......

Chữa thoái hóa cột sống thắt lưng và những lưu ý

Điều trị thoái hóa cột sống thường xuất hiện phổ biến ở nhóm bệnh nhân cao tuổi. Trong số đó, phụ nữ có nguy cơ mắc phải cao hơn nam giới. Và người có nghề nghiệp yêu cầu lao động nặng nguy cơ cũng tăng cao. Những trường hợp đã có tiền sử chấn thương cột sống sẽ có nguy cơ cao thêm.

1. Những ý kiến xung quanh thoái hóa cột sống thắt lưng

Thoái hóa cột sống là căn bệnh có tính nghiêm trọng ảnh hưởng đến cột sống vùng thắt lưng. Bệnh thoái hóa cột sống thắt lưng được coi là bệnh mãn tính có thể gây đau tăng dần. Sau khi cơn đau trở nên rõ rệt, bạn sẽ xuất hiện một vài vấn đề như khó khăn trong vận động, biến dạng hình thái cột sống nhưng không kèm viêm.

Các tổn thương cơ bản xuất hiện cũng có thể là thoái hóa ở vùng mô sụn hoặc đĩa đệm của cột sống. Phối hợp cùng những thay đổi khác ở vùng xương dưới sụn và màng hoạt dịch sẽ khiến cho tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn.

2. Những nguyên nhân gây ra thoái hóa cột sống vùng thắt lưng

Thoái hóa cột sống thắt lưng có rất nhiều nguyên nhân do cả bên ngoài và bên trong tác động. Trong đó độ tuổi và giới tính là yếu tố chủ yếu được quan tâm. Phụ nữ sau sinh là đối tượng dễ gặp phải nhất do cơ thể dễ rơi vào tình trạng thiếu canxi. Và người cao tuổi xương khớp suy yếu cũng có nguy cơ mắc khá cao.

Bên cạnh đó, với những đối tượng công nhân người lao động công nghiệp nặng là đối tượng tiếp theo có thể mắc phải thoái hóa cột sống thắt lưng. Bệnh nhân sau điều trị cột sống như phẫu thuật do chấn thương cột sống hay người mà gia đình có người từng bị mắc chứng thoái hóa di truyền cũng sẽ mắc phải.

Một cách lý giải y khoa thì cho hay tình trạng cơ thể gia tăng áp lực quá lớn lên sụn khớp và đĩa đệm kéo dài sẽ khiến tổn thương tích tụ. Hàng năm những tổn thương gia tăng khiến cho phần xương dưới sụn mất dần đi độ đàn hồi ban đầu của đĩa đệm. Các vấn đề như xơ cứng dây chằng được bao quanh khớp sẽ tạo ra biểu hiện báo hiệu cho bạn biết bản thân đã mắc phải triệu chứng hoặc các biến chứng nếu đã từng phẫu thuật do chấn thương cột sống trước đó.

Thoái hóa cột sống vùng thắt lưng
Thoái hóa cột sống thắt lưng thường xuất hiện ở các bệnh nhân cao tuổi

3. Chẩn đoán bệnh nhân bị thoái hóa cột sống vùng thắt lưng

3.1 Chẩn đoán thoái hóa cột sống lâm sàng

Theo chân đoán lâm sàng, người bệnh có thể bị cảm giác cứng cột sống vào buổi sáng. Sau đó là kèm theo các cơn đau âm ỉ mang tính chất cơ học. Khi bạn hoạt động nhiều không nghỉ ngơi cơn đau đó sẽ gia tăng và có nguy cơ thoái hóa khi đi đến giai đoạn nặng hơn. Cơn đau liên tục gia tăng không thuyên giảm sẽ ảnh hưởng đến dữ liệu thông tin lên hệ thần kinh trung ương. Đây là nguyên nhân khiến bệnh nhân sưng đau cứng khớp thường kèm theo mất ngủ. Sau đó nếu bệnh nhân cảm thấy tiếng kêu khi cử động thì cần kiểm tra để phát hiện thoái hóa sớm.

Đau nhức cột sống vùng thắt lưng sẽ không có biểu hiện hay triệu chứng rõ rệt. Chủ yếu bệnh nhân xuất hiện đau nhức dẫn đến chủ quan. Một số khác thì xuất hiện đau rễ dây thần kinh nguyên nhân là chèn ép gây hẹp lỗ liên hợp các đốt xương hay thoái hóa vùng đĩa đệm.

Các diễn biến thay đổi hình thái cột sống như cong, vẹo , gù. Các trường hợp có dấu hiệu hẹp ống sống dẫn đến đau thần kinh. Những dấu hiệu này sẽ gặp phổ biến ở bệnh nhân đau dây thần kinh tọa và tái đi tái lại không dứt cơn đau. Với biểu hiện này bác sĩ sẽ yêu cầu bệnh nhân chụp cộng hưởng từ để xác nhận.

3.2 Chẩn đoán thoái hóa cột sống cận lâm sàng

Chẩn đoán cận lâm sàng có thể dùng phương pháp chụp x quang để xác định hình thái cột sống. Hình ảnh chụp các khe hẹp vùng đĩa đệm hay mềm đĩa đệm nhẵn, xương dưới sụn, ống sống, .... Thực hiện xét nghiệm tế bào máu sinh hóa và ngoại vi cũng là một phương pháp được chỉ định. Một số trường hợp được xác định là thoát vị đĩa đệm, bác sĩ sẽ yêu cầu bệnh nhân thực hiện chụp cộng hưởng đốt cột sống đến vùng thắt lưng.

3.3 Chẩn đoán theo các dấu hiệu

Tuy các dấu hiệu đau sốt cao không phổ biến với bệnh nhân thoái hóa cột sống nhưng bạn có thể xác định dựa theo một số dấu hiệu như:

  • Đau nhức khi gia tăng các hoạt động vận động thể lực
  • Chụp Xquang phát hiện khe khớp bị hẹp, xuất hiện gai ở phần đốt sống hay hẹp lỗ liên hợp
  • Bệnh nhân không ốm sốt, sụt cân, thiếu máu...
  • Thoái hóa cột sống lưng thường đi kèm với các vấn đề khác như thoát vị đĩa đệm, loãng xương hay lún xẹp đốt sống.

3.4 Chẩn đoán dưới các vấn đề về viêm

Một số biểu hiện đau nhức cột sống xuất hiện khi cơ thể bị viêm dẫn đến sốt cao... Nhưng do có những trường hợp xác định không xuất hiện sốt cao ở bệnh nhân thoái hóa cột sống lưng nên cần chú ý.

  • Viêm cột sống biểu hiện dính khớp thường xuất hiện người trưởng thành đặc biệt là nam giới. Họ sẽ có cảm giác đau nhức và các cử động vùng lưng bị hạn chế. Nhờ chụp x quang và xét nghiệm sẽ chẩn đoán có xuất hiện viêm khớp vùng chậu hoặc bị lắng máu hay không.
  • Viêm đốt sống ở khu vực đĩa đệm có thể do nhiễm khuẩn hay lao gây ra. Khi bị viêm khớp các cơn đau sẽ xuất hiện và diễn ra liên tục ở toàn thân. Trường hợp này được chỉ dẫn chụp x quang, chụp cộng hưởng kèm xét nghiệm bilan.
  • Ung thư di căn với xương: khi ung thư di căn mức độ bệnh trở nặng. Chụp cộng hưởng từ và X quang sẽ giúp kiểm soát và phát hiện kết đặc xương sớm.
Chụp X-quang vùng cột sống thắt lưng
Chụp X-quang vùng cột sống thắt lưng giúp chẩn đoán thoái hóa cột sống

4. Phác đồ điều trị thoái hóa cột sống thắt lưng

Tính đến nay, phương pháp điều trị thường theo triệu chứng bệnh kết hợp thuốc kháng sinh để hạn chế sự phát tán. Ngoài ra bác sĩ sẽ quyết định sử dụng kết hợp cùng các điều trị vật lý trị liệu hay phương pháp phục hồi chức năng để cải thiện và giảm biến chứng xấu.

4.1 Vật lý trị liệu

Vật lý trị liệu là phương pháp điều trị được ưu tiên do ít xâm lấn. Phương pháp này dựa trên tác động cơ lý có thể giúp thư giãn và ổn định lại cơ cùng cột sống. Các phương pháp vật lý trị liệu phổ biến được sử dụng bao gồm: kéo nắn khớp xương, xoa bóp làm tăng nhiệt cho khớp, chườm ấm, tắm nước suối nóng hoặc tắm bùn, tập thể dục ở mức phù hợp, bài tập tác động trực tiếp lên cơ lưng.

4.2 Điều trị theo nội khoa

Điều trị nội khoa là phương pháp sử dụng thuốc để hạn chế các vấn đề theo triệu chứng.

  • Điều trị bằng thuốc giảm đau được phân chia theo từng cấp độ được công nhận bởi tổ chức ý tế thế giới:
  • Bậc thứ nhất: paracetamol sử dụng uống tổng 500 mg/ lần. Mỗi ngày sẽ chia ra ngày uống từ 4 - 6 lần tùy vào tình trạng và chỉ định từ bác sĩ. Thuốc này có nguy cơ gây hại cho gan nên bạn không thể uống quá 4000 mg/ ngày.
  • Bậc thứ hai: Paracetamol sử dụng cùng codein hoặc tramadol ultracet với liều dao động 2 - 4 viên trong 24 giờ. Thuốc này sẽ gây nên hiện tượng buồn nôn chóng mặt nên bạn cần chú ý.
  • Bậc thứ ba: sử dụng opiat cùng chất dẫn xuất của nó.
  • Điều trị bằng thuốc chống viêm không chứa steroid với tình huống thoái hóa do viêm

Với các vấn đề về viên cần chú ý chọn thuốc cẩn thận để phù hợp với quá trình điều trị. Khi điều trị nếu bạn thực hiện phối hợp nhóm thuốc sẽ tăng nguy cơ gây tác dụng phụ.

  • Diclofenac dạng viên 25-50-75mg: liều dùng chỉ định 50 - 150 mg/ ngày sử dụng sau khi ăn. Bạn có thể chọn các tiêu bắp liều lượng 75 mg trong vòng 2 - 3 hôm nếu đau nhức kéo dài vào gia tăng.
  • Meloxicam dạng viên 7,5 mg: liều dùng chỉ định 2 viên / ngày sau bữa ăn. Nếu tiêm bắp sẽ tiêm 15 mg/ ngày. Khi tình trạng ổn hơn thì chuyển qua uống
  • Piroxicam dạng viên hoặc uống 20 mg: thuốc viên sẽ dùng 1 viên/ ngày sau bữa ăn hoặc 1 ống tiêm bắp khi đau nhiều để nhanh ổn định. Tiêm 2- 3 hôm thì chuyển lại về uống
  • Celecoxib liều 200 mg cần dùng 1 - 2 viên ngày sau khi kết thúc bữa ăn. Thuốc này không nên được sử dụng bởi người cao tuổi hay bệnh nhân có bệnh nền về tim mạch.
  • Etoricoxib viên uống liều 60 - 90 - 120 mg: mỗi ngày sẽ được kê đơn 1 viên còn liều dùng phụ thuộc vào tình trạng thực tế. Lưu ý thuốc nên bị hạn chế tác dụng với bệnh nhân tim mạch hoặc có nguy cơ gây ra tác dụng phụ.
  • Thuốc chống viêm bôi lên da: vị trí đau nhức do viêm có thể sử dụng thuốc để xoa lên 2 - 3 lần mỗi ngày.
  • Sử dụng thuốc làm giãn cơ dạng viên liều 50 - 150 mg có thể linh hoạt cách dùng mỗi loại 2 - 6 viên/ ngày. Chỉ sử dụng 1 loại không trộn lẫn thuốc và uống đúng hướng dẫn của bác sĩ chỉ định.
  • Dùng thuốc có tác dụng từ từ
  • Piascledine 300mg được điều chế là cao toàn phần không bị xà phòng hóa từ quả bơ và đậu nành) dùng 1 viên mỗi ngày
  • Glucosamine sulfate cùng chondroitin sulphate được hướng dẫn và chỉ định dùng từ bác sĩ. Phần lớn là sử dụng trước bữa ăn khoảng 15ph sau đó duy trì sử dụng chúng vài năm.
  • Tiêm corticoid: chất này sẽ được chỉ định tiêm ở ngoài màng cứng. Nếu bệnh nhân bị đau dây thần kinh tọa bác sĩ sẽ tiến hành tiêm ngay cạnh cột sống hoặc tiêm ở khớp gần liên quan.

4.3 Điều trị ngoại khoa

Điều trị nội khoa được chỉ định khi bệnh nhân có vấn đề thoái hóa thoát vị đĩa đệm hay trượt đốt sống dẫn đến vấn đề đau thần kinh tọa kéo dài. Kèm theo đó có thể xuất hiện các vấn đề khác ảnh hưởng đến cột sống thắt lưng cùng có thể điều trị nội khoa. Đến khi nào kết quả không xuất hiện sẽ được chuyển qua điều trị ngoại khoa. Nếu thoát vị gây thoái hóa đĩa đệm bác sĩ sẽ cân nhắc đến trường hợp sử dụng đĩa đệm nhân tạo.

Người bệnh có thể tham vấn bác sĩ về một số phương pháp vật lý trị liệu giảm đau lưng
Vật lý trị liệu trong điều trị thoái hóa cột sống thắt lưng

5. Những thay đổi sau điều trị và biến chứng có thể gặp

Thoái hóa cột sống ở vùng thắt lưng có thể khó khỏi dứt điểm và tích tụ gây ra nặng dần theo thời gian. Khi kết hợp với một số yếu tố ngoại thực như bê vác lao động nặng hoặc người bệnh bị cong vẹo cột sống, có thể khiến tình trạng nguy hiểm khó điều trị

Dấu hiệu rễ dây thần kinh bị chèn ép cùng gai đốt cột sống sẽ khiến tình trạng nặng hơn và gây ra hẹp lỗ liên hợp cuộc sống, Theo đó, thoái hóa cột sống lưng cũng dẫn đến thoái hóa đĩa đệm gây phình và khiến sự chèn ép tăng áp lực gây đau thần kinh tọa.

6. Tầm soát sớm nguy cơ để hạn chế mắc đau nhức thoái hóa cột sống thắt lưng

Các biểu hiện đau nhức vùng lưng có thể được phát hiện nếu thường xuyên kiểm tra định kỳ. Một số trường hợp dị tật do di truyền cần phát hiện sớm để điều trị kịp thời. Các bài tập cải thiện chất lượng cột sống cần được thực hiện thường xuyên đều đặn. Đặc biệt là mỗi người nên chọn những bài tập phù hợp.

Nghề nghiệp cần được cân nhắc để phù hợp với sức khỏe. Không nên lao động quá nặng nếu phát hiện bệnh về cột sống. Khi có đau nhức bất thường thì tiến hành kiểm soát triệu chứng hay chụp X quang cột sống khi cần.

Thoái hóa cột sống thắt lưng là bệnh lý nguy hiểm có thể kéo dài và khó điều trị dứt điểm. Để chữa thoái hoác cột sống bạn cần lưu ý phát hiện bệnh từ sớm để đưa ra giải pháp kịp thời. Nếu bạn xuất hiện một hoặc một số biểu hiện đau nhức thì nhanh chóng báo cho bác sĩ để được hỗ trợ tư vấn và điều trị sớm.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký lịch trực tuyến TẠI ĐÂY. Tải ứng dụng độc quyền MyVinmec để đặt lịch nhanh hơn, theo dõi lịch tiện lợi hơn!

91 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan