Hóa trị, xạ trị, liệu pháp miễn dịch chữa ung thư ảnh hưởng tới khả năng mang thai thế nào?

18/07/2019
Bị ung thư có nên sinh con

Các biện pháp điều trị ung thư như xạ trị, hóa trị, liệu pháp miễn dịch có thể ảnh hưởng tới khả năng mang thai của người phụ nữ. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tuổi tác, liều lượng, loại phương pháp và thể trạng của bệnh nhân. Đó cũng là cơ sở giúp người bệnh đưa ra quyết định bị ung thư có nên sinh con không.

1. Hóa trị

1.1 Hóa trị có ảnh hưởng đến sinh sản không?

Hầu hết các loại thuốc hóa trị có thể làm tổn hại trứng của người phụ nữ, từ đó ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của bệnh nhân. Truyền hóa chất có sinh con được không phụ thuộc vào độ tuổi của bệnh nhân, loại thuốc bệnh nhân dùng và liều lượng thuốc, cụ thể như sau:

  • Loại thuốc dùng trong hóa trị: Các loại thuốc hóa trị có khả năng làm tổn thương trứng và gây vô sinh gồm busulfan, carboplatin, chlorambucil, cisplatin, cyclophosphamide, dacarbazine, doxorubicin... Mặt khác, một số loại thuốc hóa trị ít gây ảnh hưởng tới khả năng sinh sản là 5-fluorouracil (5-FU), bleomycin, cytarabine, dactinomycin, daunorubicin, vinblastine, vincristine,...
Bị ung thư có nên sinh con
Hầu hết các loại thuốc hóa trị ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của bệnh nhân

  • Tuổi tác: Bệnh nhân càng trẻ sẽ càng có nhiều trứng trong buồng trứng. Điều này mang lại cho bệnh nhân cơ hội cao hơn để bảo tồn khả năng sinh sản. Phụ nữ được điều trị ung thư trước 35 tuổi có cơ hội mang thai khá cao sau khi điều trị. Một số bệnh nhân trẻ tuổi có thể bị ngừng có kinh nguyệt trong khi hóa trị. Nhưng sau khi ngừng điều trị một thời gian, kinh nguyệt của bệnh nhân sẽ bắt đầu trở lại.
  • Sau khi hóa trị, khả năng sinh sản có thể không kéo dài lâu: Những cô gái đã hóa trị trước tuổi dậy thì hoặc những phụ nữ trẻ bắt đầu có kinh nguyệt trở lại sau khi hóa trị có nguy cơ mãn kinh sớm. Khi một phụ nữ ngừng có kinh nguyệt trước 40 tuổi thì được coi là suy buồng trứng sớm hoặc suy buồng trứng nguyên phát và trở nên vô sinh, vì buồng trứng ngừng sản xuất các hormone cần thiết cho khả năng sinh sản (estrogen và progesterone). Bên cạnh đó, không phải có kinh nguyệt là đồng nghĩa với việc có khả năng mang thai. Vì vậy, bệnh nhân nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa trước khi có ý định sinh con.

1.2 Bệnh nhân sau hóa trị bao lâu mới được mang thai?

Nếu bệnh nhân mang thai khi đang hóa trị sẽ rất nguy hiểm. Vì nhiều loại thuốc hóa trị có thể làm tổn thương thai nhi, gây dị tật bẩm sinh hoặc tác hại khác. Nếu mang thai quá sớm sau khi hóa trị cũng có thể ảnh hưởng tới thai nhi, vì trứng bị hỏng do hóa trị có thể được thụ tinh dẫn tới nhiều hậu quả như sinh non, sảy thai, dị tật bẩm sinh. Do vậy, bệnh nhân cần sử dụng các biện pháp tránh thai trong giai đoạn hóa trị và không nên mang thai trong vòng 6 tháng đầu sau khi hóa trị.

2. Xạ trị

Bị ung thư có nên sinh con
Hầu hết phụ nữ xạ trị vùng chậu sẽ mất khả năng sinh sản

2.1 Xạ trị có ảnh hưởng đến sinh sản không ?

Xạ trị là phương pháp sử dụng các tia bức xạ năng lượng cao để tiêu diệt các tế bào ung thư. Các tia bức xạ có thể ảnh hưởng tới khả năng sinh sản của người phụ nữ. Nếu bệnh nhân nữ được xạ trị vùng bụng hoặc vùng xương chậu, khả năng mang thai sẽ phụ thuộc vào lượng phóng xạ mà buồng trứng hấp thụ. Năng lượng bức xạ quá cao có thể phá hủy một số hoặc tất cả trứng trong buồng trứng và có thể gây vô sinh nữ hoặc mãn kinh sớm.

Hầu hết phụ nữ xạ trị vùng chậu sẽ mất khả năng sinh sản, nhưng vẫn có khoảng một nửa bệnh nhân xạ trị có thể giữ lại một số trứng nếu buồng trứng được giữ cách xa khỏi vùng xạ trị mục tiêu trong suốt quá trình xạ trị. Tuy nhiên cần lưu ý rằng ngay cả khi bức xạ không nhắm vào vùng buồng trứng, các tia phóng xạ có thể dội lại bên trong cơ thể và vẫn có khả năng ảnh hưởng tới buồng trứng.

2.2 Tác hại của tia bức xạ đến khả năng sinh sản của phụ nữ

Bức xạ đến tử cung có thể gây ra sẹo, làm giảm lưu lượng máu đến tử cung và cũng làm cho tử cung không thể dãn hết cỡ trong thai kỳ. Phụ nữ đã xạ trị vào tử cung có nguy cơ sảy thai, sinh ra trẻ nhẹ cân và sinh non.

Nhiều trường hợp tia bức xạ có thể đến não và ảnh hưởng đến tuyến yên. Tuyến yên có vai trò quan trọng trong quá trình sinh sản ở nữ giới. Tuyến yên sẽ tiết ra LH, FSH, nhờ đó kích thích buồng trứng tiết hormone sinh dục nữ; ngoài ra FSH còn có vai trò kích thích noãn bào phát triển và gây rụng trứng. Do đó, tác động đến tuyến yên của xạ trị có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của bệnh nhân tùy thuộc vào liều lượng của bức xạ.

3. Liệu pháp miễn dịch điều trị ung thư có ảnh hưởng đến sinh sản không?

Liệu pháp miễn dịch và thuốc điều trị ung thư hướng mục tiêu đã được ứng dụng rất nhiều trong những năm gần đây, nhưng ít ai biết về tác dụng của chúng đối với khả năng sinh sản hoặc với thai kỳ. Dưới đây là ảnh hưởng của một số loại thuốc được dùng trong liệu pháp miễn dịch đối với khả năng mang thai:

  • Bevacizumab: các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng loại thuốc này có thể gây suy buồng trứng và một số trường hợp suy buồng trứng không bao giờ hồi phục.
  • Một số loại thuốc hướng mục tiêu như thalidomide và lenalidomide có nguy cơ gây dị tật bẩm sinh rất cao và bệnh nhân được yêu cầu sử dụng loại biện pháp tránh thai hiệu quả trong khi dùng các loại thuốc này.
  • Thuốc ức chế tyrosine kinase (TKIs) như imatinib có khả năng gây dị tật bẩm sinh ở động vật thí nghiệm. Hiện nay, các chuyên gia khuyến nghị bệnh nhân nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi mang thai trong khi dùng TKIs.

Điều trị ung thư là một quá trình gian nan và đòi hỏi không chỉ sự kiên trì của bệnh nhân mà còn phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng cũng như sự tận tụy, tâm huyết của y bác sĩ điều trị. Bệnh nhân khi điều trị ung thư tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec sẽ có thể yên tâm giảm bớt nỗi lo đối với căn bệnh này, bởi tại Vinmec hiệu quả điều trị ung thư luôn gắn với mục tiêu làm giảm tối đa tác dụng phụ của phương pháp điều trị. Vinmec luôn cân nhắc kỹ lưỡng và tôn trọng mong muốn sinh con của người bệnh, từ đó nỗ lực tìm ra hướng đi tốt nhất cho bệnh nhân.

Khách hàng có bất cứ thắc mắc nào cần tư vấn về việc điều trị ung thư ít ảnh hưởng đến sinh sản tại Vinmec, , Quý khách hàng vui lòng liên hệ với các Bệnh viện và phòng khám thuộc hệ thống Y tế Vinmec trên toàn quốc

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký trực tuyến TẠI ĐÂY.

Video đề xuất:

Liệu pháp miễn dịch: Hy vọng mới cho các bệnh nhân điều trị ung thư