......

Xử trí bệnh nhân bị rối loạn cơ vòng Oddi khi không có máy đo áp lực

Bài viết của Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương - Bác sĩ nội soi tiêu hóa - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park.

Bệnh nhân bị rối loạn cơ vòng Oddi đường mật có thể được quản lý bằng sự kết hợp của phẫu thuật cắt cơ thắt nội soi (thực hiện ở những bệnh nhân bị giãn ống mật chủ) và điều trị nội khoa không dùng máy đo áp lực cơ vòng Oddi. Các kết quả của phương pháp này liên quan đến việc giảm triệu chứng và tỷ lệ biến chứng ERCP.

1. Nghiên cứu về điều trị rối loạn cơ vòng Oddi bằng nội soi mật tụy ngược dòng ERCP

Một nghiên cứu đã được thực hiện tại phòng khám ngoại trú của Khoa Tiêu hóa tại Bệnh viện John Radcliffe ở Oxford, Vương quốc Anh trong khoảng thời gian từ tháng 10/2003 - 9/2008, 59 bệnh nhân rối loạn cơ vòng Oddi đường mật (14% loại I, 51% loại II, 35% loại III) đã được nghiên cứu. Tất cả các bệnh nhân bị giãn ống mật chủ đều được tiến hành nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP) và cắt cơ vòng, trong khi đó những bệnh nhân khác được điều trị y tế đơn thuần. Bệnh nhân được theo dõi trung bình trong 15 tháng và được đánh giá về mặt lâm sàng để đáp ứng với điều trị.

Tại thời điểm theo dõi, 15.3% bệnh nhân cho biết hết triệu chứng hoàn toàn, 59.3% cải thiện, 22% không thay đổi triệu chứng và 3.4% xấu đi. 51% trải qua cải thiện/ giải quyết triệu chứng chỉ khi điều trị nội khoa, 12% sau khi cắt cơ thắt và 10% sau cả điều trị nội khoa/ cắt cơ thắt. 20% đã trải qua ít nhất 1 lần tái phát các triệu chứng sau phản ứng ban đầu với điều trị nội soi và/ hoặc nội khoa. 50 thủ thuật ERCP (nội soi mật tụy ngược dòng) được thực hiện ở 24 bệnh nhân với tỷ lệ biến chứng là 18% (viêm tụy sau ERCP là 16%). Phần lớn các biến chứng xảy ra trong lần ERCP đầu tiên, nhẹ và được điều trị bảo tồn. Tuổi, giới tính, tỷ lệ mắc bệnh đi kèm, loại rối loạn cơ vòng Oddi, ống mật chủ bị giãn, sự hiện diện của túi mật còn nguyên vẹn hoặc sử dụng nhóm thuốc opioid không liên quan đến hiệu quả điều trị khi kết thúc theo dõi (p>0,05 cho tất cả).

rối loạn cơ vòng Oddi
Rối loạn cơ vòng Oddi sẽ dẫn đến các triệu chứng ở đường mật - tụy

2. Nghiên cứu nói lên điều gì?

Bệnh nhân bị rối loạn cơ vòng Oddi đường mật có thể được quản lý bằng sự kết hợp của phẫu thuật cắt cơ thắt nội soi (thực hiện ở những bệnh nhân bị giãn ống mật chủ) và điều trị nội khoa không dùng máy đo áp lực cơ vòng Oddi. Các kết quả của phương pháp này liên quan đến việc giảm triệu chứng và tỷ lệ biến chứng ERCP. Có thể so sánh với các kết quả đã được công bố trước đây, trong y văn trong các nhóm bệnh nhân được đánh giá bằng phương pháp đo áp suất.

3. Căn nguyên của cơn đau trong rối loạn cơ vòng Oddi có thể là do nhiều yếu tố

Có một số bằng chứng cho thấy, căn nguyên của cơn đau trong rối loạn cơ vòng Oddi có thể là do nhiều yếu tố. Có đến 85% bệnh nhân tiếp tục bị đau vào lần theo dõi cuối cùng. 34% cần dùng thuốc giảm đau opioid để kiểm soát cơn đau (chủ yếu là opioid nhẹ). Điều này phù hợp với 1 nghiên cứu trước đây, mặc dù đã cắt cơ thắt qua nội soi nhưng 82% bệnh nhân đau kiểu đường mật vẫn tiếp tục sau thời gian theo dõi trung bình 18 tháng. Điều này cho thấy rối loạn cơ vòng Oddi có thể là một rối loạn đau mãn tính với nguyên nhân đa yếu tố.

Tăng trương lực nội tạng đặc hiệu ở tá tràng và chậm làm rỗng dạ dày có thể liên quan đến cơ chế bệnh sinh của cơn đau ở những bệnh nhân rối loạn cơ vòng Oddi. Hơn nữa, trong các nghiên cứu đã có 20% bệnh nhân đã trải qua ít nhất 1 lần tái phát các triệu chứng sau khi đáp ứng điều trị ban đầu. Các nghiên cứu sâu hơn được đảm bảo để làm sáng tỏ đầy đủ các cơ chế tiềm ẩn của đau bụng trong rối loạn cơ vòng Oddi và vai trò cơ thắt ruột có thể đóng vai trò là 1 thành phần của việc kiểm soát cơn đau toàn diện.

4. Chưa có sự thống nhất trong điều trị các dạng rối loạn cơ vòng

Trong nghiên cứu này, các tác giả đề xuất rằng bệnh nhân rối loạn cơ vòng Oddi đường mật có thể được quản lý mà không cần phẫu thuật. Mặc dù người ta chấp nhận chung rằng bệnh nhân rối loạn cơ vòng Oddi đường mật loại I nên được điều trị bằng phẫu thuật cắt cơ thắt đường mật và hiện tại vẫn còn một số tranh cãi về việc quản lý bệnh nhân đường mật loại II và III.

Chỉ có 2 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng được công bố gợi ý rằng phẫu thuật cắt cơ thắt đường mật nên được thực hiện ở những bệnh nhân bị rối loạn cơ vòng Oddi đường mật loại II hoặc III được phát hiện là có tăng áp lực cơ thắt đường mật nền Oddi khi cắt cơ vòng Oddi. Tuy nhiên, một trong những thử nghiệm chỉ bao gồm bệnh nhân loại II, trong khi thử nghiệm kia chủ yếu bao gồm bệnh nhân loại II với số lượng nhỏ bệnh nhân loại I và III hiển thị kết quả của họ khó có thể tổng quát hóa cho tất cả các loại rối loạn cơ vòng Oddi. Hơn nữa, phát hiện của họ không phù hợp với các nghiên cứu không kiểm soát không cho thấy bất kỳ mối tương quan nào giữa kết quả cắt cơ vòng Oddi và kết quả của phẫu thuật cắt cơ vòng. Ngoài ra, có ý kiến ​​cho rằng mặc dù áp lực tăng bất thường tại cắt cơ vòng Oddi có thể dự đoán lợi ích của việc cắt cơ thắt đường mật ở bệnh nhân loại II và III, nhưng điều ngược lại có thể không đúng và một nghiên cứu cắt cơ vòng Oddi âm tính đơn lẻ không loại trừ cơ thắt của rối loạn chức năng Oddi.

Một nghiên cứu gần đây, liên quan đến mô hình phân tích quyết định được xây dựng bằng chương trình phần mềm, cho thấy rằng phẫu thuật cắt cơ thắt đường mật theo kinh nghiệm có thể tiết kiệm chi phí hơn so với chiến lược dựa trên kết quả đo áp suất cho bệnh nhân đau đường mật loại II.

rối loạn cơ vòng Oddi
Thủ thuật cắt cơ vòng Oddi điều trị rối loạn cơ vòng

5. Biến chứng của ERCP trong can thiệp bệnh rối loạn cơ vòng Oddi

Trong nghiên cứu này, tất cả bệnh nhân được theo dõi thường quy như bệnh nhân nội trú qua đêm sau ERCP. Tổng cộng, một biến chứng xảy ra ở 9 trong số 50 thủ thuật (18%). Không có tỷ lệ tử vong sau ERCP. 8 bệnh nhân bị viêm tụy cấp sau ERCP, 6/8 mức độ nhẹ và 2/8 mức độ nặng. Một bệnh nhân khác bị thủng sau phúc mạc với thuốc cản quang được tiêm vào tĩnh mạch cửa. Cô đã được điều trị bảo tồn như một bệnh nhân nội trú trong 6 ngày. Tổng cộng có 7/9 (78%) biến chứng xảy ra trong ERCP đầu tiên mà mỗi bệnh nhân này mắc phải. Một trong số 9 biến chứng xảy ra trong lần thứ hai và một biến chứng khác trong lần ERCP thứ ba (viêm tụy trong cả hai trường hợp). Tổng cộng có 6 trong số 23 (26%) bệnh nhân được phẫu thuật cắt cơ thắt nội soi bị viêm tụy cấp sau ERCP sau lần thực hiện ERCP đầu tiên của họ.

Nguy cơ biến chứng, đặc biệt là viêm tụy, là mối quan tâm ở bệnh nhân rối loạn chức năng cơ vòng Oddi trải qua ERCP/ phẫu thuật cắt cơ vòng. Tỷ lệ xảy ra các biến chứng sau ERCP trong nghiên cứu của các tác giả là 18% nói chung và 16% đối với viêm tụy sau ERCP nói riêng, có thể so sánh với tỷ lệ trong các báo cáo trước đây. Đặt stent ống tụy dự phòng tạm thời đã được gợi ý để giảm tỷ lệ viêm tụy sau ERCP ở bệnh nhân rối loạn chức năng cơ vòng Oddi.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để được giảm ngay 20% phí khám bệnh lần đầu trên toàn hệ thống Vinmec (áp dụng từ 1/8 - 30/9/2022). Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

Tài liệu tham khảo:

  • Evangelos Kalaitzakis. Management of patients with biliary sphincter of Oddi disorder without sphincter of Oddi manometry. BMC Gastroenterol. Năm 2010; 10: 124.
  • Bozkurt T, Orth KH, Butsch B, Lux G. Kết quả lâm sàng lâu dài của bệnh nhân sau cắt túi mật bị đau kiểu đường mật: kết quả đo áp suất, kỹ thuật không xâm lấn và nội soi cắt cơ thắt. Eur J Gastroenterol Hepatol. Năm 1996; 8 (3): 245–249. doi: 10.1097 / 00042737-199603000-00011. [ PubMed ] [ CrossRef ] [ Google Scholar ]
  • Linder JD, Klapow JC, Linder SD, Wilcox CM. Đáp ứng không hoàn toàn với phẫu thuật cắt cơ vòng qua nội soi ở bệnh nhân rối loạn chức năng cơ vòng Oddi: bằng chứng cho một rối loạn đau mãn tính. Là J Gastroenterol. Năm 2003; 98 (8): 1738–1743. doi: 10.1111 / j.1572-0241.2003.07597.x. [ PubMed ] [ CrossRef ] [ Google Scholar ]

48 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan