Trang thông tin điện tử của hệ thống Y tế Vinmec
Logo
Chăm sóc sản phụ sau sinh thường
04/11/2018 22:46

Sau khi con chào đời, cơ thể mẹ bắt đầu khôi phục lại những gì đã thay đổi trong suốt thai kỳ và sinh nở. Số lượng rất lớn các nội tiết tố khi có thai có thể biến mất khiến cho giai đoạn hậu sản có thể rất mệt mỏi cho mẹ. Do đó các mẹ hãy cố gắng nghỉ ngơi và thư giãn càng nhiều càng tốt.

Để đồng hành, hướng dẫn bà mẹ hiểu về cơ thể mình và biết cách tự chăm sóc sau những ngày vượt cạn, dưới đây là 3 lưu ý chính từ Tiến sĩ - Bác sĩ Nguyễn Công Nghĩa trưởng khoa Sản phụ khoa tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City:

1. CHẾ ĐỘ DINH DƯỠNG CHO BÀ MẸ SAU KHI SINH

Sau khi sinh bà mẹ cần được ăn uống đầy đủ các chất dinh dưỡng, không nên kiêng khem quá mức vì bà mẹ rất cần lấy lại sức và tạo sữa nuôi con. Mẹ có khỏe thì con mới phát triển tốt. Những thực phẩm mẹ cần bổ sung trong giai đoạn này gồm:

  • Các loại hoa quả tươi và rau xanh để đảm bảo lượng chất xơ, vitamin và khoáng chất.
  • Chất bột đường thường có trong cơm, bún, bánh mì, khoai lang, khoai tây…
  • Protein từ thịt nạc, thịt gà, trứng và các loại đậu.
  • Canxi từ sữa, bơ, cá mòi, đậu phụ… để hỗ trợ phát triển xương và răng cho bé

Sau khi sinh, mẹ cần ăn uống đầy đủ để lấy lại sức cho bé bú.

Sau khi sinh, mẹ cần ăn uống đầy đủ để lấy lại sức cho bé bú.

Mẹ cần tránh điều gì trong thời gian cho bé bú?

Ngoài việc bổ sung dinh dưỡng hợp lý, các bà mẹ sau sinh cũng cần lưu ý:

  • Tránh xa thuốc lá và tránh uống rượu. Rượu bia và thuốc lá sẽ khiến sữa mẹ về ít hơn, trẻ cai sữa sớm và tinh thần không ổn định. Những thực phẩm này cũng rất có hại và khiến mẹ chậm quá trình phục hồi sức khỏe sau sinh hơn.
  • Thận trọng với thực phẩm có thể gây khó tiêu. Mẹ nên tránh các thức ăn dễ ôi thiu và có thể gây ngộ độc (thịt, trứng, hải sản sống). Nên lưu ý các loại thức ăn có thể khiến con bạn phản ứng lại khó tiêu (hành, cải bắp, trứng cá, trứng tôm, gia vị cay) nếu chúng gây phản ứng.
  • Hạn chế uống cà phê hoặc trà. Trà và cà phê sẽ khiến mẹ trở nên khó ngủ hơn, điều này không tốt cho việc nghỉ ngơi, thư giãn của mẹ, nếu muốn, mẹ chỉ nên uống cà phê với một lượng rất nhỏ mỗi ngày.

Lựa chọn dinh dưỡng hợp lý sẽ giúp mẹ  phục hồi sức khỏe sau sinh nhanh hơnLựa chọn dinh dưỡng hợp lý sẽ giúp mẹ  phục hồi sức khỏe sau sinh nhanh hơn

Có được ăn kiêng trong giai đoạn cho con bú?

  • Điều khá thú vị là lượng chất béo dung nạp trong giai đoạn mang thai sẽ được chuyển hóa thành sữa cho con bú. Vì vậy, việc cho con bú sẽ giúp mẹ lấy lại dáng vóc ban đầu nhanh chóng.
  • Không nên chủ động ăn kiêng trong giai đoạn này vì người mẹ sẽ cần nhiều calo hơn bình thường để duy trì mức năng lượng tiêu chuẩn và tạo thêm nhiều sữa cho con. Vào giai đoạn này, muốn giảm cân, mẹ chỉ cần có chế độ dinh dưỡng cân bằng và tập thể dụng đều đặn mỗi ngày, đồng thời, giảm bớt lượng đường và ngưng uống các chất có cồn.

Mẹ không nên ăn kiêng trong giai đoạn cho con bú.

Mẹ không nên ăn kiêng trong giai đoạn cho con bú

2. CHẾ ĐỘ NGHỈ NGƠI CHO MẸ SAU SINH HỢP LÝ

  • Trong tuần đầu sau khi sinh mẹ nên cố gắng ngủ những khi có thể ngủ được. Càng nghỉ ngơi nhiều càng tốt. Việc ngủ đủ giấc và ngủ sâu giúp các bà mẹ tái tạo năng lượng, sản xuất sữa tốt hơn và tránh stress, trầm cảm sau sinh. Mặt khác, các bà mẹ cần cẩn thận hơn trong chăm sóc cơ thể, sinh hoạt hay chọn thực phẩm để mau hồi phục sức lực, nhất là với những sản phụ sinh mổ thường hồi phục chậm hơn so với sinh thường.
  • Vấn đề sa tử cung cũng khiến các mẹ lo lắng, đặc biệt là với những mẹ sinh thường có nguy cơ gặp phải các vấn đề này cao hơn sinh mổ. Bệnh này khiến mẹ đi tiểu nhiều lần, giảm ham muốn tình dục và khiến sinh hoạt hằng ngày gặp nhiều khó khăn.

Để phòng tránh bệnh sa tử cung thường gặp ở phụ nữ sau sinh, sản phụ không được làm việc nặng, không ngồi quá lâu và dành nhiều thời gian để nghỉ ngơi, thư giãn.

Đặc biệt, việc cho con bú sớm – sau sinh 24 tiếng sẽ giúp tử cung hồi phục tốt, tránh được bệnh sa tử cung, giảm nguy cơ băng huyết sau sinh.

Vận động nhẹ nhàng:

Sau khi vết thương đã lành và ổn định, các mẹ nên vận động, massage thư giãn, xoa bóp tay chân với liều lượng thích hợp, vừa phải để đẩy hết sản dịch ra ngoài, giúp khí huyết lưu thông, giúp ăn ngủ tốt hơn. Ngoài ra việc tập thể dục, massage còn mang lại các lợi ích như:

  • Nhanh chóng phục hồi sức khỏe sau sinh và mau lành vết mổ khi mổ đẻ.
  • Giảm căng thẳng, stress, đặc biệt, giữ tinh thần thanh thản, không lo lắng, buồn phiền, phương pháp tối ưu giúp các mẹ hồi phục sức khỏe, tâm lý nhanh chóng và giảm trầm cảm sau sinh

 

Vận động nhẹ nhàng, xoa bóp tay chân giúp mẹ lưu thông khí huyết, ăn ngủ tốt hơn có sữa cho bé bú.

Vận động nhẹ nhàng, xoa bóp tay chân giúp mẹ lưu thông khí huyết, ăn ngủ tốt hơn có sữa cho bé bú.

  • Giảm tỉ lệ đau lưng.
  • Cải thiện khí chất, tăng cường sự lưu thông máu, tốt cho tim mạch.
  • Giảm táo bón, tránh bí tiểu.
  • Phục hồi sự săn chắc của cơ thể, giảm mỡ bụng.
  • Giảm các tai biến tim mạch.
  • Tránh nguy cơ viêm tắc tĩnh mạch sâu, nghẽn mạch phổi.
  • Trong môi trường sinh hoạt hàng ngày, nên tránh nắng nóng hoặc gió lạnh. Chỗ ở nên thoáng mát, dễ chịu, không bị ảnh hưởng của khói bụi, mùi hôi, tiếng ồn. Nhiệt độ trong phòng lý tưởng cho cả mẹ và bé là 27 - 290 Tuyệt đối không nằm than vì khí CO2 trong than sẽ gây ngạt cho mẹ và em bé.

3. CÁCH XỬ TRÍ NHỮNG KHÓ CHỊU THƯỜNG GẶP SAU  SINH

Đau hậu sản, bàng quang, chảy máu… là những vấn đề thường gặp nhất sau khi sinh. Chúng khiến các mẹ khó chịu, đau nhức và mệt mỏi. Dưới đây là một số biện pháp xử trí giúp các mẹ giảm bớt những lo lắng này:

Mẹ có thể bị đau hậu sản, chảy máu - những vấn đề hay gặp sau sinh.

Đau hậu sản

Mẹ có thể bị đau quặn ở bụng, nhất là những khi cho con bú, do tử cung có thắt để trở lại kích cỡ như trước khi có thai. Đây là một dấu hiệu tốt cho thấy cơ thể mẹ đang trở lại trạng thái bình thường. Các cơn đau này có thể kéo dài nhiều ngày. Trong trường hợp co thắt mạnh, một liều thuốc giảm đau nhẹ như paracetamol có thể khiến các mẹ dịu cơn đau.

Bàng quang

Đi tiểu nhiều hơn trong những ngày đầu là bình thường vì cơ thể thải đi nước dư tích lại trong khi có thai. Tiểu tiện lúc đầu có thể khó khăn vì đau, tuy nhiên mẹ nên cố đi tiểu sau sinh càng sớm càng tốt. Mẹ nên đứng dậy và đi lại cho để làm cho dòng tiểu mạnh hơn. Nếu có vài mũi khâu thì nên xối nước ấm khi đi tiểu để đỡ rát.

Chảy máu

Mẹ có thể chảy máu âm đạo trong bất cứ thời điểm nào từ 2-6 tuần sau khi sinh. Triệu chứng này có thể ngưng nhanh hơn nếu mẹ cho bé bú sữa mẹ. Chất sản dịch màu đỏ tươi có thể sẽ ra nhiều lúc đầu, nhưng qua ngày kế tiếp sẽ giảm đi và dần dần chuyển sang màu nâu nhạt. Thường dịch bài tiết này tiếp tục ra cho đến kỳ kinh đầu tiên. Và việc mẹ cần làm là dùng những tấm lót băng vệ sinh thấm chất dịch tiết ra, không nên dùng băng vệ sinh bên trong âm đạo vì có thể gây nhiễm trùng.

Táo bón

Đây là triệu chứng thường gặp nhất sau sinh. Biện pháp hiệu quả nhất để cải thiện tình trạng này là uống nhiều nước, ăn các loại thực phẩm giàu chất xơ như ngũ cốc nguyên hạt, trái cây tươi và rau. Một số cách khác như đi dạo, tập bài tập Kegel, tránh căng thẳng và sử dụng các chất làm mềm phân cũng giúp cải thiện tình hình. Ngoài ra, nhai kẹo cao su để kích thích phản xạ tiêu hóa cũng là một mẹo hay cho các mẹ.

Bài tập Kegel có thể giúp mẹ giảm táo bón sau sinh. 

Bài tập Kegel có thể giúp mẹ giảm táo bón sau sinh.

Mũi khâu

  • Các mũi khâu có thể đau khoảng 1-2 ngày, hầu hết sẽ tiêu đi trong vòng một tuần. Mẹ có thể dùng thuốc giảm đau theo đơn thuốc của bác sĩ. Nếu vẫn tiếp tục đau trong nhiều tuần, hỏi ý kiến bác sĩ về việc có thể tăng liều lượng hoặc dùng thuốc khác mạnh hơn hay không. Mẹ không nên làm việc nặng, bê vác đồ đạc sau khi sinh.
  • Có thể làm dịu các cơn đau bằng cách chườm túi nước đá xung quanh vết mổ và nằm xuống để tránh lực ép lên các mũi khâu

Theo:  

Mọi thắc mắc về chăm sóc bà mẹ sau sinh xin hãy liên hệ TẠI ĐÂY để được giải đáp.

Chia sẻ bài này




        

 Copyright (c) 2015 by VINMEC. All rights reserved.
Thiết kế website bởi Wecan-Group.com