Lịch sử siêu âm thai nhi

11/06/2020
Thủng tạng rỗng được chẩn đoán bằng kỹ thuật siêu âm

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ chuyên khoa I Lê Hồng Liên - Khoa Sản phụ khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park.

Đối với hầu hết phụ nữ ngày nay, thật khó tưởng tượng việc trải qua một thai kỳ mà không cần siêu âm. Nhưng những hình ảnh đen trắng mang tính biểu tượng này của một bào thai đang phát triển, được tạo ra bởi sự phản xạ của sóng âm tần số cao, chỉ xuất hiện từ giữa những năm 1950.

1. Siêu âm phát minh khi nào?

Siêu âm lần đầu tiên được sử dụng cho mục đích lâm sàng vào năm 1956 tại Glasgow. Bác sĩ sản khoa Ian Donald và kỹ sư Tom Brown đã phát triển các hệ thống nguyên mẫu đầu tiên dựa trên một công cụ được sử dụng để phát hiện các lỗ hổng công nghiệp trên tàu.

Vào cuối thế kỷ 20, hình ảnh siêu âm đã trở thành thói quen tại các phòng khám thai sản trên khắp thế giới phát triển. Công nghệ đã trải qua sự phát triển rộng rãi trong 20 năm qua.

Các mốc siêu âm thai
Hình ảnh siêu âm đã trở nên quen thuộc tại các phòng khám thai sản trên khắp thế giới

2. Siêu âm hoạt động thế nào

Hình ảnh siêu âm bao gồm các sóng âm thanh "siêu âm" dội lại - trên phạm vi nghe được của con người - tại các cấu trúc cơ thể hoặc mô và phát hiện tiếng vang dội lại.

Siêu âm sản khoa được sử dụng để chụp ảnh thai nhi trong tử cung của mẹ. Nó được sử dụng để xác nhận mang thai, để xác định giới tính và số lượng thai nhi và phát hiện các dị tật của thai nhi như microcephaly (đầu nhỏ bất thường), không có thận và các vấn đề về cột sống.

Trong quá trình quét, sóng siêu âm nhắm vào bụng của phụ nữ mang thai. Dựa trên góc của chùm tia và thời gian cần thiết để tiếng vang trở lại, hình ảnh của các cấu trúc cơ thể bên trong thai nhi có thể được tạo ra.

Thời kỳ đầu sử dụng siêu âm thai nhi, các bác sĩ lâm sàng chỉ có thể phát hiện đầu của em bé.

3. Các loại siêu âm thai nhi

Về cơ bản có 7 loại siêu âm khác nhau được sử dụng, về quy trình và nguyên tắc thì như nhau. Các loại siêu âm thai nhi bao gồm:

  • Siêu âm đầu dò: Được thiết kế đặc biệt, sử dụng đầu dò âm đạo thu hình ảnh. Thường được sử dụng trong giai đoạn đầu của thai kỳ.
  • Siêu âm tiêu chuẩn 2D: Siêu âm sử dụng đầu dò đường bụng để tạo ra hình ảnh 2 chiều của thai nhi
  • Siêu âm thai hình thái: Giống như siêu âm hai chiều nhưng vào thời điểm 12 tuần và 22 tuần để phát hiện những dị tật do bất thường về nhiễm sắc thể và hình thái thai nhi.
  • Siêu âm 3D- 4D- HD live: Sử dụng đầu dò và phần mềm được thiết kế đặc biệt để tạo hình ảnh 3-4-5D của thai nhi.
  • Siêu âm Doppler màu: Dùng để đo lường những thay đổi nhỏ về tần số của sóng siêu âm trên mạch máu để phát hiện bất thường như thai chậm phát triển, tiền sản giật, nhau cài răng lược...
  • Siêu âm tim thai: Sử dụng sóng siêu âm để đánh giá chức năng và giải phẫu tim của em bé. Điều này sử dụng để đánh giá khuyết tật bẩm sinh tim thai.
siêu âm tim thai
Hiện nay có thể chia thành 7 loại siêu âm khác nhau

4. Siêu âm có an toàn không?

Một trong những ưu điểm chính của siêu âm là nó không xâm lấn. Thủ tục đã được thực hiện an toàn trên hàng triệu phụ nữ mang thai. Những lo ngại về sự an toàn của nó đã xuất hiện định kỳ, có nghiên cứu cho biết rằng những điều này xuất phát từ sự lo lắng về vai trò của công nghệ trong thai kỳ hơn là bằng chứng về tác hại. Chúng có thể tin tưởng rằng ở các mức độ hiện đang được sử dụng để điều tra lâm sàng, siêu âm là an toàn. Không có mô hình thiệt hại nào được tìm thấy.

Tuy nhiên, ở công suất cao, sóng siêu âm có khả năng làm hỏng mô người. Các nhà nghiên cứu không biết chính xác ở mức độ nào xảy ra, và thêm rằng việc kiểm tra ngưỡng mà nó trở nên nguy hiểm ở người sẽ là phi đạo đức.

Siêu âm chỉ nên được thực hiện vì lý do hợp lý lâm sàng. Ví dụ, hình ảnh được gọi là "quét liên kết", được chụp hoàn toàn cho mục đích kỷ niệm, phơi bày một cách không cần thiết thai nhi với sóng âm thanh năng lượng cao.

5. Siêu âm ảnh hưởng đến cảm xúc như thế nào?

Siêu âm đã được hưởng một sự đón tiếp nhiệt tình của phụ nữ mang thai. Ngoài việc tiết lộ sức khỏe của em bé, hình ảnh cũng cung cấp một vật kỷ niệm., đặc biệt là nếu em bé di chuyển. Trên thực tế một số phụ nữ cho biết họ không cảm thấy có thai cho đến khi họ nhìn thấy hình ảnh siêu âm.

Nhìn thấy một thai nhi đang phát triển cũng có tác dụng nhân hóa. Một nghiên cứu cho thấy bác sĩ đã giúp phát triển công nghệ và biết những hình ảnh mang ý nghĩa đạo đức đối với những người phụ nữ dự tính phá thai.

Siêu âm thai màu
Siêu âm giúp người mẹ cảm nhận rõ hơn về thai nhi thông qua hình ảnh

6. Siêu âm có ý nghĩa xã hội?

Hình ảnh siêu âm đôi khi đóng một vai trò trong các quyết định duy trì hoặc chấm dứt thai kỳ. Những người đề nghị chống phá thai lấy hình ảnh siêu âm làm bằng chứng cho thấy thai nhi vẫn còn sống và do đó không nên bỏ thai.

Mặt khác, siêu âm có thể được sử dụng để chẩn đoán các bất thường có khả năng gây tử vong hoặc suy nhược ở thai nhi, có thể khuyến khích chấm dứt thai kỳ.

Ở một số nước Đông Á, siêu âm được sử dụng để phát hiện giới tính của em bé một cách rõ ràng để thai nhi có ham muốn tình dục ít hơn (thường là nữ) có thể bị hủy bỏ.

Tuy nhiên, bằng chứng giai thoại cho thấy rằng nếu phụ nữ mang thai nhìn thấy hình ảnh của thai nhi - đặc biệt là của chính họ - họ sẽ ít có khả năng chấm dứt thai kỳ.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec hiện có gói dịch vụ Thai sản trọn gói, bảo vệ sức khỏe mẹ và bé trong suốt thời gian mang thai - khi chuyển dạ và sau sinh. Khi đăng ký Thai sản trọn gói, thai phụ được khám và theo dõi thai kỳ bởi các bác sĩ, chuyên gia Sản phụ khoa giàu kinh nghiệm, được thực hiện đầy đủ các xét nghiệm, siêu âm cần thiết trong thai kỳ để theo dõi sự phát triển của em bé cũng như sức khỏe của mẹ. Trải nghiệm “đẻ không đau” và chương trình chăm sóc sau sinh toàn diện, chu đáo.

Bác sĩ chuyên khoa I Lê Hồng Liên là bác sĩ siêu âm sản tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park từ tháng 11/2016. Bác sĩ Liên đã có trên 10 năm kinh nghiệm là bác sĩ chẩn đoán hình ảnh khoa Siêu âm tại bệnh viện đầu ngành sản phụ khoa phía Nam - bệnh viện Từ Dũ.

Nguồn tham khảo: livescience.com

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký trực tuyến TẠI ĐÂY.