......

Nội soi khoang bụng trong chẩn đoán và điều trị chấn thương bụng kín

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ nội trú, Bác sĩ chuyên khoa I Trịnh Lê Hồng Minh - Khoa Chẩn đoán hình ảnh - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park

Trong một khoảng thời gian khá dài trước đây, khi bệnh nhân bị chấn thương bụng, đa phần các bác sĩ sẽ phải mổ bụng để thám sát. Phương pháp này cho tỷ lệ “bụng trắng” khá cao, không những thế nó có thể dẫn đến một số biến chứng sau mổ. Nội soi ổ bụng trong chẩn đoán và điều trị chấn thương bụng đã giúp bệnh nhân tránh những ca mổ thám sát không cần thiết, đồng thời làm giảm tỷ lệ biến chứng sau mổ và giảm cả chi phí điều trị.

1. Sự cần thiết của nội soi ổ bụng trong chẩn đoán và điều trị chấn thương bụng kín

Trong cấp cứu chấn thương bụng kín, có nhiều lúc các bác sĩ ngoại khoa cần phải đưa ra chỉ định mổ hay không chỉ trong một khoảng thời gian ngắn, sau khi thăm khám lâm sàng và làm các cận lâm sàng tối thiểu. Khoa học kỹ thuật phát triển, con người cố gắng tìm các biện pháp mới để giúp cho việc chẩn đoán chính xác hơn, nhanh hơn để giảm thiểu những ca mổ không cần thiết và cũng tránh việc mổ muộn. Mặc dù hiện nay chúng ta có rất nhiều phương pháp thăm dò hiện đại như siêu âm, X-quang, CT, MRI,... song cũng không phải dễ dàng để các bác sĩ có thể quyết định mổ bụng hay không.

Theo một số thống kê cho thấy có từ 10 - 66% trường hợp tử vong trong chấn thương bụng kín là do chẩn đoán chậm dẫn đến việc mổ muộn hoặc do chẩn đoán sai dẫn đến việc điều trị sai. Cũng bởi vậy có khá nhiều trường hợp mổ mang tính chất thăm dò, kiểm tra hoặc chỉ là can thiệp tối thiểu. Trong những trường hợp như vậy, các bác sĩ có thể sử dụng phương pháp nội soi ổ bụng như là một biện pháp chẩn đoán với độ chính xác cao do có thể nhìn thấy trực tiếp tổn thương. Đồng thời đây cũng là một phương pháp điều trị các tổn thương hiệu quả mà ít xâm hại nhất.

2. Chỉ định và chống chỉ định của nội soi ổ bụng trong chẩn đoán và điều trị chấn thương bụng kín

đau ở bên trái phía dưới bụng,
Phương pháp chống chỉ định với những bệnh nhân bị nghi ngờ tổn thương nội tạng mà chưa chứng mình được

Nội soi ổ bụng được chỉ định trong chẩn đoán chấn thương bụng kín, trong các trường hợp cụ thể sau:

  • Khi nghi ngờ bệnh nhân có tổn thương nội tạng mà chưa chứng minh được.
  • Khi nghi ngờ có tổn thương nội tạng ngay cả khi các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác cho kết quả âm tính.
  • Khi cần chẩn đoán tổn thương cơ hoành trên bệnh nhân chấn thương bụng kín.
  • Khi cần tạo một cửa sổ màng tim ngang qua cơ hoành trong trường hợp nghi ngờ có chấn thương tim.

Các trường hợp chống chỉ định nội soi trong chẩn đoán và điều trị chấn thương bụng kín đó là:

  • Huyết động học của bệnh nhân không ổn định.
  • Bệnh nhân có chỉ định mở bụng rõ ràng: có dấu hiệu viêm phúc mạc, sốc mất máu,..
  • Bệnh nhân có dấu hiệu rõ ràng của tổn thương nội tạng
  • Kinh nghiệm của người thực hiện còn hạn chế.

3. Ưu điểm và nhược điểm của nội soi ổ bụng trong chẩn đoán và điều trị chấn thương bụng kín

Ưu điểm của nội soi ổ bụng trong chẩn đoán và điều trị chấn thương bụng kín:

  • Giúp phát hiện sớm các tổn thương ở bệnh nhân khó chẩn đoán, tránh bỏ sót tổn thương dẫn đến mổ muộn, rút ngắn thời gian theo dõi.
  • Giúp đánh giá chính xác tổn thương ở tạng nào và mức độ tổn thương từ đó đưa ra quyết định có mở bụng hay không. Do đó làm giảm thiểu việc mở bụng không cần thiết. Trong trường hợp cần phải mổ mở thì phẫu thuật viên cũng sẽ chủ động trong việc lựa chọn đường mổ cho phù hợp, vì đã biến rõ tổn thương.
  • Giúp loại trừ tổn thương trong ổ bụng ở những bệnh nhân bị đa chấn thương, giúp cho việc hồi sức tốt hơn và thuận lợi hơn.
  • Phương pháp có khả năng sửa chữa các tổn thương từ đơn giản như đốt điện cầm máu, khâu vỡ ruột non, bàng quang cho đến cắt đoạn ruột,... Phẫu thuật nội soi giúp giảm số mở bụng lớn với vai trò điều trị.

Những hạn chế của nội soi ổ bụng trong chẩn đoán và điều trị chấn thương bụng kín:

  • Nội soi ổ bụng là phương pháp thăm dò ít xâm hại nhưng chỉ quan sát qua camera, bác sĩ không thể thực tiếp sờ nắn tổn thương bằng tay nên khó đánh giá các tổn thương kín đáo.
  • Không đánh giá được các tổn thương bên trong các tạng đặc.
  • Không thể đánh giá được các tổn thương sau phúc mạc nếu như bệnh nhân có máu tụ lớn sau phúc mạc.
  • Làm chậm trễ các can thiệp điều trị do bỏ sót tổn thương, từ đó có thể dẫn đến các biến chứng trầm trọng cho bệnh nhân.
  • Đòi hỏi trang thiết bị hiện đại, đắt tiền.
  • Đòi hỏi phẫu thuật viên phải được đào tạo bài bản và có kỹ năng thành thạo. Khả năng can thiệp bằng nội soi cũng phụ thuộc vào trình độ của phẫu thuật viên và các trang thiết bị của cơ sở.
Nội soi ổ bụng
Ngoài chẩn đoán, phương pháp còn có thể sửa chữa những tổn thương như khâu vỡ ruột non, bàng quang....

4. Biến chứng do nội soi ổ bụng trong chẩn đoán và điều trị chấn thương bụng kín

Các biến chứng thường gặp trong nội soi ổ bụng trong chẩn đoán và điều trị chấn thương bụng kín đó là:

  • Tràn khí màng phổi áp lực do bỏ sót tổn thương ở cơ hoành.
  • Thủng tạng rỗng.
  • Rách tạng đặc.
  • Tổn thương mạch máu do đặt trocar.
  • Tràn khí dưới da.
  • Tràn khí khoang ngoài phúc mạc.
  • Nhiễm trùng lỗ đặt trocar.

Nội soi ổ bụng đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán và điều trị chấn thương bụng kín. Phương pháp giúp làm giảm tỷ lệ mở bụng không cần thiết (mở bụng trắng) và giúp giảm tỷ lệ các biến chứng sau mổ. Nội soi ổ bụng chẩn đoán có thể kết hợp với nội soi điều trị khi cần thiết nếu được thực hiện bởi các chuyên gia.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec quy tụ đội ngũ y bác sĩ giỏi chuyên môn, tay nghề từ khắp trong và ngoài nước; hệ thống trang thiết bị được chú trọng đầu tư, đạt chuẩn quốc tế, nhờ vậy sẽ đảm bảo cho các phẫu thuật diễn ra tốt nhất có thể.

Nếu có nhu cầu tư vấn và thăm khám tại các Bệnh viện thuộc hệ thống Y tế trên toàn quốc, Quý khách vui lòng đặt lịch trên website để được phục vụ.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để được giảm ngay 15% phí khám khi đặt hẹn khám lần đầu trên toàn hệ thống Vinmec (áp dụng từ 17/10 - 31/12/2022). Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

299 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan