......

Chụp X-quang sọ mặt chẩn đoán gãy xương gò má

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ Nguyễn Thị Mai Anh - Khoa Chẩn đoán hình ảnh và Y học hạt nhân - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City

Xương gò má là xương chính cấu trúc tầng giữa mặt, tạo hình dáng khuôn mặt. Gãy xương gò má là chấn thương nguy hiểm, nếu không điều trị kịp thời, bệnh nhân sẽ gặp ảnh hưởng thẩm mĩ và biến chứng. Chụp X-quang xương gò má rất quan trọng trong chẩn đoán, thường dùng tư thế Hirtz hay Blondeau.

1. Tổng quan

Có nhiều xương kích thước giống nhau ở vùng sọ mặt, hình dạng rất đa dạng, chủ yếu được gắn kết với nhau bằng các khớp bất động. Chỉ duy nhất có xương hàm dưới vận động nhờ có khớp thái dương - hàm. Các xương tầng giữa mặt được sắp xếp thành nhiều lớp, ở giữa lại có các xoang hốc tự nhiên, do đó khi chụp X-quang hình ảnh bị chồng lên nhau, rất khó chẩn đoán.

Gãy xương vùng hàm mặt nói riêng và các bệnh lý ở vùng này nói chung rất đa dạng phức tạp. Phải căn cứ vào lâm sàng trước khi chụp X-quang xương gò má để chẩn đoán. Trên cơ sở kết quả khám, bác sĩ mới định hướng chỉ định tư thế chụp cho thích hợp. Khi đọc kết quả X-quang sọ mặt, cần phải so sánh với hai bên lành để phát hiện thay đổi và tổn thương bất thường. Cần kết hợp các thế chụp để phát hiện tương đối đầy đủ, tránh bỏ sót tổn thương.

Ngày nay, các kỹ thuật chụp X-quang sọ mặt hiện đại đã được sử dụng rộng rãi trong chẩn đoán chính xác tổn thương và lên kế hoạch điều trị hiệu quả. Tuy nhiên, phương pháp chụp X-quang xương sọ cũng không đơn giản. Nhiều bệnh lý ở vùng các xoang mặt, ở hốc mắt, ở tai, thậm chí ở trong sọ, đòi hỏi tư thế đặc biệt cho từng bộ phận. Trước khi chụp nhiều tư thế chuyên biệt cần phải có hình toàn bộ sọ cân xứng để làm mốc so sánh.

Chụp xác minh X-quang 2 chiều và 3 chiều CBCT đảm bảo chiếu xạ đúng vị trí khối u cần xạ.
Các kỹ thuật chụp X-quang sọ mặt hiện đại đã được sử dụng rộng rãi trong chẩn đoán chính xác tổn thương và lên kế hoạch điều trị hiệu quả

2. Gãy xương gò má

Xương gò má là xương chính cấu trúc nên tầng giữa mặt, tạo ra hình dáng cho khuôn mặt con người. Vùng xương này có tính chất dày và khỏe, bao gồm 3 mặt, 4 bờ, 3 góc, tiếp với 4 xương (xương trán, xương thái dương, cánh lớn xương bướm và xương hàm trên) bằng 4 khớp (khớp trán gò má, khớp bướm gò má và khớp thái dương - gò má).

Xương gò má không chỉ là chỗ bám của một số cơ mặt, mà còn góp phần tạo nên sàn và thành ngoài ổ mắt. Do đó, mọi thay đổi về hình thể, vị trí của xương gò má đều ảnh hưởng đến chức năng mắt. Hơn nữa, xương gò má còn liên quan chặt chẽ với các dây thần kinh mặt, dây thần kinh hàm,...

Gãy xương gò má là một chấn thương nguy hiểm, thường do gò má bị va đập mạnh vào các vật cứng. Tai nạn này không chỉ gây đau nhức, mà còn ảnh hưởng đến thẩm mỹ khuôn mặt, tác động tới chức năng khu vực và những bộ phận liên quan. Các đặc điểm khi bị xương gò má là:

  • Động tác há miệng bị hạn chế, cảm giác đau nhức, khó chịu.
  • Khuôn mặt sưng nề, biến dạng một bên, gò má bị lõm, dưới xương gò má và quanh mắt bị sưng và bầm tím.
  • Song thị (nhìn một thành hai), nhìn mờ, không rõ ràng.
  • Tổn thương niêm mạc xoang sàng gây chảy máu mũi.
  • Tụ máu ở nướu vùng răng hàm bên bị gãy.
  • Đuôi mắt kéo dài, kết mạc tụ máu.
  • Sờ thấy khuyết hoặc khi ấn có điểm đau nhói.

Tai nạn gãy xương gò má vừa ảnh hưởng nghiêm trọng đến yếu tố thẩm mĩ của bệnh nhân, vừa để lại nhiều di chứng nặng nề nếu không được điều trị kịp thời. Những biến chứng có thể kể đến là lõm mắt, lạc mi mắt ngoài, nhìn đôi, mất cảm giác ở vùng dây thần kinh dưới ổ mắt, viêm xoang hàm,... tác động xấu đến sức khỏe và chất lượng sống của người bệnh.

Phẫu thuật xương gò má và mũi sau tai nạn 1 năm có được không?
Gãy xương gò má là một chấn thương nguy hiểm, thường do gò má bị va đập mạnh vào các vật cứng

3. Các tư thế chụp X-quang sọ mặt

3.1. Chụp sọ mặt toàn bộ

  • Chụp thẳng mặt: Có 2 tư thế là sau trước và trước sau
  • Chụp sọ nghiêng (nghiêng mặt): Có hai tư thế (1) bệnh nhân nằm sấp, một bên mặt áp vào phim, đầu thật nghiêng; (2) nằm nghiêng, cần kê cao đầu.

3.3. Chụp nền sọ

Còn gọi là tư thế Hirtz, chiếu từ cằm - đỉnh sọ tới phim và có hai tư thế sau:

  • Bệnh nhân nằm ngửa, đầu ngửa tối đa ra phía sau
  • Bệnh nhân nằm sấp, đầu ngửa tối đa, cổ thẳng, cằm sát phim.

3.3. Chụp các xoang mặt - hốc mắt - xương gò má

Đây là các phần ở trước sọ, nên các kỹ thuật chụp đều dùng tia từ sau ra trước, mặt áp vào phim.

  • Tư thế Blondeau: Bệnh nhân nằm sấp, ngực đệm cao, chỉ để đầu mũi và cằm chạm tấm lọc và phim
  • Tư thế Waters-Waldron: Người bệnh ngồi áp mặt vào tấm lọc và phim, cằm tỳ lên tấm lọc và đầu ngửa ra sau sao cho đỉnh mũi xa tấm lọc khoảng 2 cm
  • Tư thế Belot - Fraudet: Bệnh nhân nằm sấp như khi chụp sọ thẳng để chụp hốc mắt - xương gò má

Tư thế từ trước ra sau chỉ áp dụng khi người bệnh bị chấn thương vào mặt. Cụ thể, bệnh nhân nằm ngửa, tia trung tâm đi chếch 30 độ qua miệng, lỗ tai tới ụ chẩm.

3.4. Chụp xương đá, xương chũm

Tư thế này cho thấy được đầy đủ chi tiết riêng từng vùng.

  • Tư thế Schuller: Còn gọi là tư thế thái dương - nhĩ tai, giúp chẩn đoán X-quang vùng thái dương. Bệnh nhân sẽ nằm ngửa, chếch về bên chụp, vai bên đối diện kê cao, đầu hơi cúi.
  • Tư thế Stenvers: Người bệnh nhân nằm sấp, mặt áp vào phim. Tư thế này được chỉ định trong trường hợp nghi vỡ xương đá, tổn thương ở ống bán khuyên, đỉnh xương đá và ống tai.

3.5. Chụp xương hàm dưới

Xương hàm dưới có hình móng ngựa, do đó một phim không thể thấy đầy đủ chi tiết cả ba phần.

  • Chụp vùng cằm xương hàm dưới: Bao gồm chụp thẳng và chụp chếch từ trên xuống
  • Chụp cành ngang (thân): Còn gọi là chụp hàm chếch, bao gồm các tư thế nằm sấp, nằm nghiêng, nằm ngửa và tư thế ngồi

Ngoài ra, còn có các tư thế nghiêng qua hõm Sigma (phương pháp Lacronique), tư thế Parma, tư thế chụp hố mắt (Zimmer) và chụp cắt lớp thái dương hàm (Tomography).

3.6. Chụp xương mũi - vòm miệng - gò má cung tiếp

  • Chụp xương mũi: Có thể chụp nghiêng hoặc chụp thẳng theo trục từ trên xuống
  • Chụp xương gò má - cung tiếp: Tư thế chụp thẳng đứng và tư thế hàm gò má

Ngoài chụp X-quang xương gò má, nếu có điều kiện thì cũng nên chụp CT với mặt cắt ngang và đứng ngang để đánh giá đầy đủ tổn thương xương gò má cũng như các cơ quan lân cận.

Hiện nay, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là một trong những bệnh viện uy tín hàng đầu cả nước, được đông đảo người bệnh tin tưởng thăm khám và điều trị bệnh. Không chỉ có hệ thống cơ vật chất, trang thiết bị hiện đại: 6 phòng siêu âm, 4 phòng chụp X-quang DR (1 máy chụp toàn trục, 1 máy tăng sáng, 1 máy tổng hợp và 1 máy chụp nhũ ảnh), 2 máy chụp X-quang di động DR, 2 phòng chụp cắt lớp vi tính đa dãy đầu thu (1 máy 128 dãy và 1 máy 16 dãy), 2 phòng chụp Cộng hưởng từ (1 máy 3 Tesla và 1 máy 1.5 Tesla), 1 phòng chụp mạch máu can thiệp 2 bình diện và 1 phòng đo mật độ khoáng xương,... Vinmec còn là nơi quy tụ đội ngũ các y, bác sĩ giàu kinh nghiệm sẽ hỗ trợ phần nhiều trong việc chẩn đoán và phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường của cơ thể người bệnh. Đặc biệt, với không gian được thiết kế theo tiêu chuẩn khách sạn 5 sao, Vinmec đảm bảo sẽ mang đến cho người bệnh sự thoải mái, thân thiện, yên tâm nhất khi điều trị gãy xương gò má.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để được giảm ngay 20% phí khám khi đặt hẹn khám lần đầu trên toàn hệ thống Vinmec (áp dụng từ 1/8 - 31/12/2022). Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

3.4K

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan