......

Điều trị hạt cơm trên mặt

Điều trị hạt cơm trên mặt không phải lúc nào cũng thành công và không phải tất cả các trường hợp đều cần điều trị. Bản thân việc điều trị mụn cơm trên mặt cũng có thể gây ra các vấn đề, chẳng hạn như đau, nhiễm trùng và để lại sẹo. Theo đó, tùy vào đặc điểm của từng tổn thương, quan trọng là vị trí và kích thước, mà lựa chọn cách thức điều trị khác nhau.

1. Tổng quan về điều trị hạt cơm trên mặt

Trong phần lớn các trường hợp, mụn cơm trên mặt thường tự giới hạn. Hệ thống miễn dịch nguyên vẹn đóng vai trò quan trọng nhất để ngăn ngừa nhiễm HPV. Điều này có thể thấy sự khác biệt rõ ràng ở những bệnh nhân bị suy giảm miễn dịch nguyên phát hoặc ở những bệnh nhân bị ức chế miễn dịch.

Mặt khác, mụn cơm trên mặt do virus HPV gây ra là chứng rối loạn da phổ biến nhất ở những người được cấy ghép nội tạng. Nếu trẻ em xuất hiện hạt cơm trên mặt có thể nghi ngờ khả năng bị suy giảm miễn dịch nguyên phát.

Các hướng dẫn về điều trị mụn cơm trên mặt nêu rõ mục tiêu của việc điều trị như sau:

  • Loại bỏ hạt cơm trên mặt mà không tái phát
  • Điều trị không để lại sẹo
  • Miễn dịch được tạo ra bởi điều trị phải là suốt đời
  • Theo đó, các nguyên tắc chung cần tuân thủ trong điều trị mụn cơm trên mặt là:
  • Không cần thiết phải điều trị tất cả các tổn thương
  • Các chỉ định điều trị là khi tổn thương gây đau, can thiệp vào chức năng, ảnh hưởng thẩm mỹ và nguy cơ ác tính
  • Tất cả các phương pháp điều trị đều có tỷ lệ thành công không cao
  • Đáp ứng miễn dịch thường là yếu tố cần thiết để hạn chế bệnh
  • Những người trẻ hơn với thời gian bị bệnh ngắn thường có tỷ lệ khỏi bệnh cao nhất đối với các phương pháp điều trị khác nhau.

2. Các phương pháp điều trị mụn cơm trên mặt

2.1 Liệu pháp phá hủy

Thủ thuật

Nạo tổn thương bằng phương pháp cắt bỏ mụn cơm trên mặt là một hình thức thủ thuật được thực hiện rộng rãi. Tỷ lệ thành công là 65–85% khi điều trị bằng thủ thuật nhưng tỷ lệ tái phát và bị sẹo cao (30%).

Chính vì vậy, thủ thuật cắt bỏ chỉ thực hiện ban đầu để hạn chế để lại sẹo và sau đó sẽ phối hợp với các hình thức can thiệp khác.

Axit salicylic

Vai trò của axit salicylic có tác dụng tiêu sừng, làm giảm độ dày của mụn cơm trên mặt; tuy nhiên cũng có thể kích thích phản ứng viêm.

Các chế phẩm không kê đơn có sẵn dưới dạng axit salicylic 17% loãng hay dạng miếng dán. Ưu điểm của phương pháp này ít tốn kém, thuận tiện và hiệu quả hợp lý, gây đau không đáng kể. Tuy nhiên, hạn chế gặp phải là kết quả nhận được đòi hỏi vài tuần đến vài tháng sau điều trị. Đôi khi viêm da tiếp xúc có thể xảy ra do bôi axit salicylic và để tránh nhiễm độc toàn thân, chỉ nên bôi thuốc ở một số vùng hạn chế.

Kết quả điều trị bằng liệu pháp axit salicylic phụ thuộc vào sự tuân thủ của bệnh nhân. Trước khi bôi thuốc, nên ngâm vùng da trong nước ấm khoảng 5 phút và bôi khi tổn thương đã khô.

Đốt da hóa học

Hóa chất mạnh có thể phá hủy mô. Axit trichloroacetic và axit bichloroacetic gây tiêu diệt mụn cóc bằng cách làm biến tính và phá hủy các protein trong tế bào.

Vì vậy, xử lý bằng phương pháp hóa học với dung dịch axit trichloroacetic 60–90% có hiệu quả nhất khi điều trị mụn cơm trên mặt kích thước nhỏ và ẩm ướt. Có 70% bệnh nhân được điều trị bằng axit trichloroacetic tới 6 lần đã khỏi hẳn bệnh.

Hạt cơm trên mặt không nguy hiểm nhưng gây mất thẩm mỹ
Hạt cơm trên mặt không nguy hiểm nhưng gây mất thẩm mỹ

Cantharidin

Cantharidin là một chất được tiết ra bởi một loại côn trùng, được hấp thụ bởi lipid trong tế bào sừng, kích hoạt các protease serine và dẫn đến sự phân giải lớp sừng trên da.

Tùy thuộc vào số lượng, nồng độ, thời gian tiếp xúc với thuốc, mụn cơm trên mặt sẽ hình thành một vết phồng rộp trong biểu bì và sẽ biến mất trong vòng một tuần, ít nguy cơ để lại sẹo, đạt kết quả thẩm mỹ tốt hơn.

Phenol (axit cacbolic)

Đây là một chất ăn da mạnh có thể xâm nhập sâu vào mô, tạo ra vết bỏng hóa học với escher và không được sử dụng thường xuyên để điều trị mụn cơm thông thường.

Dung dịch phenol mạnh (80%) để điều trị mụn cóc hiệu quả và phải được sử dụng bởi bác sĩ, không được sử dụng trên diện rộng.

Axit retinoic

Tretinoin bôi tại chỗ, mặc dù hiện nay được khuyến cáo để điều trị mụn trứng cá, cũng đã được báo cáo là có lợi trong điều trị mụn cơm trên mặt dạng phẳng.

2.2. Liệu pháp quang động

Liệu pháp quang động với axit 5-aminolevulinic tại chỗ có hiệu quả điều trị tốt, đặc biệt đối với mụn cơm trên mặt phẳng và thường xuyên tái phát.

Cơ chế tác dụng vẫn chưa rõ ràng nhưng sự quang nhiệt có chọn lọc của oxyhaemoglobin trong vi mạch giãn nở của mụn cơm dẫn đến phá hủy các vi mao mạch sau đó giảm kích thước của tổn thương.

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của liệu pháp quang động, bao gồm nồng độ chất cảm quang; loại dung môi; thời gian ủ bệnh; loại, liều lượng và thời gian chiếu xạ ánh sáng; và diện tích của các bộ phận tiếp xúc.

Phương pháp áp lạnh

Phương pháp áp lạnh gây ra tổn thương nhiệt lạnh trên các tổn thương da.

Cơ chế điều trị mụn cơm trên mặt là bằng cách phá hủy hoại tử đơn giản các tế bào sừng bị nhiễm HPV hoặc có thể bằng cách gây viêm cục bộ dẫn đến hình thành một phản ứng qua trung gian tế bào.

Cắt bằng tần số vô tuyến

Gia nhiệt cục bộ bằng máy phát nhiệt tần số vô tuyến và cắt bỏ phẫu thuật bằng dao cắt điện tần số vô tuyến đã được sử dụng thành công để điều trị mụn cơm trên mặt.

Đông tụ bằng tia hồng ngoại

Một công cụ tạo ra ánh sáng hồng ngoại không kết hợp với quang phổ 400–2700 nm đã được báo cáo là một giải pháp thay thế rẻ hơn, an toàn hơn và dễ dàng xử lý hơn điều trị bằng laser CO2 đối với tổn thương da dạng mụn cơm.

Việc áp dụng trực tiếp chất đông tụ tiếp xúc hồng ngoại gây ra tổn thương nhiệt ở độ sâu phụ thuộc vào thời gian tiếp xúc và có thể bảo vệ vết thương khỏi bị nhiễm trùng cũng như giảm tỷ lệ tái phát.

Liệu pháp laser

Năng lượng từ ánh sáng laser được hấp thụ bởi nước mô và dẫn đến phá hủy mô nhiệt không chọn lọc.

Chính vì vậy, chùm tia laser hội tụ được sử dụng như một con dao mổ để đưa cắt bỏ tổn thương trên da do mụn cơm xuống mô dưới da, tiếp theo là phần gốc cũng được làm bay hơi bởi một chùm tia không hội tụ cho đến khi thu được một trường phẫu thuật sạch.

Tỷ lệ đáp ứng dao động từ 50 đến 100%. Thông thường, cắt bỏ bằng liệu pháp laser ban đầu sẽ theo chế độ tập trung, sau đó là xông hơi và cầm máu với chế độ không tập trung. Nếu mụn cơm sâu hơn thì cần can thiệp nhiều lần hơn.

laser làm đẹp da
Điều trị mụn cơm trên mặt bằng laser để phá hủy mô mụn

2.3. Liệu pháp diệt vi rút

Glutaraldehyde

Glutaraldehyde là một chất cố định mô polyme hóa keratin. Hiệu quả của tác nhân này nằm ở việc hút ẩm các virion bề mặt và kết quả là giảm tải lượng kháng nguyên. Tuy cơ chế hoạt động của glutaraldehyde đối với mụn cơm trên mặt vẫn chưa được làm rõ một cách chính xác, liệu pháp này vẫn đang được áp dụng với kết quả tương đối khả quan, đặc biệt là các tổn thương kháng thuốc.

Fomandehit

Formalin (formaldehyde) là một chất diệt virut và có đặc tính khử trùng mạnh, phát huy tác dụng bằng cách gây tổn thương cho các lớp trên của tế bào biểu bì có chứa vi rút, do đó tiêu diệt vi rút.

Ứng dụng formalin có hiệu quả ở 83,3% bệnh nhân, nhưng sự biến mất hoàn toàn của mụn cơm lại hạn chế. Các tác dụng phụ phổ biến nhất của formalin có thể gặp phải là mẩn đỏ, kích ứng và khô da.

Acyclovir, valacyclovir và các thuốc kháng retrovirus khác

Thuốc kháng vi-rút đường uống không phải là phương thức điều trị thông thường nhưng có báo cáo trường hợp cá biệt về sự cải thiện tổn thương mụn cơm sau khi điều trị bằng đường uống với các tác nhân này.

2.4 Liệu pháp chống phân bào

Bleomycin

Bleomycin là một tác nhân hóa trị liệu có hoạt tính kháng u, kháng khuẩn và cả kháng vi-rút. Qua đó, thuốc gây hoại tử mô cấp tính và có thể kích thích phản ứng miễn dịch, giúp điều trị mụn cơm trên da, nhất là ở bệnh nhân ghép thận bị ức chế miễn dịch.

Các tác dụng phụ bao gồm đau và rát khi tiêm, ban đỏ, sưng và đau trong vòng 24-72 giờ sau khi tiêm trước khi hình thành cục huyết khối đen. Biến chứng tại chỗ sau khi tiêm quanh miệng là mất sắc tố hoặc loạn dưỡng.

Podophyllotoxin

Podophyllotoxin là một chất chống phân bào tại chỗ và được bào chế có sẵn dưới dạng dung dịch 0,5%. Podophyllotoxin liên kết với các vi ống và gây ra hiện tượng bắt giữ nguyên phân trong quá trình siêu phân bào nên giúp hạn chế tổn thương mụn cơm lan rộng.

2.5 Liệu pháp miễn dịch

Phương pháp điều trị này sử dụng hệ thống miễn dịch của chính cơ thể bệnh nhân để chống lại mụn cơm. Một số loại liệu pháp miễn dịch chỉ nhắm mục tiêu vào các tế bào nhất định trong khi các thuốc khác lại có thể ảnh hưởng đến hệ thống miễn dịch nói chung.

Do hạn chế của các thủ thuật thông thường và nguy cơ tái phát cao, liệu pháp miễn dịch đang ngày càng trở nên phổ biến, đặc biệt là trong điều trị mụn cơm trên mặt và bộ phận sinh dục.

Sau sinh 6 tháng có đốt mụn thịt quanh mắt được không?
Điều trị mụn cơm trên mặt giúp cải thiện triệu chứng

2.6 Những liệu pháp điều trị khác

Có nhiều liệu pháp điều trị khác, mặc dù cơ chế chưa hiểu rõ và còn đang được thử nghiệm, đem lại hiệu quả nhất định trong việc điều trị mụn cơm trên mặt. Thậm chí, một số phương pháp điều trị dân gian trong lịch sử vẫn còn được áp dụng đến ngày nay.

Các thành phần của tỏi đã được chứng minh là có hoạt tính kháng vi-rút và ức chế sự tăng sinh tế bào của các tế bào bị nhiễm vi-rút, kết quả là da bị mụn cơm trở nên sạch sẽ và ít tái phát hơn.

Áp dụng hỗn hợp làm từ bột nở và dầu thầu dầu là kỹ thuật chữa trị lâu đời cho mụn cơm.

Các chế phẩm thảo dược như Echinacea và propolis được báo cáo là tăng cường khả năng miễn dịch khi dùng đường uống, hoạt động như chất điều hòa miễn dịch và cải thiện mụn cơm.

Axit glycyrrhizic, thu được từ rễ của cây Glycyrrhiza glabra, có đặc tính kháng vi-rút, chống viêm và chống viêm. Khi được sử dụng với chất kích thích miễn dịch , tác nhân này được chứng minh là có hiệu quả tốt hơn podophyllin. Thậm chí, axit glycyrrhizic còn là một phương pháp điều trị an toàn và hiệu quả để kiểm soát mụn cơm khi mang thai.

Tóm lại, mụn cơm trên mặt là tình trạng bệnh lý do sự tăng sinh lành tính của các tế bào biểu bì ở da và niêm mạc do HPV gây nên. Các phương pháp điều trị mụn cơm trên mặt cho đến nay chỉ chủ yếu cải thiện triệu chứng thông qua việc phá hủy tổn thương. Vì khả năng tái phát còn cao cũng như các nguy cơ có thể mắc phải, người bệnh cần phải được tư vấn kỹ lưỡng trước khi lựa chọn thực hiện bất kỳ liệu pháp nào.

Nếu có nhu cầu tư vấn và thăm khám tại các Bệnh viện Vinmec thuộc hệ thống Y tế trên toàn quốc, Quý khách vui lòng đặt lịch trên website (vinmec.com) để được phục vụ.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Đặt lịch nhanh chóng và theo dõi lịch hẹn thuận tiện hơn qua ứng dụng MyVinmec. Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

Nguồn tham khảo: Bộ Y tế

7.8K

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan