......

Điều trị sỏi tuyến nước bọt

Sỏi tuyến nước bọt là tình trạng hình thành khối tích tại đường ra của tuyến nước bọt. Khi đó sẽ làm cản trở đường ra của nước bọt, gây viêm nhiễm đau nhức. Việc điều trị sỏi tuyến nước bọt có nhiều phương pháp khác nhau tùy theo mức độ sỏi tuyến nước bọt.

1. Tổng quan về sỏi tuyến nước bọt

Sỏi tuyến nước bọt là tình trạng tích tụ thành của calcium và phosphate thành dạng khối tại vị trí trong tuyến hay đường ra của tuyến nước bọt. Quá trình hình thành này xuất hiện khi có sự đông vón các chất xuất tiết và tế bào niêm mạc của ống dẫn nước bọt đổ ra khoang miệng, có thể tình trạng này do vi khuẩn hay quá trình viêm mạn tính.

Theo đặc điểm giải phẫu thì mỗi người gồm có các tuyến nước bọt chính như tuyến mang tai, tuyến dưới hàm và tuyến dưới lưỡi. Trong đó, chiếm tới 80% các loại sỏi tuyến nước bọt là sỏi tuyến nước bọt dưới hàm và tắc ống Wharton (ống tuyến dưới hàm). Phần còn là do nguyên nhân bắt nguồn từ tuyến mang tai và tắc ống Stenon (ống tuyến mang tai). Chỉ có khoảng 1% từ các tuyến dưới lưỡi, trường hợp sỏi ở nhiều tuyến nước bọt gặp ở khoảng 25%. Người lớn có nguy cơ mắc bệnh sỏi trong tuyến nước bọt cao hơn.

2. Phương pháp điều trị sỏi tuyến nước bọt

Sỏi tuyến nước bọt tùy từng tình trạng cụ thể mà các biện pháp điều trị phù hợp sau:

2.1 Điều trị nội khoa

Một số loại thuốc được sử dụng để điều trị trong bệnh sỏi tuyến nước bọt như:

  • Thuốc chống co thắt cơ trơn: Giúp nước bọt dễ thoát ra hơn.
  • Kháng sinh phổ rộng: Khi có sự tắc nghẽn trong đường dẫn nước bọt làm cho vi khuẩn dễ sinh sôi và gây bệnh. Để chống nhiễm trùng và đề phòng bội nhiễm thì cần phải sử dụng kháng sinh có phổ tác dụng rộng như kháng sinh nhóm Beta lactam.
  • Thuốc chống viêm và giảm đau: Thuốc giảm viêm có tác dụng giảm sự nề niêm mạc giúp nước bọt hạn chế bị tắc nghẽn.
  • Thuốc làm tăng hoặc giảm tiết nước bọt: Thuốc này dùng tùy từng trường hợp cụ thể.
Sỏi tuyến nước bọt là tình trạng hình thành khối tích tại đường ra của tuyến nước bọt
Sỏi tuyến nước bọt là tình trạng hình thành khối tích tại đường ra của tuyến nước bọt

2.2 Nội soi lấy sỏi nước bọt

Nội soi các tuyến nước bọt trong điều trị sỏi tuyến nước bọt là phương pháp được thực hiện bằng các dụng cụ nội soi siêu mỏng với đường kính chỉ dưới 1mm. Phương pháp này gây không đau nên không cần thực hiện vô cảm trước khi lấy sỏi.

Các bước tiến hành nội soi như sau:

  • Trước tiên cần xác định vị trí sỏi bằng các biện pháp chẩn đoán hình ảnh như:
    • Chụp phim Xquang thẳng và nghiêng không chuẩn bị.
    • Tốt hơn nên chụp phim panorama cắt lớp của các xương hàm.
  • Tiếp theo cần xác định tình trạng của tuyến nước bọt và mức độ thông thoáng của đường dẫn tuyến nước bọt.
    • Siêu âm tuyến để xác định mô tuyến và kiểm tra xem có tình trạng teo mô tuyến sau những lần viêm nhiễm mạn tính.
    • Chụp x quang cản quang đường dẫn nước bọt cho đến vị trí tắc nghẽn, để biết đường kính của kênh tiết nước bọt và mức độ dãn rộng. Nếu kênh tiết thông thoáng, có sỏi di động trong lòng kênh, tuyến nước bọt không bị teo, chức năng còn tốt, sẽ thực hiện nội soi ống mềm.
  • Thực hiện nội soi lấy sỏi trong kênh tiết nước bọt bằng kẹp vi phẫu có rọ. Chú ý động tác này cần thực hiện rất thận trọng vì đường tiết nước bọt rất hẹp.

2.3 Tán sỏi tuyến nước bọt ngoài cơ thể

Phương pháp này sử dụng dụng cụ vi phẫu phát sóng xung kích điện từ để nhằm mục đích tán vỡ sỏi mà không gây nên những tổn thương đến mô tuyến.

Chỉ định tán sỏi ngoài cơ thể:

  • Có thể sử dụng phương pháp này nhằm mục đích tán tất cả các loại sỏi ở tuyến dưới hàm hoặc tuyến mang tai.
  • Tán sỏi khi không có nguy cơ tổn thương thần kinh lưỡi hoặc thần kinh mặt.
  • Kích thước sỏi có thể từ 1mm đến 3mm không quá quan trọng, tuy nhiên cần phải xác định được vị trí sỏi thật chính xác
  • Khi không có tình trạng nhiễm trùng, nếu có phải điều trị chống nhiễm khuẩn vài ngày trước khi thực hiện tán sỏi ngoài cơ thể.
  • Chống chỉ định:
    • Chống chỉ định thực hiện khi có tình trạng rối loạn đông máu.
    • Cần ngưng dùng thuốc kháng đông máu 24 giờ trước khi tán sỏi.

Các bước tiến hành: Phương pháp này không đau và không cần thực hiện vô cảm.

  • Đầu tiên cần xác định vị trí chính xác của sỏi tuyến nước bọt bằng sóng siêu âm.
  • Chụp cản quang để xác định đường kính ống dẫn nước bọt, Nếu kênh quá hẹp không cho phép các mảnh sỏi của tuyến bị vụn thoát ra. Thì phải thực hiện phẫu thuật.
  • Tiến hành tán sỏi với tần số thay đổi.
  • Sỏi vụn sau khi tán thoát ra ngoài qua nước bọt hoặc được gắp ra bằng các dụng cụ nội soi vi phẫu.

Có thể thực hiện tán sỏi tiếp sau một tháng nếu chưa thể loại bỏ hết sỏi.

Bệnh sỏi tuyến nước bọt có thể được điều trị bằng thuốc chống co thắt cơ trơn
Bệnh sỏi tuyến nước bọt có thể được điều trị bằng thuốc chống co thắt cơ trơn

2.4 Điều trị bằng phương pháp phẫu thuật

Những phương pháp phẫu thuật có thể được áp dụng như:

  • Bóc tách sỏi thông thường: Khi sỏi nằm đơn độc và nằm gần miệng ống dẫn nước bọt. Khi tiến hành chỉ cần tiến hành gây tê tại chỗ.
  • Phẫu thuật cắt bỏ tuyến nước bọt: Đây là biện pháp điều trị tận gốc tình trạng sỏi, tuy nhiên mất tuyến nước bọt làm giảm lưỡi nước bọt gây khô miệng. Chú ý khi cắt bỏ tuyến dưới hàm, cần đề phòng tổn thương thần kinh.

Chăm sóc sau phẫu thuật:

  • Đặt dẫn lưu dịch, chú ý dịch dẫn lưu.
  • Rút dẫn lưu ngay sau khi ngừng tiết nước bọt từ khoảng từ ngày thứ 2 hoặc thứ 3.
  • Cắt chỉ sau 5 đến 6 ngày
  • Sử dụng thuốc kháng sinh và giảm đau sau phẫu thuật để đề phòng nhiễm khuẩn.
  • Theo dõi biến chứng tổn thương thần kinh.

Có nhiều biện pháp để điều trị sỏi tuyến nước bọt, nhưng với mỗi trường hợp cụ thể và mong muốn của người bệnh mà có những chỉ định phương án phù hợp nhất. Tình trạng sỏi cần được phát hiện và điều trị sớm tránh biến chứng viêm nhiễm mạn tính gây tổn thương không phục hồi tại tuyến nước bọt.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là một trong những bệnh viện không những đảm bảo chất lượng chuyên môn với đội ngũ y bác sĩ đầu ngành, hệ thống trang thiết bị công nghệ hiện đại mà còn nổi bật với dịch vụ khám, tư vấn và chữa bệnh toàn diện, chuyên nghiệp; không gian khám chữa bệnh văn minh, lịch sự, an toàn và tiệt trùng tối đa.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký lịch trực tuyến TẠI ĐÂY. Tải ứng dụng độc quyền MyVinmec để đặt lịch nhanh hơn, theo dõi lịch tiện lợi hơn!

Nguồn tham khảo: slideshare.net

1.5K

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan