......

Nội soi điều trị thoát vị khe hoành thực quản

Thoát vị khe hoành thực quản thường gặp ở những người cao tuổi, hoặc người trẻ tuổi bị thoát vị bẩm sinh. Điều trị thoát vị khe hoành thực quản có thể thực hiện mổ mở hoặc mổ nội soi. Tuy nhiên, hiện nay mổ nội soi điều trị thoát vị khe hoành thực quản thường được thực hiện nhiều hơn.

1. Thoát vị khe hoành thực quản

Thoát vị khe hoành hầu hết xảy ra ở người lớn tuổi và là thoát vị mắc phải. Thoát vị khe thực quản xảy ra ở người trẻ tuổi có thể là thoát vị bẩm sinh. Nguyên nhân của thoát vị khe thực quản là do sự suy yếu màng ngăn thực quản (thoát vị mắc phải) hay một lỗ khiếm khuyết của cơ hoành ở khe thực quản (thoát vị bẩm sinh).

Thoát vị khe thực quản có hai loại: thoát vị kiểu trượt, trong đó tâm vị của dạ dày bị thoát vị lên lồng ngực, hay thoát vị kiểu cuốn, trong đó tâm vị vẫn ở vị trí bình thường trong khoang bụng và chỉ có đáy vị là bị thoát vị lên lồng ngực. Ngoài ra còn có loại thoát vị hỗn hợp, kết hợp thoát vị trượt và thoát vị cuốn. 99% thoát vị khe thực quản mắc phải là thoát vị trượt.

2. Triệu chứng thoát vị khe hoành thực quản

Triệu chứng thường gặp ở những bệnh nhân bị thoát vị khe hoành thực quản bao gồm: Đau thượng vị, đau ngay sau xương ức; Nóng rát sau xương ức; Đầy hơi, khó tiêu; Nôn, nôn ra máu..

Nguy cơ lớn nhất của thoát vị cạnh thực quản là nghẹt, dẫn đến hoại tử phần dạ dày bị thoát vị. Các yếu tố thuận lợi của thoát vị khe thực quản mắc phải:

  • Cơ: bao gồm cả cơ hoành, trong đó có hai trụ cơ hoành, bị yếu và giảm tính đàn hồi, thường gặp ở người cao tuổi.
  • Khiếm khuyết khe thực quản, thoát vị bẩm sinh ở người trẻ.
  • Tăng áp lực trong khoang bụng như: cổ trướng, phụ nữ, người béo phì, người bị táo bón mãn tính...
Táo bón
Táo bón làm trầm trọng hơn các triệu chứng của thoát vị khe hoành thực quản

  • Viêm thực quản mãn tính làm xơ hoá lớp cơ dọc, dẫn đến thực quản bị rút ngắn...
  • Thoát vị khe thực quản thường gặp ở phụ nữ và người trên 40 tuổi. Tần suất mắc bệnh càng cao khi tuổi càng lớn. Chỉ 10% người bệnh bị thoát vị khe thực quản ở độ tuổi dưới 40, trong khi đó 70% người bệnh trên 70 tuổi.
  • Hậu quả và biến chứng của thoát vị khe thực quản thể trượt
  • Viêm thực quản, bào mòn thực quản (loét Cameron), loét thực quản.
  • Chảy máu từ các sang thương viêm hay loét thực quản. Máu thường chảy rỉ rả, hiếm khi xảy ra chảy máu ồ ạt.

3. Chẩn đoán thoát vị khe hoành thực quản

Các biện pháp chẩn đoán thoát vị khe hoành thực quản bao gồm:

Chụp X-quang ngực thẳng: thấy hình ảnh các khối mờ lớn có mức nước hơi, biểu hiện của hơi và dịch vị bị ứ đọng trong phần dạ dày bị nghẹt.

Chụp lưu thông thực quản-dạ dày: thấy hình ảnh của một túi cản quang nằm lân cận thực quản. Nếu chụp đối quang kép, hình ảnh nếp niêm mạc dạ dày sẽ hiện diện trong túi cản quang này. Dấu hiệu này giúp chẩn đoán phân biệt thoát vị khe hoành với túi thừa thực quản.

Chụp CT ngực bụng: thấy hình ảnh thoát vị khe thực quản trên CT là một khối (có thể có mức nước hơi hay không) nằm sau tim. Khi mạc nối lớn bị thoát vị, hình ảnh trên CT là tăng khối lượng mô mỡ quanh thực quản.

Chụp MRI: tương tự như chụp CT, có thể thấy thoát vị mạc nối lớn cạnh thực quản với hình ảnh của một khối mỡ liên tục với các mạch máu và phát triển từ khoang bụng lên lồng ngực.

Chụp MRI
Chụp MRI giúp chẩn đoán bệnh thoát vị khe hoành thực quản

Siêu âm bụng: khe thực quản giãn rộng đến 16-21mm, chứng tỏ không phải thực quản mà là dạ dày nằm ở khe thực quản. Dấu hiệu này có độ nhạy 100% và độ đặc hiệu 90% trong chẩn đoán thoát vị khe thực quản.

Nội soi dạ dày thực quản: thoát vị khe thực quản có thể được chẩn đoán dễ dàng bởi nội soi thực quản-dạ dày. Trên nội soi, thoát vị khe thực quản biểu hiện bằng hình ảnh niêm mạc dạ dày nằm ở phía trên khe thực quản của cơ hoành. Hình ảnh này có thể được quan sát từ phía trên (thực quản) xuống hay từ phía dưới (dạ dày) lên. Nội soi giúp phân loại viêm loét thực quản do trào ngược:

  • Độ 1: Thực quản viêm đỏ.
  • Độ 2: Thực quản có các vết loét thẳng và không hội tụ.
  • Độ 3: Thực quản có các vết loét ngoằn nghèo và hội tụ.
  • Độ 4: Thực quản bị chít hẹp hay thực quản Barrett.

4. Nội soi điều trị thoát vị khe hoành thực quản

4.1 Chuẩn bị: Điều dưỡng, bác sĩ điều trị cần thực hiện:

  • Đánh giá tình trạng người bệnh trước mổ: mức độ suy hô hấp, viêm phổi, viêm đường hô hấp trên, tình trạng dinh dưỡng toàn thân, dấu hiệu mất nước, điện giải, trình trạng nhiễm trùng...
  • Điều chỉnh rối loạn điện giải, toan kiềm, phát hiện và điều trị hạ đường huyết.
  • Giải thích tình trạng bệnh, cách thức phẫu thuật, tai biến và biến chứng có thể xảy ra trong và sau mổ
  • Kháng sinh dự phòng, an thần...

Người bệnh

  • Vệ sinh thân thể, làm sạch đường tiêu hóa: rửa dạ dày, thụt tháo...
  • Nhịn ăn hoàn toàn trước mổ 12h.

Chuẩn bị dụng cụ

Dụng cụ cần chuẩn bị mổ nội soi bao gồm: dàn máy mổ nội soi, camera góc nhìn 30o, trocart 10mm, 5mm, kim, chỉ khâu tiêu chậm, tấm lưới nhân tạo,...

thuốc an thần
Bệnh nhân có thể được chỉ định dùng thuốc an thần trước khi nội soi

4.2 Các bước tiến hành

Phẫu thuật điều trị thoát vị khe hoành có thể được thực hiện qua nội soi hay mổ mở. Hiện nay, phẫu thuật nội soi ngày càng được thực hiện nhiều hơn. Quá trình phẫu thuật được thực hiện qua 2 bước (nếu thoát vị trượt):

Phẫu thuật sửa chữa lỗ thoát vị:

  • Đưa phần dạ dày bị thoát vị (và tâm vị, trong trường hợp thoát vị trượt) trở lại ổ bụng.
  • Khâu đóng lỗ thoát vị (khép khe thực quản của cơ hoành). Nếu lỗ thoát vị lớn, có thể đặt mảnh ghép che lỗ thoát vị.
  • Có thể cân nhắc đến việc cố định dạ dày vào thành bụng bằng cách mở dạ dày ra da tạm thời nếu người bệnh bị thoát vị cạnh thực quản.

Phẫu thuật chống trào ngược:

  • Các phẫu thuật này được chia làm hai loại chính
  • Khâu cuốn phình vị quanh tâm vị (phẫu thuật Nissen, Toupet).
  • Cố định tâm vị vào vùng bụng sau (phẫu thuật Hill)..
  • Kết thúc cuộc mổ là đóng bụng, rút trocar.
Phẫu thuật nội soi
Phẫu thuật nội soi là phương pháp điều trị bệnh thoát vị khe hoành thực quản hiệu quả

4.3 Chăm sóc và theo dõi sau mổ

  • Theo dõi tình trạng hô hấp, tim mạch.
  • Tiếp tục kháng sinh tĩnh mạch 7-10 ngày.
  • Bồi phụ nước, điện giải, nuôi dưỡng qua đường tĩnh mạch hoàn toàn từ 2 -3 ngày, sau đó cho ăn đường miệng hoặc qua ống thông dạ dày.
  • Chăm sóc vết thương mỗi ngày và cắt chỉ sau 07 ngày.

5. Biến chứng có thể gặp sau phẫu thuật nội soi thoát vị khe hoành thực quản

Biến chứng sau mổ thoát vị khe hoành thực quản bao gồm:

  • Tràn khí màng phổi, xẹp phổi: dẫn lưu khí khoang màng phổi, thở máy.
  • Nhiễm trùng phổi, nhiễm trùng huyết, nhiễm trùng tiểu...: làm kháng sinh đồ và điều trị kháng sinh.
  • Thoát vị hoành tái phát (5-20%), và khoảng 30% cho các trường hợp dùng mảnh ghép nhân tạo.
tràn khí màng phổi tự phát
Người bệnh nội soi thoát vị khe hoành thực quản có thể bị tràn khí màng phổi

Từ tháng 9/2019, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park (TP. HCM) triển khai kỹ thuật mới – Phẫu thuật ít xâm lấn bằng robot (robotic surgery) với robot cầm tay, áp dụng với các phẫu thuật tiêu hóa, tiết niệu và phụ khoa.

Phương pháp này đang có nhiều ưu thế so với cả phẫu thuật nội soi kinh điển và mổ robot với:

  • Dụng cụ có đầu phẫu thuật hoạt động linh hoạt như khớp cổ tay giúp tiếp cận được những góc hẹp, tăng khả năng bóc tách và ít gây tổn thương cho các vùng lân cận so với phẫu thuật nội soi cổ điển;
  • Đèn nội soi tự động hóa qua giọng nói, laser, theo dõi bằng mắt,... giúp bác sĩ chủ động điều khiển và có tầm nhìn và sự kiểm soát tốt hơn, tăng sự chính xác và an toàn trong thực hiện phẫu thuật;
  • Với ưu điểm nhỏ gọn, phẫu thuật bằng cánh tay robot ít xâm lấn và có nhiều lợi điểm như đường mổ nhỏ, ít đau, nguy cơ nhiễm trùng thấp, từ đó giúp khách hàng ít mất máu trong phẫu thuật, phục hồi nhanh;
  • Chi phí thực hiện thấp hơn nhiều phẫu thuật bằng robot.

Khách hàng sẽ được tư vấn và điều trị cùng các bác sĩ nội soi giàu kinh nghiệm và được trực tiếp phẫu thuật bởi bác sĩ Đỗ Minh Hùng – Trưởng khoa Ngoại Tổng hợp – Bệnh viện ĐKQT Vinmec Central Park. Bác sĩ Hùng đã có hơn 25 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Ngoại Tổng quát và thực hiện hàng chục công trình nghiên cứu khoa học có giá trị, công bố nhiều kỹ thuật phẫu thuật độc đáo, mang lại hiệu quả điều trị tích cực như điều trị thoát vị khe thực quản bằng phẫu thuật nội soi, cắt thực quản nội soi lồng ngực tư thế nằm sấp, ...

Để đăng ký khám và điều trị tại Vinmec Central Park, Quý Khách vui lòng liên hệ Hotline: 0283 6221 166 hoặc đăng ký trực tuyến TẠI ĐÂY.

910 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan