Bệnh tuyến giáp làm tăng dị tật bẩm sinh?

06/05/2020
U tuyến giáp xạ trị có khỏi được không?

Khi mắc bệnh tuyến giáp phụ nữ mang thai có thể sinh ra trẻ mắc khuyết tật bẩm sinh về tim, não và thận. Đặc biệt, nếu mắc bệnh suy giáp phụ nữ mang thai còn có nguy cơ sinh con dị tật cao hơn so với bệnh cường giáp. Vậy bệnh lý tuyến giáp có mối liên hệ như thế nào với dị tật bẩm sinh ở thai nhi?

1. Bệnh tuyến giáp là bệnh gì?

Tuyến giáp là một tuyến nhỏ, hình con bướm nằm ở dưới cổ. Nó là một phần của hệ thống nội tiết tố chịu trách nhiệm điều phối nhiều hoạt động của cơ thể. Tuyến giáp sản xuất hormone điều hoà quá trình trao đổi chất. Khi bị rối loạn tuyến giáp có thể gây ra một số bệnh tuyến giáp như sau:

  • Bệnh cường giáp

Bệnh cường giáp xảy ra khi tuyến giáp hoạt động quá mức. Bệnh do tuyến giáp sản xuất quá nhiều hormone, phụ nữ sẽ bị ảnh hưởng của bệnh này nhiều hơn nam giới.

  • Bệnh Graves

Bệnh Graves hay còn gọi là bệnh basedow là rối loạn tự miễn dịch xảy ra khi hệ thống miễn dịch của cơ thể nhầm lẫn tấn công vào tuyến giáp. Điều này, có thể khiến tuyến giáp sản xuất quá mức hormone chịu trách nhiệm điều chỉnh quá trình trao đổi chất.

  • Bệnh suy giáp

Suy giáp là căn bệnh đối nghịch với cường giáp. Khi đó, tuyến giáp sẽ hoạt động kém và sản xuất không đủ lượng hormone. Suy giáp thường do bệnh Hashimoto gây ra, phẫu thuật cắt bỏ tuyến giáp hoặc tổn thương do xạ trị.

  • Bệnh Hashimoto

Bệnh Hashimoto còn được gọi là viêm tuyến giáp lymphocytic mãn tính. Nó xảy ra khi hệ thống miễn dịch cơ thể có thể tấn công nhầm và phá huỷ tuyến giáp cũng như khả năng sản xuất hormone.

  • Nốt tuyến giáp

Các nốt tuyến giáp là sự tăng trưởng hình thành hoặc trong tuyến giáp. Nguyên nhân của tình trạng này không được rõ ràng nhưng có thể là do thiếu iod và bệnh Hashimoto. Các nốt tuyến giáp có thể ở dạng rắn hoặc dạng lỏng. Hầu hết các nốt này là lành tính. Tuy nhiên, vẫn có tỷ lệ rất nhỏ sẽ mắc ung thư. Nguy cơ mắc bệnh thường phổ biến ở phụ nữ và tăng dần theo tuổi.

Cường giáp thai kỳ
Rối loạn tuyến giáp gây bệnh cường giáp

2. Dị tật bẩm sinh thai nhi

Dị tật bẩm sinh có thể ảnh hưởng đến ngoại hình, chức năng cơ quan, sự phát triển cả thể chất và tinh thần. Hầu hết các dị tật thai nhi đều xuất trong vòng ba tháng đầu của thai kỳ, khi các cơ quan trong cơ thể vẫn đang được hình thành. Một số dị tật bẩm sinh là vô hại, nhưng những dị tật bẩm sinh nghiêm trọng có thể là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ sơ sinh.

Dị tật bẩm sinh thai nhi có thể là do: di truyền, lối sống hoặc hành vi, tiếp xúc với thuốc và hóa chất, nhiễm trùng khi mang thai hoặc có thể là kết của tất cả các yếu tố này.

Một số dị tật bẩm sinh thai nhi thường gặp như sau:

  • Dị tật cấu trúc một bộ phận cơ thể có thể bị thiếu hoặc dị hình chẳng hạn như: khuyết tật tim, sứt môi hoặc vòm miệng, tật nứt đốt sống (do tuỷ sống phát triển không bình thường),... Những ảnh hưởng này thường gây ra khuyết tật về trí thông minh hoặc sự phát triển.
  • Dị tật bẩm sinh về chức năng và phát triển là các khuyết tật về trao đổi chất, các vấn đề về cảm giác và các vấn đề về hệ thần kinh. Dị tật bẩm sinh này bao gồm: hội chứng Down (gây chậm phát triển cả về thể chất và tinh thần), hồng cầu hình liềm (tế bào hồng cầu bị biến dạng xơ nang gây tổn thương phổi và hệ tiêu hoá).
Thai có nguy cơ hội chứng Down cao
Down là một trong những dị tật bẩm sinh thai nhi

3. Mối liên quan giữa bệnh tuyến giáp và dị tật bẩm sinh thai nhi

Phụ nữ mắc bệnh tuyến giáp có nhiều khả năng sinh con bị dị tật bẩm sinh, ngay cả khi các xét nghiệm tuyến giáp được thực hiện trong thai kỳ là bình thường.

Nghiên cứu của Tiến sĩ David Nagey công tác tại khoa sản, trường Y Johns Hopkins được báo cáo tại cuộc họp của Hiệp hội Y học dành cho bà mẹ và thai nhi ở New Orleans cho biết: những đứa trẻ sinh ra với những người phụ nữ mắc bệnh tuyến giáp sẽ có nguy cơ khuyết tật về tim, não và thận. Hơn nữa, trẻ sơ sinh cũng có nguy cơ bất thường về thể chất như: sứt môi hoặc vòm miệng hoặc ngón tay.

Nguy cơ dị tật tim được tìm thấy nhiều ở những phụ nữ có tuyến giáp hoạt động kém (suy giáp) nhưng không phải ở phụ nữ có tuyến giáp hoạt động quá mức (cường giáp). Nguy cơ này cũng có thể xảy ra ở phụ nữ sử dụng thuốc để giúp tuyến giáp hoạt động bình thường. Ông cũng nhận thấy rằng: suy giáp gây ra dị tật bẩm sinh nhiều hơn so với cường giáp. Có thể các kháng thể gây ra tình trạng tuyến giáp hoạt động kém cũng là kháng thể tương tự gây ra nguyên nhân dị tật bẩm sinh.

Một nghiên cứu khác là nghiên cứu bệnh chứng của tác giả Khoury MJ và cộng sự tại Bộ phận khuyết tật bẩm sinh và khuyết tật phát triển, Trung tâm kiểm soát dịch bệnh, Atlanta, Hoa Kỳ cũng đã tìm ra mối quan hệ giữa bệnh tuyến giáp ở mẹ và nguy cơ dị tật bẩm sinh ở trẻ. Các đối tượng của nghiên cứu này là 4,904 trẻ sơ sinh chết non và sống với dị tật lớn được chẩn đoán những năm đầu đời. Trong số này có 3,027 trẻ là bình thường. Nghiên cứu đã so sánh các bà mẹ của nhóm bệnh và nhóm chứng về tiền sử mắc bệnh suy giáp cũng như cường giáp, tuổi chẩn đoán bệnh, thời gian mắc bệnh và sử dụng thuốc..... Kết quả cho thấy không có mối quan hệ giữa nguy cơ dị tật bẩm sinh và tiền sử suy giáp / cường giáp ở mẹ. Tuy nhiên, khi nghiên cứu phân tích 66 nhóm dị tật bẩm sinh và khuyết tật cụ thể, tác giả và nhóm nghiên cứu đã tìm thấy hai mối liên quan có ý nghĩa với bệnh suy giáp và ba nhóm mắc bệnh cường giáp phản ánh được những kết quả tìm kiếm này. Bên cạnh đó, khi đánh giá các bé có nhiều dị tật, nhóm tác giả cũng quan sát thấy nguy cơ tăng gấp hai lần với bệnh suy giáp nhưng không có mô hình khiếm khuyết rõ rệt.

Bệnh suy giáp có mối liên quan với các dị tật bẩm sinh thai nhi. Vì thế việc chẩn đoán, xét nghiệm các bệnh lý tuyến giáp cũng như chức năng tuyến giáp trước và trong quá trình mang thai rất quan trọng.

Siêu âm thai bị sứt môi trên ở tuần thứ 17
Dị tật bẩm sinh có liên quan đến bệnh suy tuyến giáp

Nhận thấy được tầm quan trọng đó, hiện nay Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec đã và đang tiếp tục triển khai dịch vụ thai sản trọn gói, dịch vụ này ra đời như một giải pháp giúp mẹ bầu an tâm vì đã có sự đồng hành của đội ngũ y bác sĩ trong suốt thai kỳ từ việc chăm sóc, theo dõi, khám toàn diện, siêu âm xét nghiệm và tư vấn sức khỏe cho bà bầu như thế nào để thai nhi phát triển khỏe mạnh. Mẹ bầu có thể yên tâm, thoải mái nghỉ dưỡng trong suốt thai kỳ, không phải lo lắng về việc lỡ hẹn đi khám và đặt lịch khám. Đặc biệt, các gói thai sản còn đi kèm với nhiều chương trình quà tặng, lớp học tiền sản miễn phí. Khi đi sinh mẹ bầu cũng không cần chuẩn bị quá nhiều đồ đạc vì Vinmec đã chuẩn bị sẵn đồ dùng thiết yếu cho mẹ và con trong quá trình sinh đẻ và dưỡng sức tại bệnh viện.

Hiện nay, để nâng cao chất lượng dịch vụ, Vinmec còn trang bị hệ thống máy siêu âm, trang thiết bị y tế hiện đại. Theo đó, quy trình thăm khám, chẩn đoán bệnh tại Vinmec đều được thực hiện bởi các bác sĩ có chuyên môn và được đào tạo bài bản nên sẽ sớm phát hiện các vấn đề và bệnh lý sản khoa, các dị tật thai nhi từ sớm (nếu có) để có hướng thăm khám và điều trị kịp thời ngay sau khi trẻ ra đời.

Quý khách hàng có thể trực tiếp đến hệ thống Y tế Vinmec trên toàn quốc để thăm khám hoặc liên hệ hotline tại đây để được hỗ trợ.

Nguồn tham khảo: webmd.com, ncbi.nlm.nih.gov,healthline.com