mạch máu não nên khi tiến triển thành giai đoạn này thì sẽ có một số triệu chứng lâm sàng bao gồm:

Nhồi máu não
Nhồi máu não có thể dẫn tới đột quỵ do hẹp động mạch cảnh

  • Yếu, tê liệt 2 tay, 2 chân
  • Nhìn mờ hoặc mất hẳn thị lực trong một khoảng thời gian và sau đó trở lại trạng thái bình thường
  • Khó nói, không nói được một cách đột ngột.

Các biểu hiện kể trên thông thường sẽ tự động mất đi sau 24 giờ đồng hồ nếu như bệnh nhân có cơn thiếu máu não thoáng qua, tuy nhiên đây cũng là một dấu hiệu cảnh báo cho tình trạng đột quỵ có thể xảy ra trong thời gian sau đó vì vậy bệnh nhân không nên có tâm lý chủ quan khi các biểu hiện này đã đi qua mà phải đến ngay cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Ngược lại, trong trường hợp những biểu hiện này kéo dài hơn 24 giờ hoặc thậm chí lâu hơn thì bệnh nhân đang bị tai biến mạch máu não, cần phải nhập viện ngay để được điều trị.

Về phương pháp điều trị động mạch cảnh thì hiện nay, phổ biến và hiệu quả nhất là phẫu thuật hoặc can thiệp mạch:

  • Đối với phẫu thuật, người bệnh sẽ được thực hiện mổ để loại bỏ mảng xơ vữa đang tồn tại trong lòng mạch giúp nguy cơ mắc phải tai biến mạch máu não được giảm đi. Phương pháp này thường được chỉ định khi bệnh nhân có triệu chứng lâm sàng điển hình và tình trạng hẹp động mảnh cảnh diễn ra khá nặng.
  • Đối với phương pháp can thiệp mạch, đây là thủ thuật đặc biệt giúp bệnh nhân có thể nới rộng lòng mạch ra, giúp máu lưu thông lên não và giúp điều trị hay ngăn ngừa tình trạng tai biến mạch máu não xảy ra. Bệnh nhân sẽ được đặt stent động mạch cảnh, tức là đưa dụng cụ chuyên dụng vào cơ thể thông qua 1 lỗ được chọc tại động mạch đùi, từ đó đưa dần lên vị trí động mạch cảnh bị tổn thương, sau đó tiến hành nong rộng lòng mạch ra đồng thời ép những mảng xơ vữa trong lòng mạch vào thành mạch để dòng máu được lưu thông ngay lúc đó. Đặt stent động mạch cảnh được xem là một phương pháp cấp cứu nhồi máu não hay dự phòng nhồi máu não với nguyên nhân do hẹp động mạch cảnh, là kỹ thuật ít xâm lấn đến cơ thể của người bệnh nhưng vẫn mang lại hiệu quả điều trị rất cao.

2. Siêu âm điều trị hẹp động mạch cảnh

Trong quá trình thăm khám và chẩn đoán bệnh thì sau khi được khám tất cả những triệu chứng thực thể, nếu bác sĩ điều trị nhận định bệnh nhân có khả năng hẹp động mạch cảnh thì lựa chọn tiếp theo sẽ là chụp siêu âm Doppler động mạch cảnh để phát hiện tình trạng hẹp, đánh giá cũng như dự đoán mức độ hẹp của bệnh nhân, từ đó có thể đưa ra chỉ định điều trị tiếp theo cho bệnh nhân. Siêu âm điều trị hẹp động mạch cảnh được xem là một phương pháp không xâm lấn, không gây đau cho bệnh nhân và thực hiện một cách nhanh chóng để phát hiện được tình trạng hẹp động mạch cảnh trên bệnh nhân đó.

Bệnh nhân sẽ được đặt tại cổ một đầu dò phát ra sóng siêu âm với khả năng khiến cho những tế bào máu cũng như những tế bào thành mạch dội lại để có thể ghi nhận những đặc điểm của những cấu trúc này, giúp cho các bác sĩ có thể biết được tình trạng bên trong lòng mạch, có tắc nghẽn, hẹp hay có mảng xơ vữa hay không, từ đó có hướng xử trí tiếp theo. Cụ thể, siêu âm điều trị hẹp động mạch vành được chỉ định trong một số trường hợp như sau:

  • Nhồi máu não thoáng qua hay nhồi máu não hình thành
  • Mất thị lực tạm thời
  • Viêm động mạch
  • Phình mạch
Tìm hiểu vai trò siêu âm trong điều trị hẹp động mạch cảnh
Siêu âm điều trị hẹp động mạch cảnh đóng vai trò vô cùng quan trọng

  • Dò động mạch – tĩnh mạch
  • Huyết khối
  • Dày lớp áo trong tại một số hệ cơ quan như tim mạch, thần kinh, nội tiết...

Đối với trường hợp siêu âm phát hiện mảng xơ vữa làm hẹp động mạch cảnh thì hình ảnh trên siêu âm có thể thấy được mảng xơ vữa có tính chất mềm, bị xơ hóa, bị vôi hóa, những đặc điểm kết hợp hay có biến chứng thì sẽ thể hiện những mức độ bệnh lý khác nhau, từ nguy cơ thấp đến nguy cơ cao và cả nguy cơ rất cao của đột quỵ do mảng xơ vữa.

3. Kết luận siêu âm trong điều trị hẹp động mạch cảnh

Dựa vào khám lâm sàng cùng với siêu âm điều trị hẹp động mạch cảnh mà các bác sĩ có thể đưa ra chẩn đoán cũng như những chỉ định điều trị phù hợp cho bệnh nhân hẹp động mạch cảnh do nguyên nhân là mảng xơ vữa, hạn chế tối đa nguy cơ tai biến mạch máu não cho bệnh nhân trong tương lai.

Hiện nay, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec có đầy đủ trang thiết bị siêu âm hiện đại giúp điều trị hẹp động mạch cảnh hiệu quả. Hệ thống máy siêu âm, Doppler màu, Doppler xung hiện đại, được nhập khẩu hoàn toàn từ nước ngoài giúp mang lại hình ảnh rõ nét, hỗ trợ hiệu quả cho việc chẩn đoán của bác sĩ. Kỹ thuật viên đều là những người giàu kinh nghiệm, trình độ chuyên môn cao trong lĩnh vực chẩn đoán hình ảnh, được đào tạo thường xuyên, liên tục nên có thể dễ dàng chẩn đoán những căn bệnh lạ, hiếm chính xác.

Nếu có nhu cầu siêu âm điều trị hẹp động mạch cảnh tại Vinmec,bạn hãy đặt lịch trực tiếp tại website ngay hoặc liên hệ đến hệ thống hotline để được tư vấn chi tiết.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để được giảm ngay 20% phí khám bệnh lần đầu trên toàn hệ thống Vinmec (áp dụng từ 1/8 - 30/9/2022). Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

509 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan