......

Chỉ định phẫu thuật điều trị co thắt tâm vị

Trước kia, phẫu thuật là phương pháp duy nhất để điều trị co thắt tâm vị. Ngày nay, với công nghệ tiến bộ hơn, có thể dùng bóng hơi để nong hoặc tiêm độc tố botulinum vào cơ thắt dưới để điều trị bệnh này.

1. Co thắt tâm vị là gì?

Bình thường khi một người có phản xạ nuốt, phần trên của thực quản đóng lại và phần dưới mở ra giúp cho thức ăn di chuyển nhịp nhàng xuống dạ dày nhờ nhu động thực quản. Khi bệnh nhân bị co thắt tâm vị thì cơ thắt dưới của thực quản không có khả năng tự mở ra nên lượng thức ăn đưa xuống dạ dày bị hạn chế hoặc không thể xuống được.

Nguyên nhân của co thắt tâm vị đến nay vẫn chưa xác định rõ ràng. Một số nghiên cứu cho rằng bệnh này bắt nguồn từ các yếu tố như nhiễm trùng, bệnh tự miễn hoặc do di truyền. Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng thường gặp nhất là từ 25-65 tuổi và tỷ lệ nam nữ mắc bệnh ngang nhau.

2. Triệu chứng co thắt tâm vị

Bệnh co thắt tâm vị thường tiến triển thầm lặng trong thời gian đầu với những triệu chứng không rõ ràng nên khó để chẩn đoán xác định trong giai đoạn khởi phát. Hầu như khi bệnh nhân đến khám với tình trạng thực quản đã giãn to với những triệu chứng lâm sàng như:

  • Nuốt khó: Giai đoạn đầu bệnh nhân cảm thấy khó nuốt những thức ăn đặc và sau xuất hiện ngay cả với thức ăn lỏng.
  • Tức ngực: Sau khi nuốt thức ăn thấy đau tức hoặc có cảm giác thức ăn dính lại ở vùng sau xương ức.
  • Nôn: Xảy ra sau thời gian dài mắc bệnh do thức ăn đọng lại tại đoạn thực quản bị giãn ngay trên chỗ co thắt gây nôn thức ăn ra ngoài. Lúc đầu, nôn với số lượng ít ngay sau bữa ăn và thức ăn chưa lên men nhưng một thời gian sau do thực quản bị giãn rộng dẫn đến lượng thức ăn đọng lại trên chỗ hẹp nhiều làm cản trở sự lưu thông gây nôn xa sau bữa ăn, số lượng nhiều, chất nôn đã lên men nên có mùi chua và cả dịch nhầy.
  • Trào ngược: Co thắt tâm vị gây trào ngược xảy ra ở đa số các bệnh nhân vào giai đoạn sau của bệnh. Khi thực quản giãn to làm ứ đọng nhiều thức ăn có thể gây trào ngược vào ban đêm khiến bệnh nhân sặc, thậm chí phải móc họng để nôn ra thì mới hết ho và thoải mái được.
  • Bệnh nhân có thể trạng gầy, suy kiệt do dinh dưỡng kém. Khi khám bằng ống nghe có thể thấy tiếng nuốt ừng ực khi uống nước do tâm vị bị co thắt làm nước khó khăn để đi qua chỗ hẹp nên tạo ra tiếng động.

Bệnh nhân co thắt tâm vị có thể được chẩn đoán thông qua những phương tiện cận lâm sàng như:

  • Chụp X-quang thực quản có dùng thuốc cản quang: Đây là phương pháp có giá trị chẩn đoán xác định cao. Bệnh nhân điển hình với hình ảnh thực quản giãn to ra trên vùng tâm vị hẹp nhỏ lại như hình mỏ chim. Không có túi hơi dạ dày.
  • Nội soi dạ dày thực quản: Thực quản giãn rộng có đọng lại thức ăn mới lẫn cũ, chứa nhiều nước. Niêm mạc thực quản xuất huyết với các vết trợt, loét. Thông qua nội soi có thể tìm ra nguyên nhân gây giãn thực quản như ung thư tâm vị, thoát vị hoành, khối u trung thất đè vào thực quản,... để chẩn đoán loại trừ. Cơ thắt thực quản dưới co thắt chặt lại gây khó khăn trong việc nội soi.
  • Đo áp lực thực quản thấy cơ thắt dưới thực quản không hoàn toàn thư giãn, trương lực ở 1⁄3 dưới thực quản tăng trên 30mmHg.
phẫu thuật co thắt tâm vị
Tức ngực là một trong những triệu chứng co thắt tâm vị

3. Chẩn đoán phân biệt

Khi bệnh nhân đến khám với triệu chứng khó nuốt, cần chẩn đoán phân biệt với một số bệnh sau:

  • Ung thư thực quản: Tình trạng nuốt khó tăng dần, tăng nhanh sau một thời gian ngắn. Thực hiện nội soi giúp chẩn đoán xác định.
  • Ung thư tâm vị: Triệu chứng nuốt khó tăng nhanh sau một thời gian ngắn. Nội soi thường thấy thực quản không giãn và có tổn thương loét hoặc thâm nhiễm cứng ở tâm vị.
  • Hội chứng rối loạn co bóp thực quản: Nuốt khó xuất hiện từng lúc, trên phim X-quang tháy thực quản tăng co bóp và lưu thông tốt. Không có hình ảnh ứ đọng tại thực quản trên nội soi.
  • Những tổn thương thực quản do trung thất chèn ép.

4. Co thắt tâm vị được điều trị như thế nào?

Điều trị co thắt tâm vị trước kia chỉ với phương pháp duy nhất là phẫu thuật mở cơ thắt dưới thực quản. Hiện nay với công nghệ tiến bộ hơn có thể dùng bóng hơi để nong hoặc tiêm độc tố botulinum vào cơ thắt dưới.

4.1. Điều trị bằng thuốc

Với những bệnh nhân nhẹ có thể sử dụng thuốc isosorbid nitrat 5-10mg ngậm dưới lưỡi trước khi ăn hoặc thuốc chẹn canxi như Nifedipine có tác dụng làm giảm co thắt dưới giúp giảm triệu chứng nuốt khó. Tuy nhiên, các thuốc này chỉ có tác dụng tạm thời trong giai đoạn đầu chứ không có hiệu quả lâu dài.

4.2. Tiêm độc tố Botulinum

Tiêm Botulium được thực hiện ở những bệnh nhân sử dụng phương pháp phẫu thuật hoặc nong nhưng có nguy cơ cao như người lớn tuổi có nhiều bệnh nền đi kèm. Chất này ức chế quá trình giải phóng Acetylcholin của các đầu tận cùng thần kinh nhằm ngăn chặn co cơ. Tuy nhiên thời gian đáp ứng trị liệu của phương pháp này chỉ trong vòng 6 tháng và có khả năng tái phát lại sau đó.

4.3. Nong bằng bóng hơi

Đây là phương pháp sử dụng phổ biến nhất được áp dụng hiện nay. Bác sĩ đưa vào lòng thực quản một bóng hơi có đồng hồ đo áp lực nhờ sự hỗ trợ của máy nội soi. Sau đó bơm căng bóng để làm giãn phần dưới thực quản và có thể làm rách cơ co thắt để gây mất tác dụng co thắt. Phương pháp nong bằng bóng hơi này nên được tiến hành một vài lần để có hiệu quả tối đa.

phẫu thuật co thắt tâm vị
Phẫu thuật co thắt tâm vị bằng kỹ thuật mở cơ thắt thực quản

4.4. Phẫu thuật co thắt tâm vị bằng kỹ thuật mở cơ thắt thực quản (Phương pháp Heller)

Phẫu thuật bằng phương pháp Heller thực hiện qua nội soi ổ bụng hoặc nội soi lồng ngực. Lớp cơ vòng sẽ được cắt tiến sát đến lớp niêm mạc với chiều dài khoảng 1cm tính từ cơ thắt thực quản dưới đến dạ dày và vài centimet trên cơ thắt. Sau đó thực hiện tạo hình tâm vị để tránh tình trạng trào ngược. Hiệu quả sau phẫu thuật lên đến 80-90% bệnh nhân có triệu chứng lâm sàng cải thiện.

Chỉ định phẫu thuật co thắt tâm vị bằng kỹ thuật mở cơ thắt thực quản:

  • Khi điều trị nội khoa hoặc nội soi không đạt kết quả.
  • Bệnh nhân có chẩn đoán co thắt tâm vị bằng X-quang, nội soi thực quản dạ dày.
  • Người tăng trương lực cơ thắt dưới thực quản.

Chống chỉ định phẫu thuật co thắt tâm vị bằng kỹ thuật mở cơ thắt thực quản:

Bệnh co thắt tâm vị có nguyên nhân không rõ ràng và triệu chứng ban đầu mơ hồ nên không có những yếu tố nguy cơ để phòng tránh. Do đó, khi bệnh nhân thấy xuất hiện những triệu chứng nghi ngờ thì cần đến cơ sở y tế để khám và điều trị càng sớm càng tốt nhằm ngăn ngừa biến chứng.

Hiện nay Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec chính là địa chỉ uy tín được nhiều bệnh nhân tin tưởng trong thực hiện kỹ thuật chẩn đoán các bệnh lý tiêu hóa, bệnh lý gây tiêu chảy mạn tính hay bệnh Crohn... Đặc biệt, các kỹ thuật sàng lọc ung thư dạ dày, polyp dạ dày tại Vinmec được thực hiện bằng máy nội soi Olympus CV 190, chức năng NBI (Narrow Banding Imaging - nội soi với dải tần ánh sáng hẹp) cho kết quả hình ảnh phân tích bệnh lý niêm mạc rõ nét hơn... Nhờ đó mà bác sĩ có thể chẩn đoán chính xác và đưa ra phác đồ điều trị kịp thời. Không chỉ có hệ thống trang thiết bị hiện đại, Vinmec còn là nơi quy tụ đội ngũ các y, bác sĩ giàu kinh nghiệm, đặc biệt, với không gian được thiết kế theo tiêu chuẩn khách sạn 5 sao, Vinmec đảm bảo sẽ mang đến cho người bệnh sự thoải mái, thân thiện, yên tâm nhất.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Đặt lịch nhanh chóng và theo dõi lịch hẹn thuận tiện hơn qua ứng dụng MyVinmec. Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

114 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan