......

Các loại u ác tính vùng hàm mặt

Đau răng

U ác tính ở hàm mặt là khối u có nguồn gốc và đặc trưng phát triển ở vùng xương hàm mặt. Dựa vào các giai đoạn khác nhau của quá trình phát triển răng, có nhiều cách phân loại u khác nhau. Trong đó, u ác tính ở hàm mặt do răng tuy ít gặp, nhưng nếu gặp thì tiên lượng bệnh thường rất xấu.

1. Ung thư do răng

Đây là u ác tính ở hàm mặt tương tự dạng xâm lấn xương của ung thư niêm mạc má, đặc biệt là vùng lợi. Ung thư do răng là loại ung thư khá hiếm, được phân biệt với di căn của khối u ung thư ở xa. Ung thư do răng cũng có thể là do một khối u lành tính như u men di căn đến hoặc trực tiếp tiến triển từ những di tích biểu mô sinh răng. Ngoài ra, ung thư cũng xuất phát từ lớp vỏ biểu mô của một số nang do răng.

1.1 U men ác tính

Để chẩn đoán u ác tính ở hàm mặt là u men ác tính cần dựa vào sự có mặt của các nhân không đặc hiệu và sự phân chia hỗn loạn bên trong u men có sẵn hay là do u men tái phát sau điều trị. Nếu có sự di căn đến các cơ quan khác như phổi, gan, xương... hạch cổ sẽ giúp chẩn đoán tốt hơn.

1.2 Ung thư trong xương nguyên phát

Đây là một dạng u hàm mặt ác tính hiếm, hình thành từ những di tích biểu mô sinh răng, hoặc ở nơi hợp nhất của các nụ hàm. Ung thư trong xương nguyên phát là ung thư xương nguyên thuỷ mang đặc điểm tế bào học của ung thư biểu mô biệt hóa, sừng hóa ít nhiều, phát triển từ bên trong xương hàm. Trường hợp ung thư này không liên hệ với ung thư niêm mạc miệng và không do ung thư ở xa di căn đến mới cho phép bác sĩ đưa ra chẩn đoán.

Xét về mặt tế bào học, u hàm mặt ác tính là ung thư trong xương nguyên phát có dạng u do răng với những tế bào ưa kiềm, giống kiểu tế bào đáy tập trung thành từng thùy hoặc những vách dạng đám rối, ngoại vi tế bào cao và xếp thành dãy, trung tâm tế bào có thể bị sừng hóa nhẹ.

Ung thư trong xương nguyên phát cần phân biệt với nang do răng chuyển thành u ác tính, hoặc ung thư tạo men, u men ác tính, hoặc ung thư tuyến nước bọt. Ung thư trong xương nguyên phát thường xảy ra ở phần sau của hàm dưới. Nam giới trong khoảng 30 - 60 tuổi thường mắc bệnh này.

Triệu chứng ban đầu của ung thư trong xương nguyên phát chưa có hiện tượng rối loạn cảm giác và chưa xuất hiện hạch. Chụp X-quang cho thấy hình ảnh một vùng tiêu xương không có giới hạn và không đồng đều.

Phương pháp điều trị chủ yếu là cắt bỏ diện rộng khối u kèm nạo vét hạch, kết hợp xạ trị và hóa trị. Tuy nhiên, bệnh thường có tiên lượng xấu.

Vợ chồng
Nam giới trong khoảng 30 - 60 tuổi thường mắc bệnh này

2. Sarcome do răng

2.1 Sarcome xơ do răng

Đây là một dạng u ác tính ở hàm mặt hiếm của u xơ tạo men, để phân biệt thường dựa vào sự biến đổi của thành phần ngoại trung bì. Thể u này thường xuất hiện ở hàm dưới và hay gặp ở người trẻ 30 tuổi.

Bệnh có triệu chứng lâm sàng là đau và sưng to nhanh. Chụp X-quang cho thấy vùng xương bị tổn thương không đồng đều, phá vỡ vỏ xương hàm, gõ răng thấy đau.

Xét về mặt tế bào học, u ác tính ở hàm mặt dạng sarcome xơ do răng có hình ảnh giống một u xơ men với thành phần biểu mô vẫn còn đồng đều. Các tổ chức liên kết ung thư hóa có chứa nhiều tế bào đa hình. Thỉnh thoảng những tế bào này lớn và có chỉ số gián phân không đặc hiệu. Với Sarcome xơ xương thì thành phần biểu mô biến mất và là dạng có tiên lượng xấu.

Sarcome xơ do răng là một u hàm mặt ác tính, dễ tái phát và có thể tái phát muộn sau 10 năm.

Đau răng
Sarcome xơ do răng là một u hàm mặt ác tính, dễ tái phát và có thể tái phát muộn sau 10 năm

2.2 Sarcome ngà xơ men và răng xơ men

Đây là loại ung thư hiếm, giống u xơ tạo men, với thành phần sarcome và đảo ngà loạn sản hoàn toàn có hoặc không có tổ chức men. Nguyên nhân thường là do tình trạng kích ứng bên trong u gây ra.

Sarcome do răng với 2 thành phần biểu mô và ngoại trung bì thường cho thấy đặc điểm tế bào học ác tính.

U ác tính ở hàm mặt là nguyên nhân gây ra nhiều căn bệnh quái ác ở vùng miệng và ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ của khuôn mặt. Do vậy nên chủ động thăm khám sớm khi thấy bất kỳ dấu hiệu nào của khối u vùng hàm mặt.

Người bệnh có thể đến Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec để được thăm khám và điều trị. Tại đây có đội ngũ bác sĩ chuyên môn cơ xương khớp được đào tạo bài bản, giàu chuyên môn và kinh nghiệm; hệ thống trang thiết bị hiện đại, đạt chuẩn quốc tế; chất lượng dịch vụ chuyên nghiệp, cho hiệu quả chẩn đoán và điều trị cao.

129.4K

Bài viết liên quan