......

Đau thắt lưng thấp do nhồi máu thận cấp tính

Việc phát hiện nhồi máu thận cấp tính thường bị trì hoãn hoặc bỏ sót vì tính chất hiếm gặp của bệnh và biểu hiện lâm sàng không đặc hiệu. Đau thắt lưng thấp khởi phát đột ngột ở bệnh nhân có nguy cơ cao bị huyết khối tắc mạch có thể là dấu hiệu đầu tiên của nhồi máu thận. Chỉ khi nghĩ đến nhồi máu thận cấp tính, bệnh nhân mới có cơ hội được chẩn đoán và xử trí kịp thời, cứu vãn được quả thận đang bị tổn thương.

1. Nhận biết đau thắt lưng thấp do nhồi máu thận cấp tính

Đau lưng dưới là một vấn đề phổ biến và có thể chiếm tới 15% tổng số ca khám ngoại trú mới. Trong phần lớn các trường hợp, đau thắt lưng thường là một tình trạng lành tính liên quan đến tư thế hoặc căng thẳng về thể chất, thường tự khỏi hoặc dễ dàng điều trị.

Vì vậy, đau thắt lưng thường không được nhận định như là một triệu chứng của bệnh lý nghiêm trọng. Trong khi đó, có một số trường hợp nhồi máu thận cấp tính có dấu hiệu khởi phát đột ngột là đau thắt lưng thấp.

Khi khai thác hồi cứu trên các bệnh nhân bị nhồi máu thận cấp tính, triệu chứng đau thắt lưng, bụng và vùng sườn dai dẳng cũng chiếm một tỷ lệ nhất định. Tuy nhiên, những nhận định tại thời điểm ban đầu thường hướng đến các bệnh khác thường gặp hơn như thoái hóa cột sống, bệnh lý trên đường tiêu hóa, sỏi hệ niệu hoặc thậm chí là nhồi máu cơ tim.

Mặt khác, trên các đối tượng đã quan sát hồi cứu, những yếu tố nguy cơ hiện hữu hoặc cận lâm sàng được chỉ định ban đầu đều không có hay độ nhạy, độ đặc hiệu rất thấp đối với chẩn đoán nhồi máu thận cấp tính. Nói một cách khác, bác sĩ tiếp nhận cần phải có ý niệm tối thiểu đến chẩn đoán này mới có thể đưa ra các xử trí thích hợp, bao gồm thực hiện những khám xét, chỉ định xét nghiệm và cả liệu pháp can thiệp tức thì để bảo tồn chức năng thận.

Đau lưng dưới
đau thắt lưng thấp có thể là dấu hiệu của nhồi máu thận cấp tính

2. Cách tiếp cận chẩn đoán nhồi máu thận cấp tính với dấu hiệu ban đầu là đau thắt lưng thấp

Thăm khám lâm sàng

Bệnh nhân bị nhồi máu thận cấp tính có thể nhập viện vì đau bụng, đau mạn sườn, hiếm gặp là đau thắt lưng thấp dai dẳng. Tuy nhiên, chẩn đoán nhồi máu thận cấp tính thường bị trì hoãn hoặc bỏ lỡ, vì tình trạng này hiếm và biểu hiện lâm sàng không đặc hiệu. Hầu hết bệnh nhân có ít nhất một bằng chứng trong tiền sử liên quan đến nguy cơ huyết khối tắc mạch cao, bao gồm rung nhĩ, từng bị thuyên tắc mạch trước đó và bệnh van tim hoặc bệnh thiếu máu cục bộ là những yếu tố nguy cơ chính gây nhồi máu thận cấp.

Các yếu tố nguy cơ này thường được nhận biết sớm hoặc đã có sẵn trong tiền căn bệnh lý hoặc thăm khám lâm sàng. Tuy nhiên, nguyên nhân nhồi máu thận cấp tính khác cũng có liên quan đến các tình trạng hiếm gặp, bao gồm chấn thương, rối loạn đông máu di truyền và mắc phải, sử dụng cocaine, dị tật mạch máu như loạn sản cơ sợi hoặc các bệnh di truyền như hội chứng Marfan hoặc hội chứng Ehlers Danlos, các can thiệp y tế như phẫu thuật thay van, ghép thận, đặt ống thông nội mạch và đặt stent, bệnh ác tính...

Chỉ định xét nghiệm

Trong trường hợp chẩn đoán lâm sàng nhồi máu thận cấp tính không chắc chắn do các dấu hiệu không điển hình, không có yếu tố nguy cơ thuyên tắc huyết khối, các cận lâm sàng hỗ trợ cần được đặt ra. Các kết quả xét nghiệm như tiểu máu và tăng LDH nên gợi ý hướng tới chẩn đoán này. Trong đó, tổng phân tích nước tiểu bằng que thăm dò là một xét nghiệm sàng lọc đơn giản cho nhiều bệnh lý thận nói chung. Độ nhạy của xét nghiệm này để phát hiện tiểu máu cao trái ngược với độ đặc hiệu thấp vì phản ứng chéo khi có myoglobin niệu. Do đó, phân tích nước tiểu lặp lại trong vòng 24 giờ đầu tiên kể từ khi cơn đau khởi phát nên được thực hiện để tăng giá trị chẩn đoán.

Bên cạnh đó, định lượng nồng độ LDH huyết thanh trong máu như một dấu hiệu đặc trưng cho hoại tử tế bào sẽ tăng cao ở những bệnh nhân bị nhồi máu thận cấp tính. Vì LDH huyết thanh rất nhạy cảm nhưng không đặc hiệu, các nguyên nhân khác gây tăng LDH, chẳng hạn như nhồi máu cơ tim cấp, khối u, thuyên tắc mạc treo,... cũng phải được loại trừ càng sớm càng tốt.

Các phương tiện chuyên biệt cho thận như chụp động mạch, xạ hình thận, chụp đài thận tĩnh mạch, siêu âm thận và chụp cắt lớp vi tính có thể đem lại giá trị chẩn đoán nhồi máu thận cấp. Trong đó, chụp cắt lớp vi tính có cản quang là tiêu chuẩn tham chiếu không xâm lấn để chẩn đoán hình ảnh nhồi máu thận cấp nhanh chóng, cho thấy hình ảnh vùng nhồi máu là không tăng cường thuốc sau khi tiêm thuốc cản quang. Mặc dù siêu âm vẫn có vai trò loại trừ bệnh lý u xơ tắc nghẽn đường niệu, phương tiện này lại thiếu độ nhạy để phát hiện sớm nhồi máu thận cấp tính. Chụp động mạch thận chọn lọc là một chẩn đoán xâm lấn nhưng có điểm hạn chế là khó khả thi trong thời điểm ban đầu.

Cách điều trị

Hướng dẫn điều trị cụ thể cho thuyên tắc động mạch thận cấp tính chưa có khuyến cáo chính thức.

Tuy nhiên, trong tất cả các trường hợp, nhận biết kịp thời nhồi máu thận cấp tính là quan trọng. Lúc này, các liệu pháp tiêu sợi huyết hay thuốc chống đông máu sẽ được xem xét chỉ định tùy vào từng bệnh cảnh, cân nhắc dựa trên thời gian của bệnh sử, lợi ích đạt được và nguy cơ có thể mắc phải, nhất là biến chứng xuất huyết do thuốc chống huyết khối nói chung.

Đau bụng dưới âm ỉ sau khi đi ngoài có phải do táo bón kéo dài không?
Bệnh nhân bị nhồi máu thận cấp tính có thể nhập viện bởi đau bụng

Tóm lại, mặc dù không đặc hiệu, triệu chứng đau thắt lưng thấp có thể là dấu hiệu đầu tiên của một căn bệnh nghiêm trọng như đau thắt lưng thấp. Tuy bệnh sử, triệu chứng đi kèm có thể gợi ý nhiều đến bệnh khác, khả năng nhạy cảm lâm sàng cao vẫn là chìa khóa để chẩn đoán sớm bệnh lý này. Như vậy, ở những bệnh nhân có nguy cơ cao xảy ra biến cố huyết khối tắc mạch, đau lưng dưới dai dẳng cùng với LDH huyết thanh tăng và / hoặc đái máu, một phim CT cản quang nên được thực hiện càng sớm càng tốt để loại trừ hoặc xác nhận nhồi máu thận cấp tính là vô cùng cần thiết.

Khi nhận thấy triệu chứng đau thắt lưng thì người bệnh nên lưu ý và đi khám để chẩn đoán chính xác, phòng ngừa các nguy cơ nghiêm trọng. Hiện nay, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là một trong những bệnh viện uy tín hàng đầu cả nước, được đông đảo người bệnh tin tưởng thăm khám và điều trị bệnh. Không chỉ có hệ thống cơ vật chất, trang thiết bị hiện đại: 6 phòng siêu âm, 4 phòng chụp X- quang DR (1 máy chụp toàn trục, 1 máy tăng sáng, 1 máy tổng hợp và 1 máy chụp nhũ ảnh), 2 máy chụp Xquang di động DR, 2 phòng chụp cắt lớp vi tính đa dãy đầu thu (1 máy 128 dãy và 1 máy 16 dãy), 2 phòng chụp Cộng hưởng từ (1 máy 3 Tesla và 1 máy 1.5 Tesla), 1 phòng chụp mạch máu can thiệp 2 bình diện và 1 phòng đo mật độ khoáng xương....Vinmec còn là nơi quy tụ đội ngũ các y, bác sĩ giàu kinh nghiệm sẽ hỗ trợ phần nhiều trong việc chẩn đoán và phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường của cơ thể người bệnh. Đặc biệt, với không gian được thiết kế theo tiêu chuẩn khách sạn 5 sao, Vinmec đảm bảo sẽ mang đến cho người bệnh sự thoải mái, thân thiện, yên tâm nhất.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để được giảm ngay 15% phí khám khi đặt hẹn khám lần đầu trên toàn hệ thống Vinmec (áp dụng từ 17/10 - 31/12/2022). Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

1.9K

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan