......

Sinh thiết tuyến nước bọt phụ

Sinh thiết tuyến nước bọt phụ là một kỹ thuật cận lâm sàng cần thiết trong phát hiện và chẩn đoán hội chứng Sjogren cũng như một số bệnh lý liên quan đến tuyến nước bọt phụ khác. Đây là một kỹ thuật có xâm lấn nên sẽ gây ảnh hưởng đến sức khỏe bệnh nhân nếu không được thực hiện đúng quy trình.

1. Tuyến nước bọt phụ là gì?

Tuyến mang tai, tuyến dưới hàm và tuyến dưới lưỡi là những tuyến nước bọt chính trong cơ thể, bên cạnh đó còn có tuyến nước bọt phụ rải rác ở một số cơ quan như khoang miệng, họng và thanh quản. Đối với những tuyến nước bọt chính thì có thể gặp phải những bệnh lý ung bướu như u tuyến mang tai hay u tuyến dưới hàm... Tuy nhiên, u tuyến nước bọt phụ mặc dù hiếm gặp nhưng tỷ lệ u ác tính rất cao, một số bệnh lý liên quan đến tuyến nước bọt phụ như hội chứng Sjogren, Sarcoidose hay Amylose, vì vậy việc phát hiện sớm và chẩn đoán các bệnh lý này là cực kỳ quan trọng.

Để chẩn đoán các bệnh lý liên quan đến tuyến nước bọt phụ thì bệnh nhân cần được thăm khám lâm sàng để phát hiện những bất thường khối u, những triệu chứng thực thể như khó thở, khó nuốt, khó khăn khi phát âm... Để chẩn đoán xác định bệnh lý này thì phương pháp sinh thiết tuyến nước bọt phụ làm xét nghiệm mô bệnh học là rất quan trọng.

2. Sinh thiết tuyến nước bọt phụ

Chỉ định sinh thiết tuyến nước bọt phụ bao gồm:

  • Nghi ngờ bệnh nhân mắc phải hội chứng Sjogren với các triệu chứng trên lâm sàng như khô miệng, khô mắt.
  • Nghi ngờ bệnh lý Sarcoidose, Amylose...

Chống chỉ định sinh thiết tuyến nước bọt phụ đối với những người bệnh đang gặp phải tình trạng nhiễm khuẩn răng miệng.

Trước thủ thuật, người bệnh cần được tiến hànhxét nghiệm đông máu, nhóm máu,HIV, HbsAg và một số xét nghiệm huyết học và sinh hóa cơ bản khác.

Thủ thuật sinh thiết tuyến nước bọt phụ được thực hiện theo những bước như sau:

  • Xác định vị trí giải phẫu của tuyến nước bọt tại bờ trong môi dưới: Dùng ngón tay trỏ và ngón tay cái ép phần môi dưới, tiết ra 1 giọt nước bọt ở lỗ thoát ra của tuyến nước bọt phụ.
  • Gây tê tại chỗ bằng Xylocain.
  • Rạch 0.5cm ở niêm mạc môi bằng dao mổ để tuyến nước bọt phụ được bộc lộ.
  • Cắt 2 – 3 tuyến bằng kéo phẫu thuật, không khâu vết mổ.
  • Cho bệnh nhân súc miệng với Betadine.
  • Tuyến nước bọt sau khi cắt thì được cho vào lọ chứa dung dịch Paraformaldehyde 4% để bảo quản và đúc khối trong parafin sau đó.
Cần xác định vị trí để  sinh thiết tuyến nước bọt phụ
Cần xác định vị trí để sinh thiết tuyến nước bọt phụ

Sau khi kết thúc thủ thuật, bệnh nhân cần được theo dõi huyết áp, sự chảy máu tại vết mổ trong vòng 24 giờ đầu. Mặc dù là một thủ thuật đơn giản nhưng bệnh nhân có thể gặp phải một số vấn đề sau khi kết thúc thủ thuật như:

  • Đau tại vị trí sinh thiết, tự động hết sau 1 ngày, nếu bệnh nhân đau nhiều có thể dùng Paracetamol.
  • Nhiễm khuẩn tại vị trí sinh thiết, có thể xử trí bằng điều trị kháng sinh phù hợp.
  • Kích thích hệ thần kinh phó giao cảm vì bệnh nhân có tâm lý sợ hãi, biểu hiện lâm sàng như choáng váng, ho khan, vã mồ hôi, khó thở, hồi hộp, mệt ngực, rối loạn cơ tròn..., lúc này cần cho bệnh nhân nằm đầu thấp, đưa chân lên cao, theo dõi mạch, nhịp, huyết áp và xử trí cấp cứu khi cần thiết.

3. Kết luận

Sinh thiết tuyến nước bọt phụ là một trong những kỹ thuật cận lâm sàng có giá trị cao trong chẩn đoán và điều trị các bệnh lý liên quan đến tuyến nước bọt phụ. Tuy nhiên, thủ thuật này vẫn có thể để lại một số tai biến sau khi thực hiện nên người bệnh cần lưu ý về tình trạng này.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để được giảm ngay 10% phí khám khi đặt hẹn khám lần đầu trên toàn hệ thống Vinmec (áp dụng từ 1/10 - 31/10/2022). Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

Nguồn tham khảo: Bộ Y tế

207 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan