......

Các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh khảo sát bệnh lý ống tiêu hóa

Bài viết được tham vấn chuyên môn cùng Bác sĩ nội trú Nguyễn Quỳnh Giang - Khoa Chẩn đoán hình ảnh và Y học hạt nhân - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City.

Hiện nay, bệnh lý đường tiêu hóa là một trong những căn bệnh phổ biến. Sự ra đời của phương pháp khảo sát ống tiêu hóa đóng vai trò rất to lớn trong chẩn đoán và điều trị những bệnh lý tiêu hóa, trong đó có kỹ thuật siêu âm đường tiêu hóa là một phương tiện chẩn đoán được sử dụng rộng rãi nhất hiện nay.

1. Khảo sát ống tiêu hóa

Bệnh lý đường tiêu hóa là nhóm bệnh lý gặp phải rất nhiều đối với bệnh nhân ở mọi độ tuổi, mọi giới tính và ở bất cứ quốc gia nào. Vì vậy, việc nghiên cứu về bệnh lý, phương tiện chẩn đoán cũng như những phương pháp điều trị hiệu quả bệnh luôn được cải thiện và nâng cao mỗi ngày với mong muốn đem lại sức khỏe tốt nhất cho bệnh nhân. Để có thể khảo sát ống tiêu hóa và phát hiện kịp thời những bệnh lý xuất hiện tại những cơ quan này thì một số kỹ thuật, phương pháp cận lâm sàng đã ra đời, đóng góp một phần rất lớn cho các bác sĩ trong việc chẩn đoán và tìm ra những nguyên nhân của các triệu chứng thực thể đường tiêu hóa khi thăm khám trên lâm sàng, một số phương pháp điển hình như siêu âm đường tiêu hóa, nội soi đường tiêu hóa, chụp cắt lớp vi tính bụng, chụp cộng hưởng từ... Trong đó, siêu âm đường tiêu hóa là phương pháp phổ biến nhất vì dễ thực hiện, giá cả phải chăng, nhanh chóng và mang lại hiệu quả cao trong chẩn đoán và theo dõi điều trị bệnh.

Nội soi đường tiêu hóa trên: Những điều cần biết
Nội soi đường tiêu hóa

Bộ máy tiêu hóa hay ống tiêu hóa được định nghĩa là ống rỗng, kéo dài trong cơ thể, bao gồm rất nhiều lớp tế bào đồng tâm theo thứ tự từ trong ra ngoài là lớp niêm mạc, dưới niêm mạc, lớp cơ, lớp thanh mạc và mô liên kết. Với cấu tạo và đặc điểm khác nhau thì hình ảnh của những lớp tế bào này khi thực hiện siêu âm đường tiêu hóa cũng rất khác nhau và cần phải phân biệt một cách rõ ràng để xác định vị trí tổn thương chính xác nhất. Bề dày của những vách tế bào này khoảng 3mm – 5mm và có thể thay đổi theo sức căng của lòng ống tiêu hóa. Ngoài ra, những chất bên trong lòng của những cơ quan tiêu hóa cũng thay đổi theo những yếu tố khác, và một số đặc điểm như nhu động của ruột cũng như dạ dày cũng có thể giúp nhận biết được những trường hợp tụ dịch trong một số bệnh lý đường tiêu hóa.

2. Siêu âm đường tiêu hóa

Khác với những phương pháp chẩn đoán bệnh lý đường tiêu hóa như nội soi hay chụp cắt lớp vi tính, siêu âm đường tiêu hóa có thể cho những kết quả hình ảnh cắt ngang vách ống tiêu hóa và những tổ chức xung quanh. Một số bệnh lý phổ biến mà siêu âm đường tiêu hóa có thể phát hiện được đó là những trường hợp dày vách ống tiêu hóa, khối u vách ống tiêu hóa kèm loét hoặc không kèm loét, giãn và tụ dịch quanh quai ruột hay một số mô mềm mạc treo, mạc nối lớn:

  • Trường hợp dày vách ống tiêu hóa:

Siêu âm có thể phát hiện được những hình ảnh dày vách ống tiêu hóa khu trú, lan tỏa, đối xứng hoặc không đối xứng... với những hình ảnh như dấu giả thận, dấu hình bia được đặc trưng bởi vòng echo kém ở bên ngoài, cùng với đó là echo ở trung tâm thể hiện rằng long ruột đang bị thu hẹp lại hoặc có một ổ loét xuất hiện tại vị trí này. Những kết quả hình ảnh dày vách ống tiêu hóa này có thể định hướng đến một số nguyên nhân bệnh lý như viêm ruột, viêm đại tràng, tăng sản tế bào vùng vách ruột, phù nề trong bệnh lý viêm đại tràng màng giả...

  • Trường hợp khối u vách ống tiêu hóa:
cơ trơn
Nếu khối u là do cơ trơn sẽ cho thấy những đặc điểm của hoại tử, tế bào thường đặc và bị nang hóa

Khối u ở đường tiêu hóa thường xuất hiện trong lòng ruột, vách hoặc lồi ra bên ngoài vách tiêu hóa, với nguồn gốc khối u có thể là cơ trơn và lymphoma. Nếu khối u là do cơ trơn thì sẽ cho thấy những đặc điểm của hoại tử, tế bào thường đặc và bị nang hóa. Còn đối với những khối u nguồn gốc Lymphoma thì khi siêu âm echo sẽ kém hơn. Một số trường hợp khác, khi khối u có kích thước nhỏ hơn và vị trí ngay cạnh phần ruột trong ống tiêu hóa thì đa phần nguồn gốc sẽ từ ruột. Tuy nhiên, cũng không thể loại trừ những khối u có kích thước lớn hơn nhưng không tìm được nguồn gốc từ đầu, có thể trong phúc mạc hay sau ổ phúc mạc. Những khối u vách ống tiêu hóa thường gặp phải tình trạng hình thành ổ loét, khi siêu âm cho hình ảnh echo dày, có bóng lưng... và đây cũng là loại tổn thương rất khó tìm ra trên siêu âm vì trong ống tiêu hóa có nhiều hơi và những chất khác nhau trong lòng ruột có thể che đi những tổn thương này.

  • Trường hợp quai ruột giãn, ứ đọng:

Quai ruột giãn và ứ đọng là hình ảnh đặc trưng trong bệnh lý tắc ruột hay tắc dạ dày ruột. Khi tắc ruột diễn ra thì sẽ có hình ảnh rất nhiều hơi trong lòng ruột, gây ra artifacts khi siêu âm và rất khó để siêu âm đường tiêu hóa phát hiện ra những trường hợp này. Vì vậy, cần loại bỏ hơi cũng như quai ruột bị giãn ứ đọng để siêu âm có thế được thực hiện một cách dễ dàng nhất, giúp tìm ra tình trạng tắc ruột, liệt ruột ở bệnh nhân trong thời gian sớm nhất.

  • Trường hợp khối u mô mềm ở mạc treo và mạc nối lớn:
Chụp cắt lớp vi tính
Đối với bệnh lý Crohn có u mô mềm xung quanh cần chụp cắt lớp vi tính để chẩn đoán

Khi có những khối u mô mềm ở mạc treo hay mạc nối lớn thì rất khó để sử dụng siêu âm như một biện pháp chẩn đoán các bệnh lý đường tiêu hóa. Trong trường hợp này, chụp cắt lớp vi tính sẽ được chỉ định nhiều hơn để củng cố chẩn đoán của các bác sĩ, đặc biệt trong một số bệnh lý như Crohn, bệnh viêm túi thừa... có u mô mềm xung quanh.

3. Kết luận

Để chẩn đoán cũng như theo dõi hiệu quả điều trị những bệnh lý đường tiêu hóa thì không thể thiếu sự hỗ trợ từ những phương pháp khảo sát ống tiêu hóa, trong đó dễ thực hiện nhất là kỹ thuật siêu âm đường tiêu hóa vô cùng nhanh chóng, tiện lợi và kinh tế nhưng vẫn đem lại hiệu quả vô cùng cao.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec áp dụng nội soi tiêu hóa, giúp chẩn đoán chính xác bệnh về tiêu hóa của bệnh nhân, giúp đưa ra phác đồ điều trị đúng can thiệp kịp thời, hạn chế xảy ra biến chứng.

Vinmec được trang bị đồng bộ hệ thống nội soi ống mềm hiện đại bậc nhất hiện nay của hãng Olympus – Nhật Bản, nhà sản xuất uy tín chất lượng hàng đầu thế giới. Hệ thống tưới rửa đạp chân giúp bác sĩ chủ động trong việc bơm rửa dạ dày đại tràng của bệnh nhân.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Đặt lịch nhanh chóng và theo dõi lịch hẹn thuận tiện hơn qua ứng dụng MyVinmec. Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

473 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan