......

Rối loạn trầm cảm ở bệnh nhân vô sinh, điều trị hiếm muộn

Vô sinh là bệnh lý khá thường gặp hiện nay, bệnh nhân vô sinh có tỷ lệ trầm cảm rất cao. Chính vô sinh và quá trình điều trị hiếm muộn gây ra trầm cảm và ngược lại trầm cảm cũng gây nhiều khó khăn cho việc điều trị hiếm muộn, vô sinh.

1. Các khái niệm liên quan

1.1 Vô sinh là gì?

Vô sinh còn gọi là hiếm muộn, là tình trạng các cặp vợ chồng không thể thụ thai tự nhiên dù đã quan hệ tình dục thường xuyên trong 12 tháng hoặc trên 6 tháng ở phụ nữ trên 35 tuổi. Vô sinh cũng được sử dụng để chỉ tình trạng phụ nữ có thể thụ thai nhưng không có khả năng mang thai tới khi sinh con.

Nguyên nhân gây vô sinh có thể từ người chồng, người vợ hoặc sự kết hợp của nhiều yếu tố. Hiện có nhiều phương pháp điều trị vô sinh an toàn và hiệu quả cho các nguyên nhân gây vô sinh, qua đó cải thiện cơ hội có con cho các cặp vợ chồng.

1.2 Trầm cảm là gì?

Trầm cảm là một chứng rối loạn tâm trạng, người bệnh có cảm giác buồn, mất hứng thú kéo dài. Chứng trầm cảm ảnh hưởng tới khả năng cảm nhận, suy nghĩ và hành xử của bệnh nhân, rộng hơn sẽ gây ra nhiều vấn đề về tinh thần và thể chất.

Phụ nữ bị trầm cảm sau sinh bị mất ngủ thường xuyên
Trầm cảm là một chứng rối loạn tâm trạng, người bệnh có cảm giác buồn, mất hứng thú kéo dài

2. Vô sinh tác động đến trầm cảm như thế nào?

Theo nhiều nghiên cứu, vô sinh, hiếm muộn gây lo âu, mặc cảm, đau khổ và tuyệt vọng. Tình trạng căng thẳng, chán nản thường xuyên làm tăng nguy cơ dẫn tới bệnh trầm cảm. Theo ước tính của một nghiên cứu, tỷ lệ trầm cảm ở các cặp vợ chồng vô sinh rất cao, ở mức 15 - 54%. Ngoài ra, trầm cảm cũng có ảnh hưởng tới khả năng thụ thai và kết quả điều trị hiếm muộn.

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ dẫn đến trầm cảm ở người bệnh vô sinh. Đó là:

  • Căng thẳng: Tình trạng hiếm muộn sẽ gây ra nhiều căng thẳng trong cuộc sống, đặc biệt là với những người sống ở môi trường có nhiều áp lực;
  • Bệnh tật gây vô sinh: Các bệnh gây vô sinh cũng là một trong những nguyên nhân gây trầm cảm. Các bệnh đó có thể là lạc nội mạc tử cung, nhiễm trùng đường sinh dục, viêm vùng chậu, mất cân bằng nội tiết tố;
  • Lo lắng về tiền bạc: Các khoản chi phí điều trị vô sinh là khá lớn. Với những bệnh nhân không có điều kiện chi trả cho quá trình điều trị thì sẽ thường cảm thấy bất lực và mất hy vọng;
  • Kết quả điều trị: Việc điều trị không thành công như thụ tinh ống nghiệm, chuyển phôi thất bại nhiều lần có thể gây cảm giác bất lực, tuyệt vọng cho bệnh nhân. Hầu hết bệnh nhân khó có thể chuyển đổi được từ tâm lý muốn sinh con sang chấp nhận việc họ không thể có con;
  • Tác dụng phụ của thuốc: Các loại thuốc điều trị hiếm muộn thường tập trung kích thích các nội tiết tố và đôi khi việc thay đổi nội tiết tố có thể ảnh hưởng tới tâm trạng của người bệnh, làm tăng khả năng phát sinh triệu chứng của trầm cảm;
  • Tiền sử trầm cảm: Trầm cảm khi điều trị hiếm muộn phổ biến hơn ở những người có tiền sử gia đình bị trầm cảm hoặc có tiền sử trầm cảm trước đây hay những người thiếu sự hỗ trợ của người thân bên cạnh.
Vô sinh nữ
Vô sinh, hiếm muộn gây lo âu, mặc cảm, đau khổ và tuyệt vọng

3. Biểu hiện trầm cảm ở bệnh nhân vô sinh

Bệnh nhân vô sinh thường cảm thấy buồn, chán nản kéo dài dai dẳng. Tình trạng này gây ảnh hưởng tới khả năng lao động, chất lượng cuộc sống và các chức năng khác của bệnh nhân. Người bệnh có thể được chẩn đoán trầm cảm khi họ có ít nhất 5 triệu chứng dưới đây, kéo dài trên 2 tuần:

  • Tâm trạng chán nản kéo dài suốt nhiều ngày;
  • Mất hứng thú với hầu hết các hoạt động hằng ngày, kể cả các sở thích cũ;
  • Ngủ quá ít hoặc quá nhiều;
  • Sụt cân hoặc tăng cân không phải do ăn kiêng hoặc bệnh lý khác;
  • Kích động hoặc chậm chạp trong cả ngày;
  • Cảm thấy mình vô giá trị hoặc có lỗi, mặc cảm;
  • Mệt mỏi, mất năng lượng trong cả ngày;
  • Khó tập trung suy nghĩ, khó đưa ra quyết định;
  • Thường xuyên nghĩ về cái chết hoặc có hành vi tự tử.

4. Tác động của trầm cảm tới vô sinh hiếm muộn

Trầm cảm có thể dẫn tới lối sống không tốt và gây ảnh hưởng tiêu cực tới cơ hội mang thai. Người bệnh có thể bị thừa cân hoặc thiếu cân, uống rượu, hút thuốc lá, lo âu, rối loạn giấc ngủ,... Đây đều là những nguyên nhân gây tác động tiêu cực tới khả năng sinh sản. Ngoài ra, tình trạng trầm cảm còn tác động đến tâm lý, ngăn cản người bệnh tìm kiếm các biện pháp điều trị vô sinh.

Điều trị trầm cảm sẽ trở thành một phần trong kế hoạch điều trị MS
Trầm cảm có thể dẫn tới lối sống không tốt và gây ảnh hưởng tiêu cực tới cơ hội mang thai

5. Điều trị trầm cảm ở bệnh nhân vô sinh

  • Tư vấn: Nên tư vấn trước khi bắt đầu điều trị vô sinh. Một số nghiên cứu cho kết quả: Nếu giải quyết những vấn đề về tâm lý như căng thẳng, lo âu trước khi điều trị hiếm muộn thì sẽ làm tăng cơ hội có con;
  • Tâm lý trị liệu: Các liệu pháp tương tác cá nhân, liệu pháp nhận thức hành vi sẽ giúp giảm bớt trầm cảm ở bệnh nhân vô sinh;
  • Kỹ thuật thư giãn: Điều trị vô sinh thường gây căng thẳng nên có thể áp dụng các kỹ thuật thư giãn khác nhau như thiền, hít thở sâu,... để giảm căng thẳng, giảm nguy cơ trầm cảm;
  • Dùng thuốc: Sử dụng thuốc chống trầm cảm, thuốc giải lo âu rất hữu ích với triệu chứng trầm cảm từ trung bình đến nặng. Tuy nhiên, cần xem xét ảnh hưởng của thuốc tới thai nhi. Bên cạnh đó, một số loại thuốc điều trị vô sinh có thể tương tác với thuốc hướng thần nên bệnh nhân cần dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.

Vô sinh, hiếm muộn và quá trình điều trị có thể gây những tác động tiêu cực về mặt tâm lý, dễ dẫn đến trầm cảm. Vì vậy, các cặp vợ chồng điều trị hiếm muộn nên tham vấn tâm lý, giữ một tâm trạng thoải mái và sức khỏe tốt để chào đón con yêu.

Khách hàng có thể đến với Trung tâm Hỗ trợ sinh sản - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec. Đây là trung tâm hàng đầu Việt Nam được xây dựng và áp dụng quy trình điều trị phối hợp thăm khám toàn diện, kết hợp cả nam khoa và sản phụ khoa để đưa ra phương pháp tối ưu cho từng trường hợp của người bệnh.

Ưu điểm khi khách hàng lựa chọn trung tâm hỗ trợ sinh sản Vinmec:

  • Được trang bị thiết bị hiện đại, hệ thống khí sạch theo tiêu chuẩn quốc tế đảm bảo chất lượng lab, hệ thống tủ cấy đơn tối ưu hóa chất lượng phôi, nâng cao tỉ lệ thành công cho mỗi chu kỳ thụ tinh nhân tạo.
  • Thực hiện hầu hết các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản tiên tiến trên thế giới: ICSI (tiêm tinh trùng vào bào tương noãn); hỗ trợ phôi thoát màng; dự trữ sinh sản: đông phôi, đông tinh, đông noãn giúp KH chủ động thời gian sinh con theo ý muốn, chuyển phôi ngày 5, giảm thiểu thai; các kỹ thuật vô sinh nam (PESA, MESA, TEFNA, TESE)
  • Bên cạnh phương pháp hỗ trợ sinh sản tiên tiến, đội ngũ bác sĩ giỏi trong nước và thế giới, có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong lĩnh vực hiếm muộn.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để được giảm ngay 20% phí khám khi đặt hẹn khám lần đầu trên toàn hệ thống Vinmec (áp dụng từ 1/8 - 31/12/2022). Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

524 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan
  • vô sinh
    Vô sinh thứ phát: Tại sao nó xảy ra?

    Theo Tổ chức Y tế Thế giới, vô sinh thứ phát xảy ra ở phụ nữ đã từng sinh con hoặc đã từng mang thai nhưng sau đó không thể sinh con do không có khả năng thụ thai hoặc ...

    Đọc thêm
  • Poziats 15mg
    Công dụng thuốc Poziats 15mg

    Poziats là một thuốc có tác dụng chống loạn thần, được bào chế dùng bằng đường uống. Thuốc được chỉ định trong điều trị tâm thần phân liệt, tình trạng hưng cảm và rối loạn tự kỷ.

    Đọc thêm
  • torleva 500
    Công dụng thuốc Torleva 500

    Thuốc Torleva 500 là một thuốc được sử dụng trong điều trị động kinh và các cơn co giật cục bộ. Thuốc có thể dùng đơn trị liệu hoặc phối hợp với các thuốc động kinh khác để tăng hiệu ...

    Đọc thêm
  • Antagon
    Công dụng thuốc Antagon

    Thuốc Antagon là dạng thuốc tiêm dưới da, được sử dụng để hỗ trợ điều chỉnh nội tiết tố và điều trị vô sinh ở phụ nữ. Thuốc tiêm Antogan có thể tiềm ẩn một số tác dụng phụ trong ...

    Đọc thêm
  • Oxeflu
    Công dụng thuốc Oxeflu

    Thuốc Oxeflu chứa hoạt chất chính là Fluoxetine, được chỉ định trong các trường hợp rối loạn trầm cảm, rối loạn ám ảnh cưỡng bức và chứng ăn vô độ. Trước khi sử dụng Oxeflu, bạn nên tham khảo tư ...

    Đọc thêm