......

Thang đánh giá sự phát triển ở trẻ em (DENVER II)

Bài viết được tham vấn chuyên môn cùng Thạc sĩ, Bác sĩ Trương Thành Tâm - Bác sĩ Nhi khoa - Khoa Nhi - Sơ sinh - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Đà Nẵng.

Thang đánh giá sự phát triển ở trẻ em được áp dụng lần đầu tiên vào năm 1967 và đến năm 2004. Bệnh viện Nhi Trung ương đã nghiên cứu và chuẩn hóa test DENVER II để phù hợp với trẻ em tại Việt Nam. Vậy test DENVER II là gì và quy trình thực hiện bài test như thế nào?

1. Vai trò của việc đánh giá sự phát triển của trẻ em

Việc đánh giá sự phát triển của trẻ em có ý nghĩa vô cùng quan trọng bởi những năm đầu đời từ khi sơ sinh đến năm 6 tuổi, trẻ thường có sự phát triển mạnh mẽ về vận động, ngôn ngữ, nhận thức, tình cảm... Các biện pháp đánh giá sự phát triển của trẻ em giúp phát hiện sớm sớm tình trạng chậm phát triển ngay từ những giai đoạn 6 năm đầu đời và từ đó có những biện pháp can thiệp kịp thời cho trẻ.

Các bậc phụ huynh, thầy cô giáo hay bác sĩ cần đánh giá sự phát triển của trẻ em liên tục, bao gồm :

  • Đánh giá sự phát triển vận động
  • Đánh giá sự phát triển ngôn ngữ
  • Đánh giá sự phát triển nhận thức
  • Đánh giá sự phát triển cảm xúc và hành vi.

2. Lịch sử ra đời của thang đánh giá sự phát triển ở trẻ em

Thang đánh giá sự phát triển ở trẻ em với mục đích đánh giá tâm lý - vận động của trẻ nhỏ. Thang đánh giá có tên gọi đầy đủ là Denver Developmental Screening Test được nhóm tác giả xây thuộc trung tâm y học Denver phát triển và áp dụng lần đầu tiên vào năm 1967.

Năm 2004, Bệnh viện Nhi Trung ương có đưa ra số liệu về test DENVER II đã được tiêu chuẩn hóa trên 20 quốc gia và sử dụng cho hơn 50 triệu trẻ em trên toàn thế giới, trong đó có Việt Nam.

Tại Việt Nam, test denver được sử dụng lần đầu tiên vào năm 1977 tại Bệnh viện Bạch Mai và từ năm 2000 Bệnh viện Nhi Trung ương tiếp tục nghiên cứu và chuẩn hóa thành test DENVER II có một số thay đổi cho phù hợp với môi trường và văn hóa Việt Nam.

Test DENVER IIthang đánh giá sự phát triển ở trẻ em về mặt tâm lý, vận động trong độ tuổi từ sơ sinh đến 6 tuổi. Bài test này không đánh giá về chỉ số IQ vì test IQ chỉ áp dụng cho trẻ từ 7 tuổi trở lên. Bài test DENVER II cũng được sử dụng trong trường hợp muốn so sánh sự phát triển tâm lý, vận động của trẻ với các trẻ khác trong cùng một độ tuổi. Tuy nhiên, thang đánh giá sự phát triển ở trẻ em không dự báo cho sự phát triển sau này của trẻ.

Test DENVER II là thang đánh giá sự phát triển ở trẻ em khá toàn diện và tập trung vào 4 lĩnh vực:

  • Khu vực cá nhân - xã hội: Bài test giúp bác sĩ đánh giá khả năng nhận biết bản thân của trẻ, sự chăm sóc bản thân ra sao và tương tác với người khác như thế nào?
  • Khu vực vận động tinh tế - thích ứng: Đây là phần test tập trung vào sự khéo léo của đôi tay và khả năng quan sát của đôi mắt trẻ
  • Khu vực ngôn ngữ: Đánh giá khả năng lắng nghe, đáp ứng âm thanh, phát âm, nghe hiểu và nói chuyện của trẻ.
  • Khu vực vận động thô: Đánh giá sự phát triển vận động toàn thân, khả năng giữ thăng bằng của trẻ...
thang đánh giá sự phát triển ở trẻ em
Thang đánh giá sự phát triển ở trẻ em mục đích đánh giá tâm lý - vận động của trẻ

3. Quy trình thực hiện test DENVER II

3.1 Dụng cụ cần thiết cho quá trình làm test

Dụng cụ để thực hiện bài test DENVER II bao gồm 11 dụng cụ chính và 4 dụng cụ hỗ trợ

Dụng cụ chính:

  • Hình vẽ và phiếu làm test
  • Một quả bóng bàn làm bằng len đỏ
  • Xúc xắc có cán
  • 1 lọ sạch, miệng khoảng 2 cm
  • Mười quả nho khô
  • 10 khối gỗ vuông kích thước 2.5cm
  • Một cây bút chì
  • Giấy trắng
  • Cốc nhựa có quai 1 cái
  • Một búp bê và bình sữa
  • Một quả bóng tenis
  • Dụng cụ hỗ trợ:
  • Bàn ghế làm test
  • Khăn hoặc đệm để trẻ có thể nằm trên bàn
  • Đồ chơi để làm quen với bé

3.2 Cách đọc thông tin trên phiếu kiểm tra

Phiếu kiểm tra bao gồm trục dọc bên trái biểu thị cho 4 lĩnh vực test đã nói ở trên, trục ngang bên trên là độ tuổi của trẻ, dưới 2 tuổi mỗi vạch tương ứng với 1 tháng tuổi, sau 2 tuổi mỗi mỗi vạch tương ứng với 3 tháng tuổi.

Cách tính tuổi của trẻ như sau: Gọi tuổi của trẻ là X năm, Y tháng, Z ngày. Ví dụ trẻ sinh ngày 20-04-2019 và ngày test là 18-5-2021 thì tuổi của trẻ tính như sau:

  • X= 2021-2019 = 2
  • Y = ( 5-1) - 4 = 0
  • Z = (18+30) - 20 = 28

Như vậy tuổi của trẻ là 2 tuổi 0 tháng 28 ngày.

Trong phiếu kiểm tra sẽ có 125 mẫu hành vi và được sắp xếp tương ứng vào 4 phần, dưới mỗi hành vi có một ô chữ nhật để ghi lại kết quả:

  • Phần cá nhân - xã hội: 25 hành vi
  • Phần vận động tinh tế- thích ứng : 25 hành vi
  • Phần ngôn ngữ: 39 hành vi
  • Phần vận động thô: 32 hành vi.
thang đánh giá sự phát triển ở trẻ em
Dụng cụ để thực hiện bài test DENVER II (thang đánh giá sự phát triển ở trẻ em)

3.3 Các bước tiến hành test DENVER II

Bài test sự phát triển của trẻ em bao gồm 7 bước, sau đây là các bước tiến hành test DENVER II:

  • Bước 1: Điền ngày tháng năm sinh của trẻ và tính chính xác tuổi của trẻ tính đến thời điểm thực hiện bài test
  • Bước 2: TIến hành vẽ đường tuổi trên phiếu
  • Bước 3: Xác định các hành vi cần thực hiện test dựa vào độ tuổi của trẻ
  • Bước 4: Lần lượt thực hiện các hành vi đã xác định ở bước trên
  • Bước 5: Ghi kết quả vào từng ô dưới các hành vi bằng chữ làm”Đ” làm được, “K” không làm được, “R” không muốn làm hoặc không có cơ hội làm.
  • Bước 6: Tổng hợp kết quả
  • Bước 7: Trả lời kết quả cho phụ huynh.

4. Kết quả test DENVER II phản ánh điều gì?

Bảng kết quả trả cho phụ huynh bao gồm 4 phần: Thông tin cá nhân của trẻ, kết quả test, phần tư vấn cho phụ huynh và phần ghi chú.

Kết quả bài test sẽ gồm bốn tiêu chí sau:

  • Bình thường: Trẻ được đánh giá là bình thường khi không có dấu hiệu chậm phát triển và có nhiều nhất 1 dấu hiệu nguy cơ
  • Nghi ngờ: Bài kiểm tra có từ 2 dấu hiệu nguy cơ trở lên hoặc có 1 dấu hiệu chậm phát triển. Đối với kết quả nghi ngờ, bác sĩ sẽ yêu cầu trẻ thực hiện bài test DENVER II sau khoảng 2 tuần.
  • Chậm phát triển: Ở 2 lĩnh vực kiểm tra có ít nhất 2 dấu hiệu chậm phát triển
  • Không kết luận được: Nếu trẻ không hợp tác thực hiện một tiêu chí nằm bên phải của đường tuổi hoặc đi qua khu vực 75-90% của tiêu chí đó.

Việc đánh giá sự phát triển của trẻ em có ý nghĩa vô cùng quan trọng bởi những năm đầu đời từ khi sơ sinh đến năm 6 tuổi, trẻ thường có sự phát triển mạnh mẽ. Hiện nay, thang đánh giá sự phát triển ở trẻ em đã có mặt tại Việt Nam, giúp các bậc cha mẹ sớm phát hiện tình trạng phát triển tâm lý - vận động của trẻ để sớm có hướng thăm khám và can thiệp khi cần thiết.

Hãy thường xuyên truy cập website Vinmec.com và cập nhật những thông tin hữu ích để chăm sóc cho bé và cả gia đình nhé.

9.8K

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan