......

Tăng Troponin trong thuyên tắc phổi cấp

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ Trần Quốc Tuấn - Bác sĩ Hồi sức cấp cứu - Khoa Hồi sức cấp cứu - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Phú Quốc.

Troponin là một loại protein có trong cơ tim và cơ xương, hỗ trợ kiểm soát hoạt động co bóp của tim. Tình trạng tăng Troponin do hai nhóm nguyên nhân: tăng do nhồi máu cơ tim và tăng không do nhồi máu cơ tim. Trong đó, tăng troponin trong thuyên tắc phổi cấp là một trong những nguyên nhân không do nhồi máu cơ tim khá quen thuộc.

1. Thế nào là thuyên tắc phổi cấp tính?

Thuyên tắc phổi cấp tính là khái niệm dùng để chỉ tình trạng động mạch phổi hoặc các nhánh của nó bị tắc nghẽn do các yếu tố khác nhau như chất béo, không khí, huyết khối, tủy xương, nước ối, các vật chất nhiễm trùng...

Thuyên tắc phổi có nguồn gốc chủ yếu từ huyết khối tĩnh mạch sâu chi dưới. Các cục máu đông có thể hình thành ở bất kỳ đối tượng nào, tuy nhiên, một số nhóm sau đây có nguy cơ cao hình thành máu đông như:

  • Gia đình có tiền sử cục máu đông hoặc bị thuyên tắc phổi cấp tính.
  • Bệnh nhân suy tim hoặc có vấn đề tim mạch.
  • Một số bệnh ung thư như buồng trứng, tuyến tụy, ung thư phổi...
  • Hút thuốc lá
  • Thừa cân / béo phì...

Thuyên tắc phổi cấp có thể gây ra nhiều triệu chứng rõ nét như:

  • Đột ngột ho rất nhiều, ho ra máu hoặc ho ra dịch nhầy chứa máu.
  • Khó thở trong lúc ngủ hoặc khi gắng sức, tình trạng này diễn ra đột ngột.
  • Giảm oxy máu.
  • Nhịp tim nhanh, thở gấp và thở khò khè.
  • Sốt, hạ huyết áp...

Thuyên tắc phổi cấp có thể đe dọa đến tính mạng của bệnh nhân nếu như không được phát hiện và điều trị kịp thời.

2. Tìm hiểu về ý nghĩa của Troponin trong thuyên tắc phổi cấp tính

Việc chẩn đoán thuyên tắc phổi cấp dựa trên một số chỉ số sinh học được đánh giá là hữu ích. Trong đó, các phân tích liên quan đến sự tăng Troponin trong tim đã được khoa học chứng minh có liên quan đến điện tâm đồ ECG cũng như siêu âm lồng ngực TTE của bệnh nhân bị thuyên tắc phổi cấp.

Trong thuyên tắc phổi cấp, tải trọng cơ học của tâm thất phải tăng vì sức cản mạch phổi đang tăng nhanh sau khi tắc nghẽn động mạch phổi. Điều này có thể gây ra tình trạng giãn tâm thất phải cấp tính. Chính sự giãn nở và giảm vận động này của tâm thất sẽ gây thiếu máu cục bộ cơ tim nghiêm trọng, từ đó làm tăng troponin.

Các bác sĩ cho rằng, tăng troponin trong thuyên tắc phổi cấp có liên quan nhiều đến mức độ nghiêm trọng của bệnh và tiên lượng sau này của bệnh hơn là chẩn đoán. Có khoảng 30% - 50% bệnh nhân thuyên tắc phổi từ mức trung bình trở lên có hiện tượng tăng troponin I và T.

Trong khoảng 40 giờ sau khi gặp chứng thuyên tắc phổi cấp, nồng độ troponin thường sẽ trở về bình thường. Trong trường hợp troponin tăng do nhồi máu cơ tim cấp, thời gian này sẽ kéo dài. Hầu hết nghiên cứu đều chỉ ra rằng, nếu như thuyên tắc phổi kèm theo tăng nồng độ Troponin cũng như NT-proBNP, bệnh nhân có nguy cơ tử vong khá cao so với nhóm không tăng troponin trong tim.

Tăng troponin
Tăng Troponin có liên quan đến tình trạng bệnh thuyên tắc phổi

3. Tăng troponin còn liên quan đến những bệnh lý nào khác ngoài thuyên tắc phổi cấp?

Bên cạnh nhồi máu cơ tim và thuyên tắc phổi cấp, hiện tượng tăng troponin còn liên quan đến nhiều bệnh lý khác như:

  • Suy thận mãn tính: sự tăng nồng độ troponin ở bệnh nhân suy thận mạn có nguồn gốc từ tim, trong đó tăng troponin T thường gặp hơn so với troponin I.
  • Suy tim cấp và ở mức độ nặng: khi suy tim, nồng độ troponin tăng ở mức vừa phải, có kèm thêm các triệu chứng lâm sàng như đau ngực, khó thở... Đến nay, cơ chế gây ra sự tăng troponin trong suy tim cấp vẫn chưa được xác định rõ, có thể liên quan đến sự thoái giáng liên tục protein co bóp từ các tế bào tổn thương ở cơ tim.
  • Sốc nhiễm trùng: ở bệnh nhân nhiễm trùng nặng, troponin có nồng độ tăng cao nhưng vẫn chưa xác định rõ cơ chế. Nhiều nghiên cứu cho rằng hiện tượng này xảy ra do các hóa chất trung gian lưu thông trong hệ tuần hoàn đã gây nhiễm độc trực tiếp đến tế bào cơ tim. Một giả thuyết khác là do nội độc tố của vi khuẩn hoặc các chức năng tuần hoàn rối loạn trong nhiễm trùng đã khiến tế bào cơ tim bị tổn thương, từ đó dẫn đến hiện tượng thiếu máu cục bộ cơ tim và gây tăng troponin.
  • Viêm cơ tim: viêm cơ tim có thể kèm thêm sự hoại tử các tế bào cơ tim và điều này chắc chắn làm nồng độ troponin tăng. Troponin thường tăng ở viêm cơ tim lan tỏa nhiều hơn so với viêm cơ tim khu trú. Trong viêm cơ tim, troponin có mức tăng nhẹ, rất ít có sự thay đổi. Tuy nhiên, cần khoảng 8 ngày đến vài tuần, mức troponin mới quay về nồng độ bình thường.
  • Viêm màng ngoài tim cấp: Bệnh nhân bị viêm màng ngoài tim cấp thường có tình trạng đau ngực dữ dội và có sự thay đổi về nồng độ troponin theo xu hướng tăng. Trường hợp này, các chuyên gia giải thích do sự tổn thương lớp cơ tim thượng tâm mạc ở lá tạng màng ngoài tim đang bị viêm khiến sự gia tăng troponin xảy ra.

Có thể nói, Troponin là một trong các chỉ thị sinh học tim có độ nhạy cao. Do đó, có thể sử dụng trong chẩn đoán – tiên lượng nhiều bệnh lý. Đối với bệnh thuyên tắc phổi cấp, việc gia tăng nồng độ Troponin thường là dấu hiệu cho thấy bệnh chuyển biến nghiêm trọng cũng như các tiên lượng khác của bệnh, từ đó giúp bác sĩ đề nghị các phác đồ điều trị kịp thời.

Tăng troponin
Tăng Troponin có liên quan đến một số bệnh lý khác như viêm cơ tim, suy tim cấp,...

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là bệnh viện đa khoa có chức năng thăm khám và điều trị nhiều bệnh lý, trong đó có các bệnh hô hấp và tim mạch. Tại Vinmec cũng đã thực hiện chẩn đoán, điều trị bằng các phương pháp y học hiện đại với các bệnh lý không chỉ đem lại hiệu quả cao mà còn hạn chế tối đa biến chứng bệnh tái phát. Có được thành công lớn là bởi Vinmec luôn trang bị đầy đủ cơ sở vật chất hiện đại, các quy trình thăm khám, điều trị được thực hiện bởi đội ngũ bác sĩ giàu chuyên môn, kinh nghiệm đem lại kết quả điều trị bệnh tối ưu cho Quý khách hàng.

Để đăng ký khám và điều trị bệnh tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec, Quý Khách có thể liên hệ Hệ thống Y tế Vinmec trên toàn quốc, hoặc đăng ký khám trực tuyến.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký lịch trực tuyến TẠI ĐÂY. Tải ứng dụng độc quyền MyVinmec để đặt lịch nhanh hơn, theo dõi lịch tiện lợi hơn!

72 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan