......

Chọc hút kim nhỏ chẩn đoán tổn thương xương

Kỹ thuật chọc hút bằng kim nhỏ dùng trong chẩn đoán tổn thương xương được chỉ định với các trường hợp người bệnh bị các tổn thương xương chưa tìm ra nguyên nhân, từ đó chọc hút vào vị trí tổn thương xương để lấy bệnh phẩm làm xét nghiệm tế bào học, vi khuẩn học.

1. Chọc hút kim nhỏ là gì?

Chọc hút bằng kim nhỏ là 1 thủ thuật dùng một cây kim nhỏ và rỗng đâm xuyên qua da một cách nhẹ nhàng vào vị trí bị tổn thương nhằm mục đích lấy mẫu nhỏ các tế bào hoặc dịch từ một khối u hoặc một cơ quan dưới da nói chung.

Sau khi lấy được dịch, bệnh phẩm thu được từ trong kim sẽ được mang đến phòng xét nghiệm để khảo sát dưới kính hiển vi. Chọc hút bằng kim nhỏ thường được chỉ định thực hiện để xác định các loại tế bào trong khối u hoặc để xem khả năng đáp ứng điều trị của khối u hiện có. Chỉ định này thường được sử dụng trong thăm dò tế bào của u vú hoặc u tuyến giáp cũng như trong các bộ phận khác của cơ thể như tổn thương xương. Đây là một phương pháp được đánh giá cao để phát hiện ung thư.

2. Chỉ định chọc hút kim nhỏ chẩn đoán tổn thương xương khi nào và chống chỉ định trường hợp nào?

Tiến hành chỉ định chọc hút kim nhỏ chẩn đoán tổn thương xương khi:

Tổn thương xương chưa rõ bản chất tế bào:

  • Có phá vỡ vỏ xương xâm lấn phần mềm.
  • Ở màng xương.

Chống chỉ định thực hiện với các trường hợp bệnh nhân:

Gãy xương khủy tay
chỉ định chọc hút kim nhỏ chẩn đoán tổn thương xương với tổn thương xương chưa rõ bản chất tế bào

3. Quy trình chọc hút kim nhỏ chẩn đoán tổn thương xương

3.1 Quy trình chuẩn bị chọc hút kim nhỏ chẩn đoán tổn thương xương

Người thực hiện bao gồm:1 bác sĩ chuyên khoa và điều dưỡng viên hỗ trợ.

Dụng cụ thực hiện:

  • Kim chọc hút loại 20-23 gauge (G) mũi vát, bơm tiêm loại 10ml.
  • Bông, cồn, sát trùng, panh, băng dính.
  • Lam kính

Bệnh nhân đã được bác sĩ giải thích mục đích thực hiện thủ thuật, biến chứng có thể xuất hiện trong và sau khi tiến hành. Nếu đồng ý, bệnh nhân sẽ ký vào tờ cam kết thực hiện thủ thuật.

3.2 Tiến hành thực hiện chọc hút kim nhỏ chẩn đoán tổn thương xương

Bệnh nhân thực hiện tư thế nằm ngửa hoặc ngồi để thuận tiện cho việc thực hiện thủ thuật chọc hút kim nhỏ vào vị trí bị tổn thương cụ thể. Sát khuẩn vùng xung quanh vị trí thực hiện chọc hút.

Tiến hành

  • Đưa kim vào vị trí tổn thương.
  • Rút nhanh piston của kim tiêm tạo áp lực âm hút bệnh phẩm 3-5 lần.
  • Ngừng lại khi bệnh phẩm (dịch mô hoặc máu) xuất hiện ở đốc kim.
  • Trả piston lại vị trí ban đầu nhằm tạo sự cân bằng áp lực và từ từ rút kim ra khỏi tổn thương.

Trong quá trình đưa kim chọc hút cần lưu ý:

  • Nếu chọc kim nhỏ vào hút ra trên 0,3 ml máu thì cần ngưng hút (do đã chọc vào mạch máu), cần rút kim ra và sử dụng kim khác để tiến hành làm lại thủ thuật.
  • Nếu chọc kim quá sâu vào vùng bị viêm nhiễm, hoại tử cũng cần rút kim ra, đổi lấy kim mới và chọc lại ở ngoại vi tổn thương.

Sau khi lấy được dịch, mẫu bệnh phẩm

  • Bệnh phẩm lấy được từ bơm tiêm cho ra trên lam thành một giọt duy nhất. Nên để mũi kim tiếp xúc với mặt lam lúc xịt, mặt vát ngửa, tránh xịt bệnh phẩm thành nhiều giọt, bởi bệnh phẩm sẽ mau khô làm tế bào và hồng cầu chồng chất lên nhau
  • Dùng một lam thứ hai hoặc lamen đè nhẹ lên bệnh phẩm rồi kéo.

Tiến hành băng vị trí chọc hút kim nhỏ bằng băng dính y tế.

Nhắc nhở bệnh nhân giữ sạch và không để ướt vào vị trí chọc hút trong vòng 24h sau khi tiến hành tiêm. Sau 24h bỏ băng gạc ra và rửa sạch với nước bình thường vào chỗ tiêm. Bệnh nhân cũng cần tái khám, liên hệ với bác sĩ nếu xuất hiện tình trạng vị trí tiêm bị chảy máu hoặc viêm tấy, sốt,...

Sau khi chọc hút kim nhỏ chẩn đoán tổn thương xương cần băng vết chọc hút lại
Sau khi chọc hút kim nhỏ chẩn đoán tổn thương xương cần băng vết chọc hút lại

4. Biến chứng sau khi làm thủ thuật và cách xử trí

1 số biến chứng có thể xuất hiện trong hoặc sau khi thực hiện thủ thuật chọc hút kim nhỏ chẩn đoán tổn thương xương.

  • Chảy máu: Giữ chặt bông vào vị trí chọc hút sau khi rút kim khoảng 1 phút, cho đến khi không còn thấy máu rỉ ra.
  • Nhiễm trùng tại vị trí chọc kim nhỏ: Biểu hiện bao gồm sưng đỏ, đau, có thể xuất hiện mủ (rất hiếm), tại vị trí chọc kim. Cho bệnh nhân sử dụng thuốc giảm đau thông thường và thuốc kháng sinh thông qua đường uống.
  • Phản ứng thần kinh: Ðôi khi bệnh nhân cảm thấy hơi nhức đầu hoặc xây xẩm mặt mũi trong lúc thực hiện thủ thuật hoặc sau khi làm xong. Một vài trường hợp có thể bị ngất (rất hiếm). Khi đó để người bệnh nằm nghỉ ngơi yên tĩnh, đo mạch, nhiệt độ, huyết áp. Nếu cần thiết có thể cho bệnh nhân thở oxy kính 1-2 lit/ phút đến khi tình trạng người bệnh ổn định trở lại.

Để đảm bảo an toàn và kỹ thuật chọc hút kim nhỏ chẩn đoán tổn thương xương có được kết quả chính xác nhất thì người bệnh cần đến bệnh viện uy tín để tiến hành chọc hút theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Hiện nay, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là một trong những bệnh viện uy tín hàng đầu cả nước, được đông đảo người bệnh tin tưởng thăm khám và điều trị. Bệnh viện có nhiều khoa và chuyên khoa khác nhau với hệ thống máy móc hiện đại, phục vụ tốt cho quá trình kiểm tra như máy chụp X- quang DR, máy chụp cắt lớp vi tính, cộng hưởng từ, 3 Tesla, 1.5 Tesla, phòng đo mật độ khoáng xương... Bên cạnh đó là đội ngũ bác sĩ giàu chuyên môn, kinh nghiệm sẽ hỗ trợ trong việc chẩn đoán và phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường của cơ thể người bệnh từ đó có hướng điều trị tốt nhất.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để được giảm ngay 20% phí khám khi đặt hẹn khám lần đầu trên toàn hệ thống Vinmec (áp dụng từ 1/8 - 31/12/2022). Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

34 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan