......

Điều trị hội chứng nôn theo chu kỳ

Bài viết bởi Bác sĩ Mai Viễn Phương - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park

Hội chứng nôn mửa theo chu kỳ (CVS ) ở người lớn là một rối loạn đặc trưng bởi các cơn buồn nôn, nôn mửa và đau bụng tái diễn đột ngột, cách nhau bởi các giai đoạn sức khỏe bình thường khác nhau.

1. Vai trò của thuốc chống trầm cảm ba vòng

Phương pháp điều trị với thuốc chống trầm cảm ba vòng yêu cầu bắt đầu với liều ban đầu thấp của amitriptylin 10 mg vào ban đêm sau đó tăng dần liều 10 mg sau mỗi 2 đến 4 tuần để đạt được hiệu quả điều trị mong muốn. Không có liều lượng thiết lập để kiểm soát các triệu chứng nhưng mục tiêu là ngăn ngừa chu kỳ nôn mửa. Tác dụng phụ của việc sử dụng thuốc chống trầm cảm 3 vòng bao gồm khô miệng, buồn ngủ, táo bón, hạ huyết áp tư thế, mệt mỏi mãn tính, mờ mắt và ảo giác nhẹ. Các tác dụng phụ có thể được giảm thiểu bằng cách tăng liều từ từ lên 10 mg sau mỗi 2-4 tuần. Sự hợp lý của cách tiếp cận này là xác định đâu là liều thấp nhất có thể điều trị ở một cá nhân và vẫn hạn chế các tác dụng phụ có thể xảy ra với liều cao hơn. Thuốc chống trầm cảm ba vòng mất hơn 1 tháng để đạt được hiệu quả điều trị đầy đủ sau khi bắt đầu và điều này phải được truyền đạt cho bệnh nhân.

Các thuốc chống trầm cảm 3 vòng khác như nortriptyline và doxepin có thể được dùng thay thế với ít tác dụng phụ hơn nhưng vẫn có lợi ích điều trị. Gần đây hơn, thuốc chống co giật zonisamide (100-600mg mỗi ngày) và thuốc levetiracetam (500-1000 lần hai lần mỗi ngày) đã chứng minh hiệu quả ở những bệnh nhân người lớn không đáp ứng hoặc không dung nạp thuốc chống trầm cảm 3 vòng , nhưng vai trò hiện tại của chúng chỉ có thể được coi là liệu pháp hàng đầu.

2. Các liệu pháp hỗ trợ

Sau khi đạt được sự kiểm soát ban đầu với việc tăng liều amitriptyline và đồng thời lorazepam để điều trị lo âu, liệu pháp hỗ trợ bao gồm thuốc chống nôn bao gồm ondansetron, promethazine hoặc prochlorperazine để giảm buồn nôn. Thuốc chống co thắt (dicyclomine) dành cho hội chứng ruột kích thích (IBS) như đau bụng, đặc biệt là ở những bệnh nhân làm rỗng dạ dày nhanh chóng và phản xạ dạ dày-ruột quá mức. Thuốc ức chế bơm proton có thể được sử dụng trong thời gian ngắn cho các triệu chứng trào ngược dạ dày thực quản liên quan đến nôn nhiều.

Kê đơn, bác sĩ chỉ định uống thuốc
Người bệnh được dùng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ điều trị

3. Cách sử dụng thuốc chống trầm cảm 3 vòng

Theo kinh nghiệm của các tác giả tại một trung tâm giới thiệu về điều trị các bệnh tiêu hóa, các tác giả phát hiện ra rằng 83,3% bệnh nhân bắt đầu sử dụng liều thấp (10mg) amitriptyline trước khi đi ngủ có thể leo thang dần dần bằng cách tiếp cận tăng dần 10mg mỗi 2-4 tuần khi dung nạp và đạt được kiểm soát triệu chứng bằng cách ngăn ngừa tái phát và thăm khám ở khoa cấp cứu. Phương pháp chuẩn độ này đối với liều lượng amitriptylin đã làm giảm triệu chứng ở 8% bệnh nhân với liều 50- 75mg; 50% ở 100mg; 21% ở mức 150mg và 8% ở mức 200mg. Không đáp ứng với liệu pháp tiêu chuẩn ở bệnh nhân hội chứng nôn theo chu kỳ ở người lớn xảy ra ở khoảng 13% và không được giải thích bằng cách dùng thuốc dưới liều thuốc chóng trầm cảm 3 vòng.Các yếu tố nguy cơ chính của việc không đáp ứng với amitriptyline là: đau nửa đầu có kiểm soát kém, rối loạn tâm thần, chất gây nghiện mãn tính và sử dụng thuốc gây nghiệnliên tục, cần được giải quyết tích cực khi các triệu chứng tiếp tục tăng lên trong khi cố gắng làm thuyên giảm hội chứng nôn theo chu kỳ với liều cao Liệu pháp thuốc chống trầm cảm 3 vòng .

4. Kết quả lâu dài điều trị hội chứng nôn theo chu kì

Kết quả lâu dài hiện đang trở nên rõ ràng khi các mô hình điều trị được công nhận. Một mô hình yêu cầu tăng thêm liều duy trì ngoài giờ do một số dung nạp liều xảy ra từ từ với chu kỳ nôn đột phá. Một nhóm khác trong đó các triệu chứng đã được kiểm soát trong ít nhất một năm mà không cần thăm khám cấp cứu đã có thể giảm thành công xuống liều thấp hơn mà không cần thăm khám cấp cứu. Liều amitriptylin được giảm dần hoặc thậm chí ngừng theo thời gian, thường ít nhất là 1 năm. 21% bệnh nhân của chúng tôi có thể giảm liều xuống 10-20mg mỗi ngày. Một khuyến khích bổ sung mà chúng tôi đã chứng kiến ​​là mục tiêu mang thai ở phụ nữ vì amitriptyline được FDA liệt kê là loại C và do đó không được khuyến cáo trong thai kỳ.

5. Thời gian điều trị

Điều trị bằng thuốc chống trầm cảm 3 vòng là một chiến lược hiệu quả ở 87% bệnh nhân và giảm đáng kể tần suất các cuộc tấn công, số lần đến phòng cấp cứu và nhập viện. Một khi các triệu chứng được kiểm soát trong ít nhất 12 tháng, liều thuốc chống trầm cảm 3 vòng có thể từ từ được giảm dần để đạt đến liều rất thấp hoặc thậm chí ngừng trong khi duy trì kiểm soát triệu chứng. Đây là một quan sát mới, cụ thể là có thể đạt được hiệu quả giảm dần trong vòng 6 đến 12 tháng. Lý thuyết để giải thích cho nhận xét này là quá mẫn cảm thụ thể thần kinh trung ương hiện diện ban đầu ở bệnh nhân hội chứng nôn mửa theo chu kỳ đã được ngăn chặn thành công trong quá trình điều trị với amitriptyline, cung cấp một khung thời gian mà các yếu tố nguy cơ được công nhận của chứng đau nửa đầu, căng thẳng, tiểu đường, thuốc gây nghiện có thể được giải quyết và kiểm soát tốt hơn.

Thông điệp quan trọng cho các bác sĩ lâm sàng của chúng tôi là hội chứng nôn mửa theo chu kỳ có thể được trình bày cho bệnh nhân như một bệnh có khả năng hồi phục: Sau khi điều trị tích cực ban đầu để đạt được sự thuyên giảm và sau khi giải quyết hiệu quả các bệnh đi kèm, liều amitriptyline có thể được giảm dần và thậm chí ngừng theo thời gian.

Nằm viện
Người bệnh cần được điều trị theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa

6. Kết luận

Hội chứng nôn mửa theo chu kỳ ở người lớn đang được chẩn đoán và cải thiện nhận thức cũng như nhận biết các đặc điểm của bệnh có thể giúp giảm các công việc chẩn đoán xâm lấn và tốn kém có ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế của bệnh nhân.

Điều này đặc biệt xảy ra đối với các bác sĩ tại Khoa Cấp cứu, những người cần có chỉ số lâm sàng cao khi quan sát thấy mô hình các đợt buồn nôn cấp, nôn và đau bụng cấp tính không rõ nguyên nhân khi thăm khám và nhập viện cấp cứu thường xuyên. Các manh mối lâm sàng chính khác cho hội chứng nôn mửa theo chu kỳ nằm ở việc đánh giá cao các bệnh đi kèm của lo âu, trầm cảm, đau nửa đầu và bệnh nhân tiểu đường. Nghiện các loại thuốc gây nghiện mãn tính hiện đã trở thành một căn nguyên mới và rất phổ biến và cần được thêm vào như một tiêu chí bổ sung.

Cuối cùng, bệnh nhân hội chứng nôn mửa theo chu kỳ có khả năng làm rỗng dạ dày nhanh hoặc bình thường. Đây là một phát hiện mới , giúp tách hội chứng nôn mửa theo chu kỳ khỏi chứng liệt dạ dày và chúng tôi đặc biệt khuyên rằng tình trạng khả năng làm rỗng dạ dày được thêm vào như một trong những tiêu chí chính để chẩn đoán hội chứng nôn mửa theo chu kỳ .

>>Xem thêm: Hội chứng nôn theo chu kỳ- Bài viết bởi Bác sĩ Mai Viễn Phương - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để được giảm ngay 20% phí khám khi đặt hẹn khám lần đầu trên toàn hệ thống Vinmec (áp dụng từ 1/8 - 31/12/2022). Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

Tài liệu tham khảo

  1. Venkatesan T, Prieto T, Barboi A, et al. Autonomic nerve function in adults with cyclic vomiting syndrome: a prospective study. Neurogastroenterol Motil. 2010; 22(12):1303-1307,e339.
  2. Sarosiek I, Alvarez A, Zamora A, et al. Etiologies of nausea and vomiting in patients referred to a gastroenterology motility clinic. The El Paso Physician. 2014; 37(2):14-18.
  3. Pareek N, Fleisher D, Abell T. Cyclic vomiting syndrome: what a gastroenterologist needs to know. Am J Gastroenterol. 2007; 102(12):2832-2840.
  4. Duckett A, Pride P. Cyclic vomiting syndrome in an adult patient. J Hosp Med. 2010; 5(4):251–252.
  5. Lee LY, Abbott L, Moodie S, Anderson S. Cyclic vomiting syndrome in 28 patients: demographics, features and outcomes. Eur J Gastroenterol Hepatol. 2012; 24(8):939-943
  6. Chad J. Cooper, Richard W. McCallum, Cyclic Vomiting Syndrome: Diagnostic Criteria and Insights into Long Term Treatment Outcomes, Gastrointestinal motility and functional bowel disorders, series #5, Practical gastroenterology • january 2015

118 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan