Gây mê an thần cho bệnh nhân thay van động mạch chủ qua da (TAVI)

11/03/2020
gây mê an thần

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Xuân Tịnh - Bác sĩ Gây mê - Hồi sức -
Khoa Ngoại tổng hợp - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Phú Quốc

Gây mê cho bệnh nhân thay van động mạch chủ qua da là một phương pháp gây mê phức tạp nhưng đã mở ra hy vọng cho những bệnh nhân bị hẹp van động mạch chủ có yếu tố nguy cơ cao và không thể tiến hành phẫu thuật như thông thường.

1. Thay van động mạch chủ qua da là gì?

Thoái hoá và vôi hoá van động mạch chủ là nguyên nhân gây hẹp van động mạch chủ ở người cao tuổi. Phẫu thuật thay van động mạch chủ hiện vẫn là phương pháp điều trị ưu tiên cho các trường hợp hẹp khít van động mạch chủ. Tuy nhiên, ở những bệnh nhân cao tuổi, phẫu thuật thường có tỉ lệ biến chứng và tử vong cao. Thay van động mạch chủ qua da (TAVI) là kỹ thuật tiên tiến cho phép thay được van động mạch chủ mà không cần phẫu thuật. Chỉ định thay van động mạch qua da chủ yếu là cho những bệnh nhân tuổi cao sức yếu, có nhiều bệnh lý mạn tính mắc kèm, không thể phẫu thuật được. Đây là phương pháp đơn giản, ít xâm lấn, tỷ lệ thành công cao, có hiệu quả không kém mổ mở và nguy cơ biến chứng lại thấp hơn. Thay van động mạch chủ qua da cũng giúp rút ngắn thời gian hậu phẫu và thời gian nằm viện so với các phương pháp mổ mở truyền thống. Khi thực hiện TAVI, bác sĩ sẽ sử dụng một thiết bị có gắn van luồn qua da, vào động mạch đùi và được đưa lên gắn vào van động mạch chủ.

bệnh nhân
Bệnh nhân thay van động mạch chủ qua da tại Bệnh viện ĐKQT Vinmec

Phương pháp thay van động mạch chủ qua da được áp dụng cho các đối tượng đáp ứng đồng thời 4 điều kiện sau:

  • Bệnh nhân (>= 60 tuổi) hẹp van động mạch chủ nặng (diện tích lỗ van < 1 cm2; độ chênh áp qua van trung bình > 40mmHg), có triệu chứng và tiên lượng sống còn > 1 năm.
  • Có giải phẫu học động mạch chủ và động mạch ngoại biên phù hợp với phương pháp.
  • Có nguyện vọng được thực hiện TAVI.
  • Được “nhóm tim mạch” (bao gồm bác sĩ nội tim mạch, bác sĩ ngoại tim mạch, bác sĩ tim mạch can thiệp, bác sĩ gây mê hồi sức) thông qua chỉ định.

Kỹ thuật TAVI chống chỉ định với các trường hợp:

  • Người bệnh có khả năng chịu đựng được phẫu thuật thay van với nguy cơ phẫu thuật thấp.
  • Đường vào động mạch không đáp ứng yêu cầu (mạch đùi, mạch dưới đòn...) hẹp/tắc, vôi hóa, nhỏ (khi đó cần cân nhắc kỹ thuật thay qua mỏm tim và phải phối hợp với phẫu thuật tối thiểu).

Những bệnh nhân chống chỉ định thay van động mạch chủ qua da có thể lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp theo chỉ định của bác sĩ để đem lại kết quả tốt nhất.

2. Gây mê cho bệnh nhân thay van động mạch chủ qua da

Gây mê là phương pháp vô cảm thường được lựa chọn trong phẫu thuật, gây mê giúp bệnh nhân không còn cảm thấy đau đớn, tình trạng bệnh nhân ổn định trong quá trình làm thủ thuật. Đối với bệnh nhân thay van động mạch chủ qua da, phương pháp thường được sử dụng là gây mê nội khí quản. Tuy nhiên, trong một số trường hợp có thể tiến hành gây tê tại chỗ như khi bệnh nhân có bệnh phổi nặng. Gây mê nội khí quản là phương pháp gây mê có đặt ống nội khí quản để hô hấp điều khiển trong suốt quá trình vô cảm, phẫu thuật. Thiết bị để gây mê nội khí quản được sử dụng gồm có thuốc gây mê, nội khí quản, máy thở. Trong quá trình thực hiện thủ thuật, bệnh nhân sẽ mất cảm giác và ý thức tạm thời do tác dụng của thuốc gây mê, tuy nhiên người bệnh vẫn có thể tự thở hoặc thở máy qua nội khí quản.

ARDS
Gây mê nội khí quản cho bệnh nhân trước khi làm thủ thuật

Thay van động mạch chủ qua da là một thủ thuật khó đòi hỏi người thực hiện phải có chuyên môn kỹ thuật cao. Bên cạnh đó, thủ thuật này cũng phải được thực hiện tại các cơ sở y tế uy tín, có trang thiết bị hiện đại mới có thể đảm bảo an toàn cho người bệnh trong suốt quá trình gây mê phẫu thuật.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec hiện tại là nơi duy nhất tại Việt Nam có trang bị phòng Hybrid và các trang thiết bị tối tân như máy chụp mạch DSA, máy gây mê tích hợp các phần mềm theo dõi huyết động bệnh nhân một cách chặt chẽ nên có thể thực hiện được các phương pháp phẫu thuật khó và phức tạp, các trang thiết bị hiện đại đem lại chất lượng hình ảnh tốt nhất cho thủ thuật viên.

Đặc biệt, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec cũng là địa chỉ duy nhất được trao chứng chỉ "đơn vị thay van ĐMC độc lập" tại Việt Nam, và GS.TS.Bác sĩ Võ Thành Nhân là bác sĩ tim mạch can thiệp đầu tiên được trao chứng chỉ "Proctor" tại Việt Nam. Ngoài ra, bệnh viện cũng có ekip "nhóm tim mạch" hoạt động thống nhất, đồng thời tương trợ cho các bác sĩ phẫu thuật Tim mạch để đem lại kết quả điều trị tốt nhất cho bệnh nhân.