......

Soi đáy mắt cấp cứu

Bài viết được tham vấn chuyên môn cùng Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Thái Hưng - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Đà Nẵng.

Mắt có vai trò rất quan trọng vì vậy cấp cứu mắt cần được thực hiện ngay khi nghi ngờ mắt có tổn thương. Soi đáy mắt là một bước khám quan trọng, giúp phát hiện sớm các tổn thương ở mắt để theo dõi, điều trị kịp thời nhằm tránh các biến chứng gây tổn hại thị lực người bệnh.

1. Soi đáy mắt là gì?

Soi đáy mắt (Ophthalmoscopy) là một thủ thuật khám quan trọng được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa mắt để có thể quan sát các cấu trúc bên trong nhãn cầu.

Soi đáy mắt giúp phát hiện các bệnh lý của dịch kính (môi trường trong suốt của đáy mắt), võng mạc, gai thị (thần kinh thị),... Phát hiện sớm các tổn thương giúp bác sĩ theo dõi và điều trị kịp thời, từ đó giảm nguy cơ các biến chứng gây tổn hại thị lực của người bệnh.

2. Khi nào cần soi đáy mắt?

Thủ thuật soi đáy mắt được chỉ định khi tầm soát các bệnh về mắt hoặc các bệnh lý có thể có thể ảnh hưởng đến mạch máu, bao gồm:

Chỉ định soi đáy mắt
Soi đáy mắt được chỉ định cho bệnh nhân bị tổn thương dây thần kinh thị giác

3. Soi đáy mắt cấp cứu được thực hiện khi nào?

Soi đáy mắt cấp cứu được thực hiện trong các bệnh toàn thân để phối hợp điều trị và tiên lượng bệnh và là một thủ thuật cấp cứu có trì hoãn.

Soi đáy mắt được chỉ định tất cả cho khám đáy mắt cấp cứu tại giường hồi sức tích cực hay giường cấp cứu, cần quan sát tình trạng võng mạc, đĩa thị giác và hoàng điểm, có thể có hoặc không tổn thương đáy mắt liên quan đến bệnh lý cấp cứu toàn thân như: ngộ độc hóa chất, thuốc, rượu, ngạt, đuối nước, các bệnh truyền nhiễm gây xuất huyết đáy mắt....

4. Các phương pháp soi đáy mắt?

Hiện nay, có hai phương pháp soi đáy mắt chính:

  • Soi đáy mắt trực tiếp: thường được thực hiện trong phòng tối. Bệnh nhân sẽ được yêu cầu tháo kính sát tròng (nếu có), giữ mắt nhìn thẳng phía trước và giữ yên đầu. Bác sĩ sẽ soi đèn trực tiếp vào mắt của bệnh nhân. Soi đáy mắt trực tiếp cho hình ảnh ảo và thuận chiều, phóng đại hình ảnh 10 - 15 lần. Quan sát được vùng mắt hạn chế (10 - 15 độ) và khó quan sát nếu môi trường đục. Thủ thuật này có thể được thực hiện khi có hoặc không nhỏ giãn đồng tử
  • Soi đáy mắt gián tiếp hay còn gọi là soi đáy mắt hình đảo ngược. Kính soi đáy mắt gián tiếp được đeo trên đầu bác sĩ và bệnh nhân được yêu cầu nằm xuống hoặc ngồi ở tư thế nghiêng. Phương pháp soi đáy mắt gián tiếp cho hình ảo thật và ngược chiều, phóng đại hình ảnh 2 - 5 lần. Đây là một phương pháp khó thực hiện và đòi hỏi nhiều công cụ chuyên dụng cũng như yêu cầu kĩ năng cao hơn. Tuy nhiên, phương pháp này ưu điểm hơn soi đáy mắt trực tiếp, vì bác sĩ có thể nhìn thấy trong mắt tốt hơn nếu bị đục thủy tinh thể. Đồng thời hình ảnh 3 chiều của mặt sau đáy mắt có thể được quan sát giúp bác sĩ xác định được một số tình trạng mắt nhất định như tăng trưởng, phù dây thần kinh thị giác hoặc nếu võng mạc bị bong ra. Ngoài ra khi soi đáy mắt gián tiếp còn giúp bác sĩ quan sát được vùng rộng hơn (160 độ) so với soi đáy mắt trực tiếp.
Soi đáy mắt
Có 3 phương pháp soi đáy mắt là trực tiếp, gián tiếp và soi bằng đèn khe

5. Soi đáy mắt được thực hiện như thế nào?

5.1. Chuẩn bị

  • Nhân sự: Bác sĩ chuyên khoa Mắt
  • Phương tiện: Đèn soi đáy mắt trực tiếp hoặc đèn soi đáy mắt gián tiếp, vành mi, ấn củng mạc, thuốc tra giãn đồng tử (Mydrin-P)

Trước khi tiến hành soi đáy mắt, người bệnh được giải thích về mục đích, quy trình thủ thuật và được nhỏ thuốc giãn đồng tử Mydrin-P 0,5% trước khi soi đáy mắt 10 - 15 phút. Nếu người bệnh hôn mê, tra tê nhãn cầu bằng dung dịch dicain 1% hoặc tetracain 0,1%, sau 5-10 phút đặt vành mi vào mắt cần soi.

5.2. Quy trình thực hiện soi đáy mắt

Soi đáy mắt thường được thực hiện trong 5-10 phút theo theo các bước như sau:

  • Bác sĩ đối diện với người bệnh, mắt phải của bác sĩ soi đáy mắt phải của người bệnh hoặc ngược lại khi soi đáy mắt bên trái.
  • Bác sĩ quan sát tình trạng võng mạc người bệnh, gai thị, hoàng điểm của người bệnh, đánh giá tình trạng tổn thương liên quan. Trong các trường hợp không thể nào thấy hình ảnh võng mạc mắt người bệnh, điều chỉnh hệ thống thấu kính trên đèn soi đáy mắt về kính phân kỳ hay kính hội tụ để quan sát hình ảnh đáy mắt của người bệnh. Phạm vi đáy mắt được quan sát rất hẹp, đường kính rộng không tới 1mm, do đó phải đặt đèn soi rất gần người bệnh và di chuyển đèn ra xung quanh các vùng của đáy mắt. Với người bệnh nhỏ tuổi, không phối hợp có thể gây tê bề mặt nhãn cầu và dùng vành mi để soi đáy mắt.

Soi đáy mắt là một thủ thuật khá an toàn, người bệnh hầu như không gặp tai biến nào. Trong một số trường hợp hiếm gặp, người bệnh có thể khó chịu do do thuốc nhỏ mắt hoặc do ánh sáng đèn soi. Nếu thấy có tác dụng phụ của thuốc giãn đồng tử, gây tê bề mặt nhãn cầu cần ngay lập tức ngừng tra thuốc, rửa mắt bằng nước muối sinh lý. Bác sĩ sẽ theo dõi cẩn trọng diễn biến của người bệnh để có hướng xử trí phù hợp.

Chuyên khoa Mắt - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec luôn tiếp nhận và xử lý những trường hợp bệnh nhân đang gặp các vấn đề về mắt. Với hệ thống trang thiết bị hiện đại cùng đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm sẽ trực tiếp thăm khám và tư vấn cho về hướng điều trị tốt nhất với tình trạng hiện tại. Mọi quy trình được thực hiện một cách bài bản, chuyên sâu, vì thế khách hàng hoàn toàn có thể yên tâm về dịch vụ y tế tại Vinmec.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để được giảm ngay 20% phí khám khi đặt hẹn khám lần đầu trên toàn hệ thống Vinmec (áp dụng từ 1/8 - 31/12/2022). Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

6.8K

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan