......

Khuyến cáo của hiệp hội tiêu hoá Hoa Kỳ về chế độ ăn FODMAP thấp cho hội chứng ruột kích thích

Bài viết bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương - Trưởng đơn nguyên Nội soi tiêu hóa - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park

Việc loại bỏ các oligosaccharide có thể lên men trong chế độ ăn uống, disaccharide, monosaccharide và polyols (FODMAP) đã nhanh chóng trở nên phổ biến như một phương pháp điều trị cho bệnh nhân hội chứng ruột kích thích (IBS). Chế độ ăn fodmap dẫn đến tăng tiết nước tiêu hoá và tăng quá trình lên men trong ruột kết, do đó tạo ra axit béo chuỗi ngắn và khí có thể dẫn đến căng chướng cũng như gây ra các triệu chứng liên quan đến bữa ăn ở bệnh nhân IBS.

1. Khuyến nghị thử nghiệm hạn chế đối với chế độ ăn FODMAP thấp ở bệnh nhân IBS

Theo hướng dẫn của Hiệp hội tiêu hoá Hoa Kỳ (ACG), các tác giả khuyến nghị một thử nghiệm hạn chế đối với chế độ ăn FODMAP thấp ở bệnh nhân hội chứng ruột kích thích (IBS) để cải thiện các triệu chứng tiêu hoá.

Một phân tích tổng hợp gần đây đã xác định 7 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng (RCT), bao gồm 397 bệnh nhân mắc hội chứng ruột kích thích, đánh giá chế độ ăn FODMAP thấp so với một số so sánh khác nhau. Hai thử nghiệm trên 71 bệnh nhân bị IBS đã so sánh chế độ ăn FODMAP thấp với chế độ ăn thông thường. Ba thử nghiệm bao gồm 271 bệnh nhân bị IBS đã so sánh chế độ ăn uống FODMAP thấp với một can thiệp chế độ ăn uống tích cực khác. Một nghiên cứu đã so sánh chế độ ăn FODMAP thấp với chế độ ăn FODMAP cao và 1 nghiên cứu cung cấp cho bệnh nhân IBS với chế độ ăn FODMAP thấp, sau đó là chế độ ăn uống lại FODMAP có kiểm soát giả dược. Tất cả các thử nghiệm đã được công bố được coi là có nguy cơ sai lệch cao.

Chế độ ăn FODMAP thấp có liên quan đến việc giảm đáng kể các triệu chứng IBS toàn cầu so với các đối tượng so sánh khác nhau (tỷ lệ rủi ro 0,69; KTC 95% 0,54–0,88, I 2 = 25%; 118–120). Ba thử nghiệm so sánh chế độ ăn FODMAP thấp với chế độ ăn thay thế cho thấy xu hướng không có ý nghĩa ủng hộ chế độ ăn FODMAP thấp (RR 0,82; KTC 95% 0,66–1,02). Điều thú vị là 2 nghiên cứu, so sánh chế độ ăn FODMAP thấp do chuyên gia dinh dưỡng dẫn đầu và chương trình tư vấn chế độ ăn uống tiêu chuẩn do chuyên gia dinh dưỡng dẫn đầu từ Vương quốc Anh, đã tìm thấy sự khác biệt không đáng kể về tỷ lệ bệnh nhân báo cáo giảm các triệu chứng IBS tổng thể của họ. Điều đó nói rằng, những thử nghiệm này khó giải thích hơn vì chúng không được đối chứng với giả dược, mà là những thử nghiệm so sánh hiệu quả đánh giá 2 can thiệp tích cực. Hầu hết các thử nghiệm cũng báo cáo lợi ích của chế độ ăn FODMAP thấp đối với các triệu chứng IBS riêng lẻ, đặc biệt là đau bụng và đầy hơi. Một thử nghiệm không tìm thấy sự cải thiện đáng kể về chất lượng cuộc sống nói chung trong khi một thử nghiệm khác báo cáo sự cải thiện đáng kể về chất lượng cuộc sống cụ thể về bệnh. Nhìn chung, chế độ ăn FODMAP thấp có vẻ an toàn mà không có các tác dụng phụ nghiêm trọng (AE), mặc dù việc hạn chế quá mức FODMAP trong thời gian dài có thể dẫn đến thiếu vi chất dinh dưỡng.

chế độ ăn fodmap
Chế độ ăn fodmap dẫn đến tăng tiết nước tiêu hoá và tăng quá trình lên men trong ruột kết

2. Nhiều câu hỏi về chế độ ăn FODMAP thấp vẫn chưa được giải đáp

Mặc dù các bằng chứng hiện tại là hỗ trợ, nhiều câu hỏi về chế độ ăn FODMAP thấp vẫn chưa được giải đáp. Cần có dữ liệu dài hạn chất lượng cao đề cập đến hiệu quả, sự tuân thủ và tác hại, bao gồm bất kỳ tác động không mong muốn nào đối với hệ vi sinh vật đường ruột. Điều cực kỳ quan trọng là các nhà cung cấp dịch vụ sử dụng chế độ ăn FODMAP thấp phải hướng dẫn đúng cách cho bệnh nhân của họ về cả 3 giai đoạn của kế hoạch:

  • Giai đoạn đầu tiên là thay thế thực phẩm có lựa chọn FODMAP thấp;
  • Giai đoạn thứ hai là đưa dần thực phẩm vào chế độ ăn trong khi đánh giá các triệu chứng;
  • Giai đoạn thứ ba là cá nhân hóa chế độ ăn uống để tránh các loại thực phẩm gây ra các triệu chứng).

Hầu như tất cả các nghiên cứu hiện có đều tập trung vào hạn chế FODMAP. Tuy nhiên, những người đáp ứng với việc hạn chế FODMAP có thể được xác định sau 2–6 tuần. Trong giai đoạn thứ hai, những người trả lời phải trải qua quá trình giới thiệu dần dần các loại thực phẩm có chứa FODMAPs riêng lẻ để xác định mức độ nhạy cảm của chúng. Trong giai đoạn thứ ba, thông tin này được sử dụng để cá nhân hóa và tự do hóa chế độ ăn uống để sử dụng mở rộng.

3. Kết luận

Ủy ban hướng dẫn này tin rằng sự phức tạp của chế độ ăn FODMAP thấp, kết hợp với khả năng thiếu hụt dinh dưỡng, thời gian và nguồn lực cần thiết để cung cấp tư vấn thích hợp về 3 giai đoạn của kế hoạch, đòi hỏi được đào tạo thích hợp. Tuy nhiên, điều này không dựa trên bằng chứng nhưng chắc chắn đảm bảo cho các nghiên cứu trong tương lai. Nếu không có chuyên gia dinh dưỡng tiêu hoá được đào tạo hoặc nếu bệnh nhân không có khả năng đến gặp chuyên gia dinh dưỡng, điều quan trọng là các nhà cung cấp phải phân phối tài liệu giảng dạy chất lượng cao để cho phép bệnh nhân hội chứng ruột kích thích thực hiện chế độ ăn kiêng một cách có trách nhiệm về mặt y tế.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký lịch trực tuyến TẠI ĐÂY. Tải ứng dụng độc quyền MyVinmec để đặt lịch nhanh hơn, theo dõi lịch tiện lợi hơn!

Tài liệu tham khảo:

Lacy, Brian và cộng sự. Hướng dẫn lâm sàng ACG: Quản lý Hội chứng ruột kích thích. Tạp chí Tiêu hóa học Hoa Kỳ: Tháng 1 năm 2021 - Tập 116 - Số 1 - tr 17-44

49 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan