......

Sơ cứu vết thương thủng, hở, bị chảy máu

Sơ cứu vết thương hở

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Văn Huy - Bác sĩ Hồi sức cấp cứu - Khoa Hồi sức cấp cứu - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Hạ Long. Bác sĩ đã có hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Hồi sức tích cực - Chống độc - Cấp Cứu.

Các vết thương thủng, hở nếu không chảy máu nhiều thì thường không nghiêm trọng. Tuy nhiên nếu chấn thương xảy ra ở một số vị trí nguy hiểm hay tác động sâu thì có nguy cơ nhiễm trùng và sốc mất máu, cần tiến hành sơ cứu vết thương hở khẩn cấp.

1. Các vết thương thủng, hở, bị chảy máu

Có thể phân chia các vết thương thủng, hở, bị chảy máu thành hai loại chính như sau:

  • Chấn thương tĩnh mạch: Máu chảy chậm và ít, có thể sơ cứu tại chỗ bằng băng dán hoặc gạc và sau đó theo dõi tại nhà. Tuy nhiên nếu vết thương quá sâu thì nên đến cơ sở y tế gần nhất;
  • Chấn thương động mạch: Máu chảy mạnh, có thể phun thành tia rất nguy hiểm. Trường hợp này chỉ nên thực hiện sơ cứu vết thương chảy máu tạm thời và lập tức đưa nạn nhân đến bệnh viện gần nhất.

2. Sơ cứu vết thương hở, thủng và bị chảy máu

Mục đích chính của việc chăm sóc và sơ cứu vết thương hở, thủng là cầm máu hoặc kiểm soát chảy máu quá nhiều để phòng ngừa cũng như điều trị sốc do mất máu. Ngoài ra, trong quá trình sơ cứu vết thương chảy máu, cần chú ý duy trì các chức năng sinh tồn bằng cách giúp nạn nhân thở và lưu thông tuần hoàn, đồng thời hạn chế biến chứng xảy ra, nhất là giảm nguy cơ nhiễm khuẩn.

Để chăm sóc vùng bị chấn thương chảy máu ngoài, cần thực hiện các bước sơ cứu ban đầu như sau:

Bước 1: Rửa tay

Rửa tay sạch sẽ bằng nước và xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn trước khi tiến hành sơ cứu vết thương hở, thủng, bị chảy máu giúp ngăn ngừa nhiễm trùng. Nên dùng găng tay cao su sử dụng một lần nếu có sẵn để hạn chế tiếp xúc trực tiếp với máu và các loại dịch từ cơ thể nạn nhân.

Sơ cứu vết thương hở
Đeo găng tay cao su khi sơ cứu cho nạn nhân

Bước 2: Cầm máu

Dùng một miếng băng hoặc vải sạch đắp nhẹ nhàng lên vết thương, đồng thời tác động lực ép trực tiếp để cầm máu. Nếu vết thương chảy máu quá nhiều mà không có sẵn băng gạc tại chỗ, có thể dùng chính bàn tay của nạn nhân hay người hỗ trợ để ép vết thương lại. Nên nâng cao vùng bị tổn thương hơn mức của tim nhằm giảm áp lực máu tới khu vực này.

Bước 3: Làm sạch vết thương

Rửa vết thương bằng nước sạch hoặc nước muối trong 5 - 10 phút, sau đó dùng khăn lau nhẹ nhàng hoặc nhíp gắp loại bỏ tất cả bụi bẩn hoặc mảnh vụn có trong vết thương. Nếu chấn thương là do dị vật đâm sâu vào thì không nên tự ý rút ra hoặc tác động lực trực tiếp lên chúng. Trong trường hợp này nên quấn khăn vải lại thành vòng đệm xung quanh dị vật và chờ sự trợ giúp của nhân viên y tế có đầy đủ phương tiện chuyên môn.

Bước 4: Thoa thuốc kháng sinh

Đối với những vết trầy xước hay vết cắt nhỏ, có thể thoa một lớp kem kháng sinh hoặc thuốc mỡ (Neosporin, Polysporin) mỏng lên vùng bị thương. Một số loại thuốc mỡ có thể chứa thành phần gây phát ban nhẹ tùy vào từng đối tượng sử dụng. Do đó nếu phát ban xuất hiện, cần ngừng sử dụng sản phẩm và tham khảo ý kiến của bác sĩ về các bước chăm sóc thay thế phù hợp hơn.

Bước 5: Băng kín vết thương

Băng bó cẩn thận sau khi cầm máu có tác dụng giữ cho vết thương luôn được sạch sẽ, song cần lưu ý không buộc quá chặt gây cản trở lưu thông máu và khiến nạn nhân khó chịu. Nếu máu thấm qua miếng băng gạc thì cần quấn thêm một lớp mới, tránh tháo ra thay lại từ đầu.

Bước 6: Thay băng

Nếu chăm sóc tại nhà, có thể thay băng hàng ngày hoặc bất cứ khi nào băng bị ướt hay bẩn cho đến khi vết thương liền sẹo. Trong 2 ngày đầu sau bị thương, rửa và bôi lại thuốc kháng sinh lên vết thương mỗi lần thay băng.

Bước 7: Theo dõi các dấu hiệu nhiễm trùng

Trong khi chờ đợi, trên đường đưa đi cấp cứu hay sau khi sơ cứu vết thương hở tại nhà đều cần phải theo dõi sát tình trạng hô hấp, tuần hoàn và giữ ấm cho nạn nhân. Các dấu hiệu như: vết thương không lành, vùng bị thương sưng đỏ lan rộng, đau nhiều hơn, có mủ hoặc xuất hiện sốt... có thể cảnh báo nhiễm trùng.

3. Khi nào cần đến bệnh viện?

Cần đến bệnh viện để được nhân viên y tế trợ giúp ngay lập tức nếu:

  • Tiến hành cầm máu không hiệu quả, vết thương không ngừng chảy máu sau một vài phút;
  • Bị thương do động vật hoặc người khác cắn, tấn công;
  • Vết thương sâu và bẩn hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng;
  • Bị thương do một vật kim loại đâm vào cơ thể;
  • Chấn thương đụng dập nghiêm trọng gần đầu, cổ, bìu, ngực hoặc bụng;
  • Vết thương đâm sâu và xuyên qua khớp;
  • Chấn thương gây đứt lìa chi thể (lưu ý bảo quản và chăm sóc chi thể bị đứt rời trong túi nilon kín, ướp lạnh để bàn giao cho nhân viên y tế).

4. Một số lưu ý khi xử lý vết thương hở, thủng, chảy máu

Sơ cứu vết thương hở
Bệnh nhân có thể được để nghị tiêm phòng uốn ván
  • Để nạn nhân nghỉ ngơi:

Sau khi thực hiện xong các bước sơ cứu vết thương hở, thủng và bị chảy máu, cần để nạn nhân nghỉ ngơi tuyệt đối trong tư thế thuận tiện nhất để hỗ trợ cầm máu. Lưu ý giữ yên tĩnh và tránh tụ tập đông đúc, đồng thời trấn an nếu người bị thương vẫn còn tỉnh táo.

  • Tiêm ngừa uốn ván:

Nếu nạn nhân không có lịch sử tiêm phòng uốn ván trong vòng 5 năm qua, kèm theo tình trạng vết thương sâu hoặc bẩn, bác sĩ có thể đề nghị tiêm thêm liều nhắc lại trong vòng 48 giờ sau khi bị thương.

  • Đề phòng bệnh dại:

Nếu vết thương là do mèo hoặc chó gây ra, cần tìm cách xác nhận thông tin mới và đầy đủ nhất liên quan đến tình trạng tiêm phòng dại của chúng. Nếu bị thương do động vật hoang dã tấn công, cần tham khảo lời khuyên chuyên môn từ bác sĩ để biết loại động vật đó khả năng mang bệnh dại hay không.

Hầu hết những chấn thương nhẹ gây chảy máu ít, ví dụ như vết cắt, vết trầy xước thường không nghiêm trọng. Tuy nhiên nếu động mạch hay tĩnh mạch lớn bị đứt thủng, chẳng hạn tổn thương tĩnh mạch cảnh ở cổ, có nguy cơ khiến nạn nhân bị chảy máu trầm trọng, thậm chí là đe dọa đến tính mạng. Do đó, sơ cứu vết thương chảy máu kịp thời sẽ góp phần cứu sống người bị thương.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký trực tuyến TẠI ĐÂY.

Nguồn tham khảo: mayoclinic.org

1.3M

Bài viết liên quan